Bufakazi lobubalulekile netinombolo
| Umsebenti | Lokufanele kucatsanise | Inchazelo lecondzile yemphumela lomuhle |
|---|---|---|
| 1-back | Intfo yanyalo nekwekucala ngaphambi kwayo | Kusebenta kahle ngalowo mthetho |
| 2-back | Intfo yanyalo naleyo lebeyikhona etikhundleni letimbili ngaphambili | Kubuyeketa nekuhlanganisa kahle kulowo msebenti |
| 3-back | Intfo yanyalo naleyo lebeyikhona etikhundleni letintsatfu ngaphambili | Kusebenta ngebanga lelikhulu, ngesikhatsi lesibekiwe |
Linombolo likhombisa libanga letikhundla kuloluchungechunge. Alisho nje kuphela linani letintfo umuntfu langatigcina engcondvweni, ngoba lomsebenti uphindze udzinge kuchubeka ubukisisa, ubuyeketa uphendvule. Sibuyeketo sa-Owen nalabasebenta naye sekucabanga ngebuchopho sifaka tinhlobo letinyenti letehlukene ngetintfo letivetwako, tindzawo tato, nekutsi tingemagama noma akusito. Owen et al., 2005
Kungani ubitwa ngekutsi ngumsebenti wenkhumbulo lesebentako
Imibono ngenkhumbulo lesebentako imayelana nekugcina lwati lutfolakala ngesikhatsi ulusebentisa noma ulubuyeketa. Indlela ye-n-back isebentisa incenye yalolu hlobo lolubanti lwemisebenti yengcondvo. Leligama alisho kutsi yonkhe imisebenti yenkhumbulo lesebentako ilinganisa likhono lelifanako ncamashi, noma isebentisa inhlanganisela lefanako yekugcina nekulawula lwati. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Imisebenti yekukhumbula tintfo kanye naleminye imisebenti, sibonelo, ihlanganisa kukhumbula lwati kanye nalokunye lokudzingeka kwengcondvo, futsi ivame kucela kutsi uphindze ukhulume loko lokukhumbulako. Sibuyeketo sendlela leyentiwa ngayo sichaza kutsi lesakhiwo sehlukile ekuboneni lokuchubekako kwe-n-back. Kusetjentiswa kweligama lelifanako akusikhundla sebufakazi bekutsi imiphumela ihlobana kanjani. Conway et al., 2005
I-n-back ingatsatsa indzawo yeluhlolo lweluhlu lwekukhumbula yini?
Kuhlatiya tifundvo letinyenti kwa-Redick na-Lindsey kwatfola kuhlobana lokuncane emkhatsini we-n-back nemisebenti yekukhumbula tintfo kanye naleminye imisebenti, kwaba nekuhlukana emkhatsini wetifundvo. Siphetfo sako kutsi letindlela ngeke tisetjentiswe sengatsi tiyashintjana. Ngako-ke, umphumela lomubi kulenye kanye nalomuhle kulenye awusho ngekwawo kutsi kuyaphikisana noma kutsi umphumela lotsite kufanele ube ngemanga. Redick et al., 2013
Yini letsintsa loku?
Kunemba kuncike etintfweni letinyenti, hhayi libanga kuphela
Sikhatsi lesiboniswa ngaso intfo, umncele wesikhatsi sekuphendvula, kuvama kwetintfo lokufanele utibone, nendlela yekubala timphendvulo letingasilo liciniso kuyashintja bumatima. Hlala wehlukanisa kubona lokuhambisanako nekucindzetela njalo. Umphumela kufanele ucacise indlela kubalwa ngayo kubona lokulungile kanye netimphendvulo letingakalungi, ungagcini nje ngekubala lizinga le-n. Kwehlukana kwetindlela te-n-back kutifundvo ngulesinye sizatfu sekutsi emaleveli etindlela letehlukene angatsatfwa njengemazinga lavamile kubo bonkhe bantfu. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Kucatsanisa iminyaka nebantfu besifazane nebemadvodza nakho kudzinga indlela lefanako kanye nesampula lefanele. Letibuyeketo atinikezi lizinga lelikahle lelivamile leminyaka ngeminyaka emdlalweni we-inthanethi lotivumelanisa nemdlali. Kulinika kungasho kwenta siciniseko lesikhulu kunaloko kusekelwa bufakazi. Redick et al., 2013 Conway et al., 2005
Kukhombisani kutfutfuka ngekuprakthiza?
