ITLWAETŠO E NNYENYANE YA LEHONO

Dipalo tše sego kae. Mathomo a mafsa.

Dipalo tše sego kae tša go hlakanya, go ntšha, go atiša le go arola. Bokgoni bjo bongwe le bjo bongwe bo hwetša maemo a bjona. Ga go na tatelano ya matšatši yeo o swanetšego go e šireletša, goba mošomo wo o swanetšego go o hwetša.

Ya tekong
Ke mahala ka mehlaGa go akhaonto · Ga go dipapatšo
Maswao a mane a dipalo ao a beilwego go dikologa puku ya go ngwalela yeo e butšwego le phensele.
Go bulwa tlwaetšo ya gago ya mo lefelong…
Bokgoni bjo o ka bo itlwaetšago.

Seo dinyakišišo di ka se bolelago

Leka leano le karabo: arola palo ya go hlakanya ka dikarolo, akanyetša palo ye e batamelago gomme o lokiše, goba o fetoše go arola gore e be go atiša. Boitlwaetšo bjo ke bja go dira dipalo ka bokgoni. Dintlha tša godimo tša boitlwaetšo ga se bohlatse bja IQ ya godimo.

Mošomo o mongwe le o mongwe o na le maemo a wona. Dipotšišong tša wona tše 3, ge o araba tše 3 gabotse maemo a hlatloga ka tee; ge o araba tše 1 goba ka fase gabotse, a theoga ka tee. Go sego bjalo a dula a sa fetoga. Maemo a dula magareng ga 1 le 5.

Go itlwaetša go gopola seo o ithutilego sona go ka thuša gore o se boloke kgopolong (Roediger & Karpicke, 2006). Diteko tša bona di dirišitše dingwalwa, e sego motlwaetši wo wa dipalo. Re nea tlwaetšo ya dipalo, e sego lenaneo leo le hlatseditšwego la go kaonafatša bokgoni bja go nagana ka kakaretšo.

Tshekatsheko ya Simons le badirišani (2016) e hweditše bohlatse bjo matla kudu bja kaonafalo medirong ye o e tlwaetšago go feta go fetela ga kaonafalo medirong ye mengwe. Didirišwa tše ke mediro ya tlwaetšo, ga se diteko tša tlhahlobo goba keletšo ya tša kalafo.

O nyaka go ikala ka nako e lekanyeditšwego? Teko ya lebelo la dipalo

Seswantšho sa tsela e kopana yeo e kgokaganyago dilo tše sego kae tše di gopolwago.

Dikarabo tše sego kae tše di thušago

Na karolo e nngwe le e nngwe ke ya mahala?

Ee. Maemo ka moka, lenaneo la diswantšho, histori le dikopi tša tšhireletšo ke tša mahala, ga go nyakege go ingwadiša e bile ga go na dipapatšo.

Na se se tla kaonafatša IQ goba kgopolo ya ka ka kakaretšo?

Ga re bolele bjalo. Go dira bokaone mo go bontšha kudu bokgoni bjo o bo tlwaeditšego, ka dipeakanyo tše.

Go direga eng ge nka se itlwaetše letšatši le tee?

Ga go selo seo se thomago leswa. Tshepedišo ye nngwe le ye nngwe e boloka maemo a yona. Itlwaetše ge o nyaka, gantši ka moo o ratago.

Methopo le tše dingwe tša go bala

  1. Dresler le ba bangwe (2017). Tlwaetšo ya go gopola e fetoša dikgokagano tša bjoko go thekga kgopolo e kaone. Neuron.
  2. Simons le ba bangwe (2016). Na mananeo a “tlwaetšo ya bjoko” a a šoma? Psychological Science in the Public Interest.
  3. Roediger & Karpicke (2006). Go ithuta ka go itekola: Go itekola ka kgopolo go kaonafatša go boloka tsebo nako ye telele. Psychological Science.