Umboni wofunika ndi manambala
| Funso la kafukufuku | Zomwe umboni ukusiyanitsa |
|---|---|
| Kutembenuza zinthu m’maganizo ndi maluso onse a malo | Ntchito zosiyanasiyana zokhudza malo zimasonyeza kusiyana kosiyanasiyana pakati pa magulu |
| Avareji ya gulu ndi luso la munthu payekha | Kusiyana kwa avareji sikutanthauza kuti munthu aliyense adziwike potengera gulu lake |
| Mmene munthu akuchitira panopa ndi kuthekera kophunzira | Kafukufuku wophunzitsa luso la malo amapeza kuti anthu akhoza kupita patsogolo |
| Zotsatira za ntchito imodzi ndi luntha lonse | Ntchito imodzi ya malo siyifotokoza zonse zokhudza luntha la munthu |
Kusanthula kwa Voyer ndi anzake kunagawa zotsatira potengera mayeso enieni ndi njira zomwe zinagwiritsidwa ntchito. Kusanthula koyambirira kwa Linn ndi Petersen nakonso kunasiyanitsa kutembenuza zinthu m’maganizo, kuzindikira za malo ndi kujambula m'maganizo. Kunena kuti pali chiwerengero chimodzi chosonyeza kusiyana kwa amuna ndi akazi pa luso lonse la malo kumachotsa kusiyana kumeneku. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Kodi ntchito yotembenuza zinthu m’maganizo imafunsa chiyani?
Kafukufuku wakale wa Shepard ndi Metzler anafufuza mmene anthu amasankhira ngati zinthu za mbali zitatu zomwe zazunguliridwa zikufanana. Vandenberg ndi Kuse anapanga mayeso a pepala a magulu, omwe ali ndi mafunso ndi njira yake yowerengera. Mayeso apakompyuta omwe amagwiritsa ntchito zithunzi zina, nthawi yoikika kapena malamulo oyankhira osiyana sakhala ndi miyezo ya mayeso amenewo pokhapokha zitatsimikiziridwa. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978
Izi zikutanthauzanso kuti kusiyana kwa kulondola, nthawi yomalizira ntchito ndi kuchuluka kwa mafunso omwe ayankhidwa nthawi isanathe ndi zotsatira zosiyana. Njira ya mayeso ndi mbali ya zomwe zapezeka; si nkhani yaing’ono yoti inganyalanyazidwe. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Kodi kusiyana kwa avareji kumatanthauza chiyani pa kufanana kwa zotsatira?
Sikutanthauza kuti amuna onse amapambana akazi onse, kapena kuti zotsatira za munthu zinganenedweratu potengera kugonana kwake. Ndemanga ya Hyde imaika kusiyana kwa luntha pakati pa amuna ndi akazi m’nkhani ya kufanana kwakukulu ndi kusiyana komwe kumadalira mtundu wa ntchito. Chidule cha gulu sichipereka chigamulo chokhudza munthu payekha. Hyde, 2005
Kodi zimakhudzidwa ndi chiyani?
Kodi kafukufukuyu akutsimikizira chomwe chimayambitsa kusiyanako?
Kuwona kusiyana sikusiyanitsa payekha zotsatira za chilengedwe cha thupi, zomwe munthu wakumana nazo, njira zomwe wagwiritsa ntchito, kapangidwe ka mayeso kapena mmene zimagwirira ntchito limodzi. Kusanthula kophatikiza kafukufuku komwe kwatchulidwa kunafotokoza zotsatira ndi zinthu zina zomwe zimakhudza zotsatirazo; sikutsimikizira kuti pali chifukwa chimodzi chokha chokhudza munthu aliyense. Mmene kusiyanako kumaonekera pamene munthu akukula kumadaliranso muyeso womwe wagwiritsidwa ntchito, osati msinkhu umodzi wokhazikika umene kusiyana kulikonse kwa luso la malo kumayambira. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Kodi kuyeseza kungasinthe mmene munthu amachitira?
Kusanthula kwa Uttal ndi anzake pa maphunziro ophunzitsa luso la malo kunapeza kuti zotsatira za maphunzirowo zinali ndi avareji ya Hedges' g = 0.47 pambuyo pochotsa zotsatira zachilendo kwambiri. Kusanthulaku kunaphatikiza njira zosiyanasiyana zophunzitsira luso la malo, osati kutembenuza zinthu m’maganizo kokha komanso osati masewera a Helibrain. Kumasonyeza kuti luso la malo lingasinthike chifukwa cha kuphunzira, koma sikulonjeza kuti aliyense adzapita patsogolo mofanana kapena kuti kusiyana kwa magulu kudzatheratu. Uttal et al., 2013
Kafukufuku wobwereza mayeso amapezanso kuti zotsatira zimakwera pa ntchito zoyesa luso la luntha. Choncho, kuti tifotokoze chifukwa cha zotsatira zabwino pambuyo pake, tiyenera kuganizira kaye kuti munthu wayesapo kangati ndiponso kuzolowera bwanji ntchitoyo, tisanene kuti luso lake lonse lasintha. Scharfen et al., 2018
Kodi muyenera kumasulira bwanji zotsatira zanu?
