Bosupi jo bo botlhokwa le dipalo
| Sekao | Palo | Se se se supang |
|---|---|---|
| Mokgwa wa Woods wa go arabela motlhofo | 20 diteko tsa ikatiso, 120 diteko tsa teko | Mofuta o le mongwe wa tsamaiso o o gatisitsweng, e seng palo e e kwa tlase e e dirisiwang gongwe le gongwe |
| Sekai sa dipalo tsa diteko tse di ikemetseng | Diteko di feta ka makgetlo a 4 | Se fokotsa phoso e e tlwaelegileng ya palogare ka halofo fa go farologana go sa fetoge |
| Patlisiso ya bogologolo ya go ikanyega | 18 tsa go arabela motlhofo, 30 tsa go tlhopha gareng ga dikarabo tse pedi | Di ne di lekane mo maemong a a rileng a patlisiso eo |
Dipalo tsa bogologolo di tswa mo go Hamsher le Benton, ba kakaretso ya patlisiso ya bone e beelang bokhutlo jwa yone mo maemong a patlisiso eo ka tlhamalalo. Ga di a tshwanela go dirisiwa jaaka molao wa go tlhomamisa motshameko wa segompieno wa sebatli. Go ikanyega go bua ka gore maduo a a tlhalositsweng a ka boelediwa; maatla a dipalopalo a bua ka kgonagalo ya go lemoga phetogo e e tlhalositsweng. Dipotso tseno di a amana, mme di farologane. de S. Hamsher et al., 1977 Miller, 2023
Lebaka la go bo go boeletsa tiro e le nngwe go thusa
Fa diteko di ne di ka tsewa ka go ikemela mme go farologana ga tsone go sa fetoge, phoso e e tlwaelegileng ya palogare ya tsone e ne e tla lekana le go fapoga ga diteko go kgaogantswe ka modi wa sekwere wa palo ya diteko. Sekai sa go oketsa ka makgetlo a mane se tswa mo fomuleng eo. Diteko tsa mmatota di ka nna tsa se latele dikgopolo tseo ka gonne batho ba a ithuta, ba a lapa kgotsa ba fetola mokgwa wa bone. Ka jalo, palo ya diteko e e baletsweng ke sekao sa dipalo, e seng tsholofetso ya gore maduo a motho a tla nna a tlhomame. Miller, 2023
Tshekatsheko ya segompieno ya palo ya diteko gape e bontsha gore diphetogo ka botsone di ka fetoga fa motho a ntse a ikatisa. Diteko tse dintsi ga di dire fela dikhopi tse dingwe tsa teko ya ntlha e e sa fetogeng. Thulaganyo ya patlisiso e tshwanetse go tlhopha se e se lekanyang le go ela tlhoko tsela e tiro e diragalang ka yone mo nakong yotlhe ya teko. Miller, 2023
O batla go ikanyega ga mofuta ofe?
Go tlhomama mo nakong ya teko e le nngwe go farologane le go tlhomama mo malatsing a a farologaneng kgotsa go tlhomama ga thulaganyo ya batho go ya ka maduo a bone. Dibuka tsa patlisiso ka pharologano ya go ikanyega di bontsha gore ditiro di ka bontsha diphetogo tse di bonalang sentle mo setlhopheng mme ka nako e le nngwe di sa ikanyege thata fa go bapisiwa dipharologano tsa batho ka bongwe. Phetogo e kgolo ya palogare mo Tekong ya Stroop kgotsa mo nakong ya go arabela ga e dire gore maduo a makhutshwane a tshwanele go abela motho maemo a gagwe mo diperesenteleng. Hedge et al., 2017
Ke eng se se e amang?
Palogare, bogare le maduo a mannye di araba dipotso tse di farologaneng
Karabelo e e bonako go di gaisa e lekanya karolo e e farologaneng ya tiragatso fa e bapisiwa le palogare. E amega thata ke gore o newa dit peluang tse kae. Dikarabelo tse di bonya thata di ka gogela palogare kwa godimo, fa go di phimola go se na molao o o tlhomilweng pele go ka sokamisa phelelo. Dipatlisiso ka maduo a a sa tlwaelegang a nako ya go arabela di bontsha lebaka la go boloka melao ya go balela maduo e sa fetoge pele ga go bapisa diteko. Ratcliff, 1993
Dipatlisiso tsa boroko di bontsha lebaka la go bo go tlhopha se se lekanyediwang go le botlhokwa: babatlisisi ba tlhokomelo ya tlhaloganyo ya dikarabelo tse di bonako ba farologanya dikarabelo tse di bonya le diphoso tsa tlhokomelo le dikakaretso tsa nako ya go arabela. Motshameko o mokhutshwane wa go leka makgetlho a le mmalwa ga o a tshwanela go tsewa o lekanya go tshabelelwa ke ditlamorago tsa go tlhoka boroko ka tsela e e tshwanang le tiro e telele ya go nna o ntshitse matlho dinameng. Basner et al., 2011
Ke eng se se fetolang palo ya diteko tse go bonalang di tlhokega?
