Jya ku bikubiye muri paji

Imiterere y’umuntu

Ibizamini bigufi by’imiterere y’umuntu y’ibice 5 by’ingenzi birizewe?

Ibibazo bigufi cyane bipima imiterere y’umuntu y’ibice 5 by’ingenzi bishobora gutanga ibipimo rusange bifasha mu bushakashatsi, ariko bigabanya ibisobanuro birambuye n’ukuri kugira ngo bitangwe vuba. Ingero zizwi zifite kuva ku bibazo 10 muri TIPI kugeza kuri 60 muri BFI-2, kandi BFI-2 ifite n’impine z’ibibazo 30 na 15; imiterere y’ibi bizamini ntihita yitirirwa buri kibazo kiboneka kuri interineti. Gosling et al., 2003 Soto et al., 2017 Soto et al., 2017

Isuzume
Imiterere itandukanye y’ibara ry’amahembe y’inzovu n’ubururu ihujwe n’umurongo muto w’ubururu uzengurutse.

Byateguwe n’itsinda rya HelibrainByasuzumwe bwa nyuma

Ibimenyetso bifatika n’imibare by’ingenzi

IgikoreshoIbibazoIbyo ubushakashatsi bwavuzwe bwibanzeho
TIPI10Igipimo kigufi cyane cy’imiterere rusange
BFI-1010Impine yasuzumwe mu Cyongereza no mu Kidage
BFI-2-XS15Ibyiciro rusange; ntisabwa mu gusuzuma imiterere yihariye
BFI-2-S30Ipima byinshi kurusha impine ngufi cyane
BFI-2 yuzuye60Ibyiciro 5 n’imiterere yihariye 15

Ibi ni ibibazo bitandukanye, si amazina atandukanye y’ibibazo bimwe. Inyandiko zerekana uko TIPI na BFI-10 byakozwe zisuzuma ibipimo bigufi cyane zibigereranya n’ibipimo birebire. Inyandiko ku mpine za BFI-2 isobanura neza ibyo zitanga n’ibyo zibura, harimo imbogamizi zo gusobanura ibisubizo by’imiterere yihariye mu buryo bw’impine ngufi cyane. Gosling et al., 2003 Rammstedt et al., 2007 Soto et al., 2017

Kwizerwa bisobanura iki?

Kwizerwa kurebana no kuba ibisubizo bihamye hakurikijwe uburyo bwihariye bwo gupima. Guhuza kw’ibibazo biri mu gipimo n’isano y’ibisubizo byo gusubiramo ikizamini nyuma y’igihe gito bipima amakosa atandukanye. Isesengura rusange rya Gnambs rigaragaza ko bifitanye isano ariko ko atari kimwe; bityo, igipimo kimwe ntigikwiye kugaragazwa nk’ijanisha ry’imiterere nyakuri y’umuntu cyafashe. Gnambs, 2014

Igipimo kigufi gishobora kuba cyarateguwe ku buryo kibaza nkana ku bice bitandukanye biranga imiterere rusange. Bityo, guhuza kw’ibibazo bigomba gusobanurwa hitawe ku miterere y’igipimo, aho kugenzurwa hakurikijwe gusa umubare w’ibibazo. Inyandiko za mbere ku bipimo bigufi zisuzuma uburyo bwinshi bw’ukwemezwa n’uguhama, aho kwishingikiriza ku mibare imwe gusa. Gosling et al., 2003 Rammstedt et al., 2007

Ese ibibazo byinshi bihora bikemura byose?

Ibibazo byinshi bishobora kongera ibice bipimwa n’ukuri kw’igipimo, ariko imvugo, imiterere n’igenzurwa ryacyo na byo ni ingenzi. Ubushakashatsi bwakozwe kuri BFI-2 butandukanya ibyiciro rusange n’imiterere yihariye. Urutonde rurerure rw’ibibazo rutateguwe mu buryo bwihariye ntiruhita ruhabwa ibimenyetso by’ubushakashatsi by’icyo gipimo. Soto et al., 2017

Ni iki kibigiraho ingaruka?