Kuhlatiya tifundvo tekucecesha nge-n-back kwehlukanisa kudlulisela emisebentini lehlobene nemiphumela leyehlukene kakhulu. Sibuyeketo lesibanti sekuceceshwa kwenkhumbulo lesebentako asitfoli bufakazi lobukholwekako bekutsi kucecesha kunenzuzo lebanzi leyehlukene, uma kucatsaniswa ngendlela lefanele. Ngako-ke, kutfutfuka ku-n-back kubufakazi bekufundza likhono lelivivinywako, akusibufakazi bekukhula kwekuhlakanipha ngalokubanti. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Kwetsemba kutsi umphumela uyaphindzeka kuyimfuneko lehlukile. Umsebenti ungasebentisa inqubo yengcondvo lebalulekile futsi ukhombise umehluko locinisekile emkhatsini wemacembu, kodvwa ungakakhombisi ngendlela lecinile simo semuntfu ngamunye. Imiphumela lemayelana nekungahambisani kwekwetsembeka kwenta sicwayiso sekutsi umphumela lomfishane wemdlalo ungatsatfwa njengemkhuba wemuntfu longashintji. Hedge et al., 2017
Uma utibukisisa, gcina luhlobo, sikhatsi nendlela yekubala kufana, bese ubhala emaphutsa kanye netimphendvulo letilungile. Uma ushintja tinhlobo tetintfo letivetwako noma usebentisa indlela letivumelanisa nemphumela, phawula kutsi indlela yekukala uyishintjile. Inchazelo lecacile yalomsebenti isita kakhulu kunekusho kutsi linombolo linye limelela yonkhe inkhumbulo lesebentako. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Zama luhlolo lwamahhala loluhlobene naloku
Luhlolo lwe-N-back
Zama luhlolo lwe-n-back utewubona kutsi kunjani kubuyeketa nekucatsanisa tintfo ngebanga lelibekiwe. Fundza indlela yekubala imiphumela, futsi ucatsanise kuphela imizamo leyentiwe ngendlela lefanako. Umphumela uluhlolo lwalo msebenti, awusiso siphetfo se-IQ noma sibalo lesivamile selikhono lenkhumbulo.
Imibuto lejwayelekile
Kusho kutsi ngikhumbula tintfo letintsatfu kuphela yini nangenta i-3-back?
Cha. Linombolo lichaza libanga lekucatsanisa, kantsi kubukisisa nekubuyeketa nako kuyasita ekusebenteni. Owen et al., 2005
I-n-back iyafana yini nekukhumbula luhlu lwetinombolo?
Cha. Kuhlatiya tifundvo letinyenti kutfola kutsi imisebenti yeluhlu lwekukhumbula neye-n-back ayisiyo imikhakha lenkumbulo lesebentako lengashintjwa. Redick et al., 2013
Kutfutfuka kwami kufakazela kutsi i-IQ yami inyukile yini?
Lwati lwekucecesha alukufakazeli loko. Kufundza umsebenti nekudlulisela emakhonweni labanti kufanele kuhlolwe ngekwehlukana. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Imithombo
- Owen et al. (2005). Indlela yenkhumbulo lesebentako ye-N-back: Kuhlatiya tifundvo letinyenti tekubona kusebenta kwengcondvo ngalokujwayelekile.
- Redick et al. (2013). Imisebenti yekukhumbula lokunyenti kanye neye-n-back yekukala inkhumbulo lesebentako: Kuhlatiya tifundvo letinyenti.
- Cowan (2001). Linombolo lemangalisako 4 enkumbulweni yesikhashana: Kuphindze kubukwe likhono lekugcina engcondvweni.
- Baddeley (2012). Inkumbulo lesebentako: Imibono, tinhlobo, nekuphikisana.
- Conway et al. (2005). Imisebenti yekukala kukhumbula tintfo letinyenti: Sibuyeketo sendlela kanye nencwadzi yekuyisebentisa.
- Soveri et al. (2017). Kuphindze kubukwe kuceceshwa kwenkhumbulo lesebentako: Kuhlatiya tifundvo letinyenti tekcecesha nge-n-back emazingeni lehlukene.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Kuceceshwa kwenkhumbulo lesebentako akutfutfukisi imiphumela yetivivinyo tekuhlakanipha noma yalamanye emakhono labanti.
- Hedge et al. (2017). Kuphikisana kwekwetsembeka: Kungani imisebenti yengcondvo lecinile ingakhombisi umehluko lotsembekile emkhatsini webantfu.
Caphuna leli khasi: Luhlolo lwe-n-back luhlola ini mbamba?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ss/answers/what-does-n-back-measure. CC BY 4.0.
← Hlola letinye timphendvulo