Bohlatse bjo bohlokwa le dinomoro
| Mošomo wo o gatišitšwego | Palo ya batho bao ba lekilwego | Palogare ya nako ye e lekantšwego |
|---|---|---|
| Karabelo e bonolo ya go bona, Teko ya 1 ya Woods | Batho ba bagolo ba 1,469, ba mengwaga ya 18–65 | 231 ms |
| Karabelo ya go kgetha ya go bona, Teko ya 1 ya Woods | Batho ba bagolo ba 1,466, ba mengwaga ya 18–65 | 550 ms |
| Mošomo wa go kgetha, sehlopha sa mengwaga ya 18–24 | Batšeakarolo ba 86 | 472 ms |
| Mošomo wa go kgetha, sehlopha sa mengwaga ya 59–65 | Batšeakarolo ba 246 | 590 ms |
Dipalo tša mošomo o bonolo di tšwa kakaretšong ya bao ba o lekilego; dihlopha tša mengwaga le dipalopalo tša palogare tša mošomo wa go kgetha di tšwa Tafoleng ya 2. Dinyakišišo tše di dirišitše lefelo le tee la nyakišišo eupša di dirišitše dibakiši tše di fapanego le dinyakwa tša mešomo tše di sa swanego. Go ntšha dipalopalo tše dikgolo tša palogare tše go yo mongwe ke dipalo tša go hlaloša fela, ga se tekanyo ye e hlwekilego ya mogato o tee wa go šoma ga monagano. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015
Go fetoga eng ge go oketšwa kgetho?
Mošomong o bonolo, motho yo a tšeago karolo a ka lokišetša mosepelo o swanago pele ga leswao le lengwe le le lengwe. Mošomo wa go kgetha o nyaka gore a lemoge seo se tšweletšego gomme a se tswalanye le tiro. Diteko tša kgale tša Hick le Hyman di bontšha kamano magareng ga nako ya karabelo le tshedimošo yeo e lego dikgethong, go akaretša palo ya maswao ao a ka bago gona le kgonagalo ya ona. Hick, 1952 Hyman, 1953
Ke ka baka leo motho a ka arabelago seetšeng ka pela eupša a tšea nako ye telele go kgetha mogato o nepagetšego papading. Ga go thulano: mešomo ye e botšiša dipotšišo tše di fapanego. Mošomo wa laboratoring wa go kgetha gape o laola gore ke dikgetho dife tšeo di lego gona; seemo sa papadi ya nnete goba sa go otlela ga se nolofatše dilo go fihla go tekanyetšo e tee ya nako ya karabelo yeo e šomago go tšohle. Woods et al., 2015
Mengwaga le bong di swanetše go kwešišwa bjang?
Dipalo tša dihlopha tša mengwaga tšeo di lego ka godimo di tšwa sehlopheng sa batho seo se bapišitšwego ka nako e tee, ga se go latela batho bao ka nywaga-some. Di bontšha seemo sa mošomo eupša ga di bolele gore dintlha tša motho o tee di tla fetoga gakaakang ngwaga o mongwe le o mongwe. Le gona ga di hlalose gore diperesente tša batho ba mengwaga e itšego go diphensele di swanetše go ba dife, goba gore go be le tokiso ya ka mehla go ya ka bong. Go nyakega tshepedišo e swanago le ditekanyetšo tše di swanetšego go tseba seo. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015
Ke eng seo se e amago?
Go hwetša dintlha go akaretša diphošo le lebelo
Go akanya ka pela go ka fokotša nako ya karabelo mola go oketša diphošo. Ka gona, mošomo wa go kgetha o swanetše go hlalosa gore karabelo ye e nepagetšego, go se arabe goba go araba pele ga nako go bolelang. Nako ya palogare ya dikarabelo tše di nepagetšego e ka se hlaloswe ntle le go nagana ka ge go nepagala go fetogile. Nyakišišo ya Woods ya go kgetha e bega dipoelo tše mmalwa, go e na le go tšea nako ya karabelo bjalo ka tlhaloso e feletšego ya bokgoni. Woods et al., 2015
Dikarabelo tše di nago le nako ye telele kudu goba ye kopana kudu, le tsela ya go swaragana le diteko tše di fošitšwego, le tšona di ka fetola kakaretšo ya dipoelo. Mokgwa wa go swaragana le dipalo tše di fapogilego ke karolo ya tlhaloso ya dintlha; diwepsaete tše pedi tše di dirišago melao e fapanego di ka ntšha dipoelo tše di sa swanego go tšwa boitshwarong bjo bo swanago. Ratcliff, 1993
Ke ka baka la eng dipoelo tša inthaneteng di fapana le tša tafoleng?
