Mayeso a kukumbukira zinthu zomwe zaoneka kale: njira
Mayeso a n-back osinthasintha (mndandanda umodzi, iwiri, itatu kapena inayi), motsatira njira yophunzitsira ya dual n-back ya Jaeggi ndi anzake (2008)
Mtundu wa pulogalamu yowerengera zotsatira: nback-training-1 (mtundu wa mgwirizano 1, mtundu wa mawonekedwe a gawo 2)
← Bwererani ku mayesoZimene amayezera
Mmene munthu amachitira pa Mayeso a n-back omwewo: kusintha mosalekeza ndi kufananitsa zinthu zaposachedwa m’kukumbukira zinthu zimene akugwiritsa ntchito panthawiyo. Ndi chida choyeserera chokhala ndi zithunzi zosonyeza kupita patsogolo kwake; si mayeso okumbukira zinthu amene ali ndi miyezo yoyerekezera.
Mmene amachitira
Mndandanda wa zizindikiro: malo (imodzi mwa mabokosi akunja 8 a gulu la mabokosi 3 x 3; pakati sagwiritsidwa ntchito), mawu (zilembo 8 zoyankhulidwa, kapena matoni 8 otchedwa Notes), mtundu ndi mawonekedwe (mitundu 8 pa chilichonse). Njira: imodzi (malo), ziwiri (malo + mawu; iyi ndiyo njira yoyambirira), zitatu (+ mtundu) ndi zinayi (+ mawonekedwe). Chizindikiro chilichonse chimaonetsedwa kwa 500 ms; chotsatira chimabwera pakadutsa nthawi yosankhidwa (nthawi yokhazikika ndi 3,000 ms). Yankho la mndandanda uliwonse wa zizindikiro limawerengedwa pa chizindikiro chapano mpaka chotsatira chikafike. Makiyi: A (malo), L (mawu), S (mtundu), K (mawonekedwe), Space imapumitsa; pa mafoni, mabatani omwe ali pansi pa gulu la mabwalo. Gawo limakhala ndi zizindikiro zokonzekera N (palibe mayankho) kuphatikizapo zizindikiro zowerengedwa (zokhazikika ndi 20). Zotsatizana zimachokera ku pulogalamu yopanga yokhala ndi nambala yoyambira yomwe seva imayendetsanso: pa mndandanda uliwonse wa zizindikiro, ndendende 30% ya zizindikiro zowerengedwa zimafanana (6 pa 20); mndandanda uliwonse wa zizindikiro umakhala wofanana ndi winanso pa 10% ya zizindikiro (2 pa 20); njira za mndandanda itatu ndi inayi zimakhala ndi zizindikiro zomwe mndandanda wonse kapena itatu imafanana; ndipo zinthu zosafanana sizibwereza mwangozi chinthu cha n-back. Phunziro losankha la 1-back limapereka ndemanga. Kapangidwe kosankhidwa poyamba kamasintha zokha (nthawi ndi kutalika kokhazikika); kapangidwe ka pamanja kamalola wosewera kusankha N, nthawi pakati pa zizindikiro, kutalika ndi ndemanga. Gulu losankha la tsiku lililonse limakhala ndi magawo 20 okhala ndi nthawi zopuma. Magawo osamalizidwa amapuma tsamba likachoka ndipo angapitirizidwe.
