Tlolela kwa diteng

Go arabela le lobelo

A nako ya go arabela ya motho e ka nna ka fa tlase ga 100 milliseconds?

Dipholo tsa sebatli tse di kwa tlase ga 100 ms ga di supe ka botsone gore motho o arabile ka bofefo jo bo sa tlwaelegang mo pontshong ya pono e e sa lebelelwang. Patlisiso nngwe e e lekantsweng sentle e ne ya ntsha dikarabo tse di kwa tlase ga 110 ms, mme ya bega palogare ya 231 ms; molao oo wa go ntsha dipholo e ne e le tshwetso ya tshekatsheko, e seng bosupi jwa gore mmele otlhe wa batho o na le tekanyetso e le nngwe e e kwa tlase. Woods et al., 2015

Itekole
Selekanyi sa nako se se bopilweng ka mokgwa wa botaki, se pududu, se bapile le buka e e butsweng.

Ka setlhopha sa HelibrainE tlhatlhobilwe la bofelo

Bosupi jo bo botlhokwa le dipalo

PaloE tswa kaeSe e sa se supeng
Ka fa tlase ga 100 msDintlha tse di sekasekiwangGore sesupo ke sone se se dirileng gore motho a arabe
110 msLobaka lo lo kwa tlase lwa dikarabo mo patlisisong nngwe ya ponoTekanyetso e le nngwe ya dikarabo tsotlhe tsa batho
231 msPalogare e e lekantsweng ya nako e motlhofo ya go arabela sesupo sa pono mo patlisisong eoPalo e o tshwanetseng go e fitlhelela kgotsa maemo a sebatli sa gago

Woods le badirimmogo ba ne ba dirisa dinako tse di sa lebelelwang tsa sesupo, diteko tsa ikatiso le lobaka lwa go araba go tlhalosa gore ke ditiragalo dife tse di neng di balwa. Ditshwetso tseno di thusa go lekanya go arabela sesupo, go na le go bala karabo e e dirilweng pele ga nako kgotsa ka nako e e fosagetseng. Pampiri eo gape e ne ya baakanya dipholo go tsamaelana le tiego ya didirisiwa, e bontsha lebaka la go bo nako e e kwadilweng ke porogirama e sa tshwanela go tsewa fela e lekana le tiragalo ya mmele. Woods et al., 2015

Go arabela le go bonela pele ke maitsholo a a farologaneng

Fa tiragalo e e latelang e ka bonelwa pele, motho a ka ipaakanyetsa go tshikinyega pele ga e direga. Ka jalo, karabo e e gaufi le nako e e lebeletsweng e ka nna gaufi thata le tiragalo, mme e sa simololwa morago ga gore tiragalo eo e lemogiwe. Seno ga se potso e le nngwe le ya nako e motlhofo ya go arabela sesupo se sesha sa tshoganyetso se se sa bonelwang pele. Ditaelo tsa tiro le thulaganyo ya matshwao di botlhokwa go tlhaloganya lobaka lo lo bonalang lo le bokhutshwane ka tsela e e sa tlwaelegang. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015

Karabo ya go tlhopha e tlhoka gore motho a tlhophe tiro e a tla e dirang. Dipatlisiso tsa bogologolo ka go tlhopha karabo di bontsha gore thulaganyo ya tiro e ama lobaka lwa karabo; palo e e kwa tlase e e begiwang mo motshamekong o motlhofo wa pono ga e a tshwanela go dirisiwa mo motshamekong o o batlang ditshwetso magareng ga ditiro di le mmalwa. Hick, 1952

Lebaka la go bo maduo a le mangwe a a gakgamatsang e le bosupi jo bo bokoa

Se se bonweng ka bofefo jo bogolo ke boleng jo bo kwa ntlheng ya dipholo. Go boeletsa tiro gantsi go naya ditshono tse dintsi tsa go bona boleng jo bo sa tlwaelegang, karabo ya pele ga nako kgotsa phoso ya go lekanya. Dipatlisiso ka dipholo tse di feteletseng tsa nako ya go arabela di tlhalosa lebaka la go bo babatlisisi ba baya melao ya go tshwara dikarabo tse di feteletseng, go na le go tsaya palo nngwe le nngwe e e bontshiwang e na le tshedimosetso e e lekanang. Ratcliff, 1993

Ke eng se se e amang?