Impamvu ibisubizo bisubiwemo bishobora guhinduka

Abantu bitwara mu buryo butandukanye bitewe n’ibihe, kandi ibisubizo umuntu yitangaho bishobora guterwa n’igihe abitanze n’uko yumva interuro. Ubushakashatsi bwa Fleeson bwakurikiranaga imyitwarire mu bihe bisanzwe bwerekana ko imyitwarire ijyanye n’imiterere y’umuntu ihindagurika cyane mu muntu umwe. Ibyo ntibisobanura ko abantu badafite imico ihamye; impuzandengo y’imyitwarire ishobora guhama kurusha uko umuntu ameze muri ako kanya. Fleeson, 2001

Ubushakashatsi bukurikirana abantu mu gihe bureba kandi ihama mu bihe birebire cyane. Isano y’ibisubizo byo gusubiramo ikizamini nyuma y’igihe gito n’impinduka z’iterambere zimara imyaka ibarirwa muri za mirongo ni ibibazo bitandukanye. Isesengura rya Roberts na DelVecchio rigaragaza impamvu igihe cyashize n’imyaka y’ubukure bigomba kwitabwaho mu gusobanura ihama ry’imiterere y’umuntu. Roberts et al., 2000

Bite ku myaka, igitsina n’ibipimo by’indimi?

Kugenzura verisiyo y’ururimi rumwe cyangwa itsinda rimwe ntibishyiraho ibipimo rusange bikurikizwa kuri verisiyo zose n’abakoresha bose. Amabwiriza yo gukoresha ibizamini asaba ibimenyetso bijyanye n’igisobanuro n’itsinda bizakoreshwamo. Kuba igisubizo kigaragazwa neza kuri ecran ntibihamya ko urwego rwacyo rufite ukuri kumwe mu mico itandukanye cyangwa ko rwahujwe n’imyaka. International Test Commission, 2001

Ikizamini cya Helibrain gikoresha ibimenyetso 50 bya IPIP Big-Five, ari urutonde rw’ibibazo rutandukanye n’ibipimo bigufi biri mu mbonerahamwe. Urufunguzo rw’amanota rukoreshwa na bose rugaragaza uko ibisubizo bihuzwa, ariko igipimo cya 0–100 kigaragaza aho umuntu ari ku gipimo cy’ibisubizo; si ngombwa ko kiba umwanya w’ijanisha mu itsinda ry’abaturage. International Personality Item Pool, 2026

Ni iki mu by’ukuri wakoresha igisubizo?

Gikoreshe nk’uburyo bufite gahunda bwo kwisobanura no gutekereza ku myitwarire igaruka mu bihe bitandukanye. Koresha igikoresho, ururimi n’uburyo bwo gutanga amanota bidahinduka igihe ugereranya ibisubizo. Irinde gufata impinduka nto nk’isuzuma ry’indwara, ubwoko bw’imiterere budahinduka cyangwa ihinduka rikomeye. International Test Commission, 2001 Gnambs, 2014

Ikibazo gifite akamaro ni ukumenya niba ibimenyetso bishyigikira ikoreshwa runaka. Ikibazo kigufi cy’ubushakashatsi gishobora kuba gihagije mu gusobanura imiterere rusange y’amatsinda, ariko kikaba kidafite ukuri guhagije ku byemezo bikomeye bireba umuntu umwe cyangwa kumushyira mu byiciro by’imiterere birambuye. Soto et al., 2017 International Test Commission, 2001

Gerageza ikizamini cy’ubuntu kijyanye n’iki

Ikizamini cy’imiterere y’umuntu y’ibice 5 by’ingenzi

Gerageza ikizamini cy’imiterere y’umuntu y’ibice 5 by’ingenzi kugira ngo umenye ibintu 5 rusange biranga imiterere yawe ukoresheje ibimenyetso 50 bya IPIP. Fata igisubizo nk’uko wisubije ku gipimo cy’ibisubizo. Si TIPI cyangwa BFI-2, kandi ntikigira mu buryo bwikora ibipimo byabyo nyabyo byo kwizerwa.

Isuzume

Ibibazo bikunze kubazwa

Ese kwizerwa kwa 0.8 bivuga ko ari ukuri ku rugero rwa 80%?

Oya. Igipimo cy’ukwizerwa gisobanurwa mu mibare hakurikijwe ibihe byagenwe; si ijanisha ry’ukuri ku muntu ku giti cye. Gnambs, 2014

Ese BFI-2 y’ibibazo 15 ishobora gupima imiterere yihariye 15 yose?

Inyandiko ku mpine ntisaba gukoresha BFI-2-XS ngufi cyane mu gusuzuma imiterere yihariye. Ibyiciro rusange n’imiterere yihariye irambuye bisaba urwego rutandukanye rw’ukuri. Soto et al., 2017

Ese Helibrain ikoresha ikizamini cy’ibibazo 10?

Oya. Ikizamini kijyanye na cyo gikoresha ibimenyetso 50 bya IPIP Big-Five; imbonerahamwe igereranya ibindi bikoresho bizwi. International Personality Item Pool, 2026

Amasoko

← Shakisha ibindi bisubizo