Miyezo ya makonzedwe
| Muyeso | Mtengo |
|---|---|
| Njira yoyambirira | ziwiri (malo + mawu), N = 2, imasintha yokha |
| Malire a N | 1 mpaka 9 |
| Nthawi yoonetsera chizindikiro | 500 ms |
| Nthawi pakati pa zizindikiro | 3,000 ms mokhazikika; 1,500, 2,000, 2,500, 4,000 kapena 5,000 ms pa njira ya pamanja |
| Zizindikiro zowerengedwa pa gawo | 20 mokhazikika; 40, 60 kapena 100 pa njira ya pamanja |
| Zizindikiro zokonzekera | N pa gawo, siziwerengedwa |
| Zofanana | 30% pa mndandanda uliwonse wa zizindikiro; 10% pa gulu lililonse la mndandanda iwiri ya zizindikiro |
| Lamulo losinthira | kwezani 1 ngati mndandanda uliwonse wa zizindikiro uli ndi zolakwa zosaposa 2; tsitsani 1 ngati mndandanda uliwonse uli ndi zolakwa 6 kapena kuposa; apo ayi musasinthe |
| Gulu la tsiku lililonse (losankha) | Magawo 20 |
| Njira zoyankhira | mabatani okhudza, mbewa, makiyi A / L / S / K, Space yopumira |
Kuwerengera zotsatira
Pa mndandanda uliwonse wa zizindikiro, pa zizindikiro zowerengedwa: zogwidwa, zophonyedwa, zogwidwa molakwika ndi zokanidwa molondola; kulondola koyezera mbali ziwiri = 50 x (chiŵerengero cha zogwidwa + chiŵerengero cha zokanidwa molondola), monga peresenti. Choncho kusayankha chilichonse (kapena kuyankha pa chilichonse) kumapeza 50%. Zotsatira za gawo ndi avareji ya kulondola koyezera mbali ziwiri pa mndandanda wa zizindikiro zomwe zasankhidwa; zambiri zimasonyeza zotsatira zabwino. Zolakwa pa mndandanda uliwonse = zophonyedwa + zogwidwa molakwika; zimenezi zimakhudza mlingo wosinthira wa gawo lotsatira. Nthawi zoyankhira pa mndandanda uliwonse wa zizindikiro zimafotokozedwa mwachidule (yapakati, avareji, yochepa kwambiri, yaitali kwambiri), koma sizikhudza zotsatira. Palibe kuyerekezera ndi osewera ena; zithunzizo zimayerekezera magawo a wosewerayo omwe ali ndi makonzedwe omwewo.
Malamulo ovomerezera mayeso ochitidwa
Magawo athunthu okha ndi amene amasungidwa (N + zizindikiro zowerengedwa, chizindikiro chimodzi cha yankho pa mndandanda uliwonse wa zizindikiro pa chizindikiro chilichonse, palibe mayankho pa nthawi yokonzekera). Seva imapanganso zotsatizanazo kuchokera ku nambala yoyambira ndipo imakana gawo limene zizindikiro zosungidwa zikusiyana nazo, limene mayankho ovomerezeka akusowa, kapena limene nthawi yomaliza ili m’tsogolo. Kupuma kumaloledwa ndipo kumasungidwa. Zizindikiro za bot zimasungidwa koma sizisintha kuwerengera zotsatira kapena zithunzi. Magawo oyeserera amenewa amasungidwa mosiyana ndi Mayeso a n-back owerengedwa ndipo sakhudza kuyerekezera kwake kapena zotsatira za pulogalamuyi.
Kusiyana ndi ntchito yakale yoyambirira
Gawo lokhazikika limatsatira nthawi ndi lamulo losinthira la Jaeggi ndi anzake (2008): zizindikiro 20 + N, kuonetsa kwa 500 ms, masekondi 3 pa chizindikiro, kukweza ngati mndandanda uliwonse wa zizindikiro uli ndi zolakwa zosakwana 3, ndi kutsitsa ngati uliwonse uli ndi zolakwa zoposa 5. Zosiyana zake: zilembo zoyankhulidwa zopangidwa ndi mawu a pakompyuta (kapena matoni), mndandanda yosankha ya mitundu ndi mawonekedwe, phunziro lalifupi, zowongolera za foni, makonzedwe a pamanja ndi magawo a tsiku ndi tsiku omwe munthu amachita pa liwiro lake. Sikuti kubwereza kafukufuku wa njira yophunzitsira, komanso si ntchito yoyambirira ya mndandanda umodzi ya Kirchner.
Zimene mayesowa sangathe kuyeza
Kupita patsogolo pa ntchito yomwe yaphunzitsidwa kwalembedwa bwino; koma ngati zimathandiza pa maluso ena, kuphatikizapo luntha, sizikudziwika ndipo anthu amatsutsanabe. Tsambali sililonjeza kupita patsogolo kotere. Nthawi ya mawu ndi ya kuonetsa zinthu imadalira chipangizo ndi msakatuli; mbiri imalemba nthawi yomwe tsamba linatumizira chizindikiro chilichonse, osati nthawi yomwe sikirini kapena sipika zinachionetsera kapena kuchitulutsa. Palibe miyezo yoyerekezera, ndipo mayesowa amachitika popanda woyang’anira. Si a ntchito zachipatala kapena kuzindikira matenda.
