Ke ka ntlha yang fa go buisa ka tidimalo go le bonako go feta go buisa ka lentswe?

Palogare ya go buisa ka lentswe e ne e tswa mo dipatlisisong di le 77 le mo bannilweng ba le 5,965. Ditlhopha tse di buisang ka tidimalo le ka lentswe di farologana ka dikwalo, ditaelo le bannilweng. Ka jalo, go ntsha 183 mo go 238 ga go supe gore mmuisi mongwe le mongwe o oketsa ka 55 WPM fa a buisa ka tidimalo. Gape, palogare ya setlhopha ga e tlhalose gore lentswe le le siameng la go bua ke lefe, ga e tlhomamise bothata jwa go buisa ka thelelo, e bile ga se mokgele wa tiragatso. Brysbaert, 2019

Go bua go oketsa tiro ya go ntsha mafoko

Go buisa ka lentswe go kopanya go lemoga mafoko ka matlho, go tlhaloganya puo le go bitsa mafoko. Go buisa ka tidimalo le gone go dirisa puo, mme ga go tlhokege gore go emelwe go fitlha lefoko lengwe le lengwe le buiwa ka molomo. Ditshekatsheko tsa metsamao ya matlho di tlhalosa kafa go leba ka matlho le go tlhaloganya puo di dirisanang ka teng; ga go tiro epe ya tseno e e dirang fela ka go tsamaisa matlho mo moleng. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Pharologano eno ga e reye gore go buisa ka tidimalo ga go na ditshwantsho tsa medumo mo mogopolong. Tshekatsheko ya go buisa ka lobelo e tlhalosa lebaka la go bo go tlosa puo ya ka fa teng go sa bontshiwa e le tsela e e akaretsang ya go tlhaloganya ka lebelo le legolo thata. Go tlhoka puo e e utlwalang le go tlhoka go dirisiwa ga medumo ya puo ke dipolelo tse pedi tse di farologaneng. Rayner et al., 2016

Ke mokgwa ofe o o thusang go tlhaloganya botoka?

Dipalo tseno tse pedi tsa palogare ya lebelo ga di kgone go araba potso eo ka botsone. Go tlhaloganya go ikaegile ka se se buisiwang, lebaka la go se buisa le mmuisi. Patlisiso nngwe ya go thibela go buisa gape e bontsha gore go boela mo mafokong go ka thusa go tlhaloganya; taelo e e gagametseng ya go nna o buisa ka lebelo e ka fokotsa nako e e tlhokegang ya go tlhaloganya mo mokgweng mongwe le mongwe. Schotter et al., 2014

Lebaka la go bo dingwaga le puo di fetola papiso

Tshekatsheko e bona mabelo a a farologaneng mo baneng, bagolong le batho ba ba buang puo ya bobedi. Kitso ya mafoko le maitemogelo a puo di ama go lemoga mafoko, mme dipatlisiso tsa puo ya bobedi di bontsha gore kafa mafoko a a dirisiwang kgapetsakgapetsa a lemogiwang ka teng go ikaegile ka maitemogelo a mmuisi mo puong nngwe le nngwe. Ka jalo, mabelo a moithuti a go buisa ka lentswe le ka tidimalo ga a tlhokege gore a farologane ka tsela e e tshwanang le palogare e e kopantsweng ya bagolo ba ba buisang ka Seesemane. Brysbaert, 2019 Whitford et al., 2012

Go lemoga mafoko a o a itseng le gone ga go tshwane le go a bua ka thelelo. Dipalopalo tsa mafoko a motho a a itseng di ikaegile ka gore mafoko a balwa jang, fa go buisa sentle go ikaegile ka gore ke mafoko afe a a tlhagang mo mokwalong o o rileng. Ke mabaka a go tila go dirisa palo e le nngwe ya WPM ya go buisa ka lentswe go atlhola bokgoni jwa puo ka kakaretso. Brysbaert et al., 2016 Nation, 2006

Go a utlwala go ikatisa eng?

Tlhopha mokgwa o o tshwanetseng tiro: go neela puo o buisa ka lentswe le go buisetsa go tlhaloganya o le nosi go dirisa bokgoni jo bo tshwanang ka karolo, mme bo farologana ka ditsela dingwe. Bapisa dikwalo tse di tshwanang le tse di tshwanang, mme o leke go bona gore o a tlhaloganya. Ditshekatsheko tsa go buisa di rotloetsa go tlhalosa maduo go ya ka tiro, e seng go gakolola mongwe le mongwe gore ka metlha a dirise mokgwa o le mongwe fela. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016

Fa o batla go dira papiso e e sa rulaganngwang semmuso, dirisa ditemana tse o sa di tlwaelang tse di batlang di lekana ka bothata mme o tile go buisa temana e e tshwanang ka lentswe ka bonako fela morago ga go e buisa ka tidimalo. Go tlwaelana le temana go ka dira gore papiso e se ka ya lekana. Tseela maduo e le se se bonweng ka ditemana tseo, e seng teko e e tlhomamisitsweng ya botlhale jwa gago kgotsa tsholofetso ya kafa o tla dirang ka teng mo dibukeng tsotlhe. CLIFTON et al., 2015 Rayner, 1998

Fa lebelo le fetoga, tlhalosa sentle gore go diragetse eng: go buisa ka bonako mme o tlhaloganya go le gonnye ke maduo a a farologaneng le go buisa ka bonako o tlhaloganya ka tsela e e tshwanang. Palo ya lebelo fela ga e kgone go farologanya tse pedi tseno. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014