Sungani mtundu wa zithunzi, nthawi yoikika ndi njira yowerengera zotsatira kukhala zofanana, ndipo ganizirani za liwiro limodzi ndi kulondola. Kafukufuku wokhudza kudalirika kwa mayeso akuchenjeza kuti ntchito yoyesera yomwe imapeza zotsatira zomveka pa kafukufuku sikuti nthawi zonse imapereka dongosolo lokhazikika la anthu payekha. Zotsatira za mayeso amodzi afupiafupi ndi umboni wochepa wosonyeza kuti munthu ali ndi khalidwe lokhazikika la luso la malo. Hedge et al., 2017
Njira yothandiza yomasulira zotsatira ndi kuyang’ana ntchito yeniyeniyo: zindikirani matembenuzidwe kapena malamulo omwe akukuvutani, ndipo yesani kupita patsogolo pogwiritsa ntchito mafunso atsopano ofanana. Umboni ukusonyeza kuti maluso a malo angaphunziridwe, koma mmene munthu aliyense adzapite patsogolo sikudziwika. Sutsimikizira kuti munthu wa kugonana kumodzi sangathe kutembenuza zinthu, kapena kuti masewerawa amawonjezera luntha lonse. Uttal et al., 2013 Hyde, 2005
Chiwerengero cha miyezo 286 chimasonyeza kukula kwa kusanthula kwakale kumodzi. Sichiyenera kutengedwa ngati chitsanzo chamakono choimira anthu onse kapena ngati chiwerengero chowerengera malo anu pa mayeso apakompyuta. Voyer et al., 1995
Yesani mayeso aulere okhudzana ndi zimenezi
Mayeso a kutembenuza zithunzi m’maganizo
Yesani mayeso otembenuza zinthu m’maganizo ndipo tanthauzirani zotsatira potsatira malangizo ake. Yerekezerani zotsatira za mayeso anu ofanana m'malo mogawa anthu potengera zimene anthu amaganiza za gulu lawo. Zotsatira zofalitsidwa sizipereka njira yosinthira zotsatira za masewerawa potengera kugonana.
Mafunso ofala
Kodi avareji imandiuzadi amene angapambane?
Ayi. Kusiyana kwa avareji ya magulu sikusankha zotsatira za munthu aliyense. Hyde, 2005
Kodi kusiyanaku n’komweko pa mayeso onse a luso la malo?
Ayi. Kusanthula kwakukulu konseku kumasiyanitsa mitundu ya ntchito ndi mmene njira zoyesera zimakhudzira zotsatira. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Kodi luso la malo lingathe kusintha?
Kusanthula kwa maphunziro kumasonyeza kuti avareji ya luso imakwera chifukwa cha njira zosiyanasiyana zophunzitsira luso la malo; komabe, zotsatira zimasiyanasiyana ndipo palibe chitsimikizo chakuti munthu aliyense adzapindula. Uttal et al., 2013
Magwero
- Voyer et al. (1995). Kukula kwa kusiyana kwa amuna ndi akazi pa maluso a malo: Kusanthula kophatikiza kafukufuku ndi kufufuza zinthu zofunika..
- Linn et al. (1985). Mmene kusiyana kwa amuna ndi akazi pa luso la malo kumaonekera ndi kufotokozedwera: Kusanthula kophatikiza kafukufuku.
- Shepard et al. (1971). Kutembenuza zinthu za mbali zitatu m’maganizo.
- Vandenberg et al. (1978). Kutembenuza zinthu m’maganizo: Mayeso a magulu oyeza luso loona zinthu za mbali zitatu m’maganizo.
- Uttal et al. (2013). Mmene maluso a malo angasinthire: Kusanthula kophatikiza kafukufuku wa maphunziro..
- Hyde (2005). Lingaliro lakuti amuna ndi akazi amafanana m’njira zambiri..
- Scharfen et al. (2018). Zotsatira za kubwereza mayeso pa mayeso a luso la luntha: Kusanthula kophatikiza kafukufuku.
- Hedge et al. (2017). Chododometsa cha kudalirika: Chifukwa chake ntchito zolimba zoyesa luntha sizipereka kusiyana kodalirika pakati pa anthu payekha.