Zinenero ndi mmene zawunikidwira
Malangizo ali m’zinenero zonse za tsambali. Mndandanda wa mawu umagwiritsa ntchito zilembo kapena masilabo a zilankhulo 28 (Chibengali, Chibulgaria, Chitchaina Chosavuta ndi Chachikhalidwe, Chicheki, Chidatchi, Chingelezi, Chifalansa, Chijeremani, Chigiriki, Chihindi, Chihangare, Chitaliyana, Chijapani, Chikazaki, Chimarathi, Chinepali, Chiperezi, Chipolishi, Chipwitikizi, Chirasha, Chiserbia, Chisipanishi, Chitelugu, Chiyukireniya, Chiurdu, Chialubaniya, Chiameniya), chojambulidwa pogwiritsa ntchito mawu opangidwa ndi kompyuta; zilankhulo zina zimagwiritsa ntchito matoni. Mndandanda wa malo, mtundu ndi mawonekedwe sizidalira chinenero.
Mmene malangizo awunikidwira malinga ndi chinenero
Zinenero za malangizo zimene zasindikizidwa zalembedwa pansipa. Njira yomasulira: kumasulira mothandizidwa ndi makina, limodzi ndi kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu. Zofunika za chinenero chilichonse zafotokozedwa pamwambapa; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso.
| Chinenero cha malangizo | Mmene zawunikidwira monga zalembedwera |
|---|---|
| English | Mawu oyambirira a Chingelezi. |
| Azərbaycan dili | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Bahasa Indonesia | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Čeština | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Deutsch | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Español | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Filipino | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Français | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Hausa | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Igbo | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Italiano | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Kiswahili | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Magyar | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Nederlands | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Oʻzbekcha | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Polski | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Português | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Shqip | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Soomaali | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Srpski | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Tiếng Việt | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Türkçe | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Türkmençe | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Yorùbá | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Ελληνικά | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Български | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Кыргызча | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Қазақ тілі | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Македонски | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Монгол | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Русский | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Тоҷикӣ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Українська | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ქართული | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| Հայերեն | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| עברית | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| اردو | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| العربية | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| پښتو | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| سنڌي | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| فارسی | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| کوردیی ناوەندی | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| አማርኛ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| नेपाली | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| मराठी | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| हिन्दी | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| অসমীয়া | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| বাংলা | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ਪੰਜਾਬੀ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ગુજરાતી | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ଓଡ଼ିଆ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| தமிழ் | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| తెలుగు | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ಕನ್ನಡ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| മലയാളം | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| සිංහල | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ไทย | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ລາວ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| မြန်မာ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| ខ្មែរ | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| 한국어 | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| 日本語 | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| 简体中文 | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
| 繁體中文 | Kufufuza zokha kalembedwe ka malamulo ndi mawu; palibe umboni wosonyeza kuti munthu wolankhula chinenerocho kuyambira ali mwana wazunikanso. |
Mmene mungatchulire gwero
Helibrain (2026). N-back test, vnback-training-1. https://helibrain.com/n-back-test/methods
Zosintha
· Mtundu nback-training-1 · Kusindikiza koyamba kwa njira za ntchito yomwe ilipo panopa.
Magwero
Kirchner, W. K. (1958). Age differences in short-term retention of rapidly changing information. Journal of Experimental Psychology, 55(4), 352-358.
https://doi.org/10.1037/h0043688original n-back paradigm
Jaeggi, S. M., Buschkuehl, M., Jonides, J., & Perrig, W. J. (2008). Improving fluid intelligence with training on working memory. Proceedings of the National Academy of Sciences, 105(19), 6829-6833.
https://doi.org/10.1073/pnas.0801268105dual n-back training protocol (timing, block structure, adaptation rule)
Owen, A. M., McMillan, K. M., Laird, A. R., & Bullmore, E. (2005). N-back working memory paradigm: A meta-analysis of normative functional neuroimaging studies. Human Brain Mapping, 25(1), 46-59.
https://doi.org/10.1002/hbm.20131review of the n-back paradigm
Soveri, A., Antfolk, J., Karlsson, L., Salo, B., & Laine, M. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies. Psychonomic Bulletin & Review, 24(4), 1077-1096.
https://doi.org/10.3758/s13423-016-1217-0meta-analysis: training effects are mostly task-specific
Melby-Lervåg, M., Redick, T. S., & Hulme, C. (2016). Working memory training does not improve performance on measures of intelligence or other measures of "far transfer": Evidence from a meta-analytic review. Perspectives on Psychological Science, 11(4), 512-534.
https://doi.org/10.1177/1745691616635612meta-analysis: no reliable far transfer
Mawu ofotokoza njira: CC BY 4.0. Tchulani Helibrain ndipo muike ulalo wa njira imeneyi. Magwero a deta ndi zinthu za ntchito zili ndi zilolezo zawozawo; chilolezochi chikukhudza mawu ofotokoza njira okha.
← Bwererani ku Mayeso a kukumbukira zinthu zomwe zaoneka kale