Go nepahala ga sedirisiwa ga go netefatse tekanyo ya mmele

Dibatsalase di ka kwala dinako ka dintlha tse dinnye, mme bogolo jwa dintlha tseo ga bo tshwane le go nepahala ga nako e sedirisiwa sa pono se simololang ka yone le nako ya go tsenya karabo. Dipapiso tsa dipolatefomo di bontsha go nna teng ga diphapogo le go fetofetoga ga tsone. Maduo a a nang le dinomoro tse dintsi morago ga letshwao la desetimale ga a reye gore ke fopholetso e e nepileng thata ya karabo ya gago mo sesupong se o se bonang. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020

Gape ga go a siama go dirisa paakanyo ya sedirisiwa se sengwe go netefatsa kgotsa go ganetsa maduo a a rileng. Go lekanya go dira fela mo didirisweng tse di lekantsweng. Fa go sa dirwa jalo, ga go itsiwe gore diphoso tsotlhe tsa nako mo thulaganyong ya gago di ya kae kgotsa di kana kang. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

Se o ka se dirang ka maduo a a bonalang a le bonako ka tsela e e sa tlwaelegang

Lebelela teko yotlhe le melao ya yone: a go ne go na le dikarabo tsa pele ga nako, a dinako di ne di ka bonelwa pele, mme a palo eo e ne e le e e kwa tlase kgotsa palogare? Bapisa palo e e tshwanang mo tekong nngwe le nngwe, o dirisa palo e e tlhomameng ya diteko. O se ka wa oketsa palo ya diteko mme wa tlhalosa palo e ntšha e e kwa tlase jaaka e kete mokgwa wa teko ga o a fetoga. Dipatlisiso ka palo ya diteko di bontsha gore boleng jwa tekanyo bo ikaegile ka tshedimosetso e e kokoantsweng le potso e e boditsweng. Miller, 2023 Ratcliff, 1993

Maduo a a bonweng gangwe fela le one ga a bolele go le gontsi ka nonofo e e nnelang ruri ya motho. Go tshwanetse ga bontshiwa gore tekanyo e a ikanyega, segolobogolo fa tiro e dirisiwa go baya batho mo maemong. Tshwetso e e tshwanetseng ke gore tiragalo e e sa tlwaelegang e diragetse mo motshamekong ono; go tlhomamisa gore motho o arabile ka tsela e e tlhomologileng go tlhoka tekanyo e e laolwang sentle. Hedge et al., 2017

Ga go na lebaka fano la go bitsa mongwe mothetsi, go tlhatlhoba bothata kgotsa go tlhalosa tekanyetso e le nngwe e e sa kgoneng go tlolwa. Pharologanyo ya botlhokwa ke fa gare ga lobaka lo lo bontshitsweng le bosupi jwa gore tiragalo e ntšha ya kutlo e tlhotlheleditse karabo tota. Woods et al., 2015 Bridges et al., 2020

Leka teko ya mahala e e amanang le seno

Teko ya nako ya go arabela

Leka teko ya nako ya go arabela mme o latele ditaelo tsa go leta sesupo. Tlhalosa dipholo tsa teko yotlhe, go akaretsa dikarabo tsa pele ga nako, go na le go tsaya palo e le nngwe e e kwa tlase jaaka bosupi jwa lebelo la gago la go arabela.

Itekole

Dipotso tse di tlwaelegileng

A maduo otlhe a a kwa tlase ga 100 ms ga a kgonege?

Metswedi eno ga e tlhomamise tekanyetso e e feletseng ya mefuta yotlhe ya dikarabo. E bontsha lebaka la go bo maduo a le mangwe a sebatli e se bosupi jo bo lekaneng jwa go arabela sesupo sa pono se se sa bonelwang pele. Woods et al., 2015

Ke ka ntlha yang fa dipatlisiso di gana dikarabo tse di bonalang di le bonako thata?

Di tlhalosa lobaka lo dikarabo tse di amogelesegang di tshwanetseng go wela mo go lone, go fokotsa go tsenngwa ga ditiragalo tse di sa emeleng mokgwa wa karabo o o batliwang. Lobaka lo lo rileng lo ikaegile ka teko. Woods et al., 2015 Ratcliff, 1993

A nka bapisa maduo a pono le molao wa go simolola mo metshamekong?

Ee, mme o tshwanetse go ela tlhoko gore sesupo, tshikinyego le thulaganyo ya go lekanya di farologane. Molao wa maemo mangwe ga o reye gore o lekantswe jaaka tekanyetso ya maemo a mangwe. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

Metswedi

← Sekaseka dikarabo tse dingwe