Go sa tlhomamang ga nako ya sedirisiwa go oketsa pharologano, mme tiego e e sa fetogeng ya sedirisiwa e oketsa tlhaelo ya tlhomamo. Diteko tse dintsi di ka thusa ka ya ntlha mme ga di lekanye kgotsa go tlosa ya bobedi. Dipatlisiso tsa go lekanya nako le diphelelo tsa go lekanya didirisiwa mo laboratori di ema nokeng go farologanya metswedi eo ya diphoso. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020 Woods et al., 2015
Fa o sala morago maduo fela ka tsela e e sa tlhomamang, tlhopha mokgwa o o ka o dirisang, dirisa palo e e tshwanang ya diteko nako le nako, mme o kwale diteko tsotlhe tse o di fetsang, e seng maduo a gago a a gaisang fela. Tseye seno e le mokgwa wa go bapisa, e seng taelo e e netefaditsweng ya palo e nnye e e tlhokegang. Fa maikaelelo e le go bona percentile ya saense, tiro e tlhoka sampole ya batho e e emelang setlhopha le go lekanya go ikanyega ga yone, mmogo le diteko tse di lekaneng. Hedge et al., 2017 Miller, 2023
Dingwaga, go ipaakanyetsa le boroko le tsone di ka fetola tiragatso mo pakeng ya diteko kgotsa fa go bapisiwa dinako tse di farologaneng. Go boloka maemo a batlang a tshwana go dira gore go nne motlhofo go tlhalosa papiso, mme ga go na go lekanya maemo ka tsela epe go go fetolang maduo a mo borawuzareng teko ya kalafi. Woods et al., 2015 Basner et al., 2011
Leka teko ya mahala e e amanang le seno
Teko ya nako ya go arabela
Leka teko ya nako ya go arabela ka ditaelo le mokgwa o o tshwanang wa go tsenya dikarabo nako le nako. Maduo a yone a makhutshwane a thusa go sekaseka tiro eno. Mokgwa wa patlisiso wa diteko di le 120 o naya tshedimosetso ka go lekanya, ga se taelo ya gore o boeletse motshameko ono go fitlha o bona maduo a a rileng.
Dipotso tse di tlwaelegileng
A diteko di le tlhano di lekane?
Di ka bontsha gore tiro e dirwa jang, mme go tshwanetse ga lekwa gore a di ikanyega mo papisong e e rileng ya motho. Ga go na molao wa diteko di le tlhano o o dirang mo ditekweng tsotlhe tsa nako ya go arabela. Hedge et al., 2017
A ke dirise maduo a me a a bonako go di gaisa?
Dirisa one fela fa e le one maduo a o sweditseng go a sala morago. Go oketsa palo ya diteko go fetola tšhono ya go bona karabelo e e bonako ka tsela e e sa tlwaelegang. Ratcliff, 1993
A tshedimosetso e ntsi ka metlha e dira teko e e botoka?
Ga go a tlhomama gore go jalo. Palo ya diteko, palo ya batsayakarolo, ikatiso, go balela maduo le phelelo e e sekasekiwang tsotlhe di botlhokwa. Miller, 2023
Metswedi
- Woods et al. (2015). Factors influencing the latency of simple reaction time.
- Miller (2023). How Many Participants? How Many Trials? Maximizing the Power of Reaction Time Studies.
- de S. Hamsher et al. (1977). The Reliability of Reaction Time Determinations.
- Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
- Ratcliff (1993). Methods for dealing with reaction time outliers..
- Basner et al. (2011). Maximizing Sensitivity of the Psychomotor Vigilance Test (PVT) to Sleep Loss.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
- Bridges et al. (2020). The timing mega-study: comparing a range of experiment generators, both lab-based and online.