Ditshepetšo tša go bontšha, didirišwa tša go tsenya karabelo le ditshepedišo tša phensele di oketša go diega ga tšona le go fapana ga dinako. Diphapetšo tša diteko di bontšha gore dithaempe tša lenaneo tše di lekanyago dinako ka botlalo ga di fediše diphapano tšeo. Go bapiša mošomo wa go kgetha ka mogalathekeng le mošomo o bonolo wo o dirwago ka toeba go kopanya go kgetha karabelo le diphapano tša didirišwa le mosepelo. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020
Bakeng sa papišo ye e sa raraganago ye e nago le mohola, diriša didirišwa tše di swanago gomme o bale ditaelo tša mešomo ye mebedi. Letela phapano ye e ithekgilego ka mošomo, go e na le go tšea palo efe goba efe bjalo ka tekanyo ya kakaretšo ya lebelo. Dinyakišišo tša go botega ga dipoelo di lemoša gape gore ge mošomo o bontšha phapano e kgolo ya palogare, seo ga se bolele ka botšona gore phapano ya motho o tee ke seka seo se dulago se swana. Hedge et al., 2017
Go itlwaetša go ka dira gore go tswalanya leswao le karabelo go tlwaelege. Seo e ka ba go ithuta mošomo ka nnete, eupša ga se bohlatse bja gore bokgoni bja go dira diphetho ka kakaretšo bo kaonefetše. Dipoelo tša bohlokwa go tša thutamahlale ke bokgoni bjo bo kaone mo tshepedišong ye e hlalositšwego gabotse, mola diphošo le maemo a tšona di sa balwa. Woods et al., 2015 Hick, 1952
Leka teko ya mahala ye e amanago le yona
Teko ya nako ya karabelo
Thoma ka teko ya nako ya karabelo go bona mošomo wa karabelo e bonolo. Ge o nyaka go leka le teko ya go kgetha e bjalo ka Stroop, bapetša ditaelo tša yona le dinyakwa tša go nepagala pele o bapiša dinako. Phapano ye ga se tekanyo ye e dumeletšwego ya bohlale bja gago goba bokgoni bja gago bja go dira diphetho.
Dipotšišo tše tlwaelegilego
Ke mošomo ofe wo o swanago kudu le dipapadi tša bidio?
Dipapadi gantši di nyaka dikgetho, go bonela pele le mosepelo. Mošomo wa go kgetha wo o laolwago o lekanya karolo e tee, eupša ga go le o tee wa mešomo yeo e lekanyago bokgoni bja go bapala ka botlalo. Woods et al., 2015
Na go menaganya palo ya dikgetho go menaganya nako ya karabelo?
Dikutollo tša kgale di mabapi le tshedimošo yeo e lego dikgethong, e sego molao wa gore nako e swanetše go menagana ka mehla. Go tswalanya dikgetho le dikarabelo, dikgonagalo le peakanyo ya mošomo di bohlokwa. Hick, 1952 Hyman, 1953
Na nka ntšha dintlha tša ka go lekanya nako ya go nagana?
Go ntšha dipalo go kopanya diphapano tša mešomo le tša go ela ge e ba peakanyo e sa di laola. Ka botšona ga go fane ka tekanyo ye e hlwekilego ya mogato wa go šoma ga monagano. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020
Methopo
- Woods et al. (2015). Dilo tšeo di huetšago nako ya go arabela ka tsela e tee.
- Woods et al. (2015). Go nanya ga go kgetha le go tšweletša karabelo mošomong wa go arabela ka go kgetha seo se bonwago, go ya ka mengwaga.
- Hick (1952). Ka ga lebelo la koketšego ya tshedimošo.
- Hyman (1953). Tshedimošo ya leswao bjalo ka selo seo se laolago nako ya karabelo.
- Ratcliff (1993). Mekgwa ya go swaragana le dipalo tša nako ya karabelo tše di fapogilego.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Go nepahala le go kwagala ga kgonthe ga diforamo tša diteko tša inthaneteng, diphensele le didirišwa.
- Bridges et al. (2020). Nyakišišo e kgolo ya go lekanya nako: go bapiša mehuta e fapafapanego ya mananeo a diteko, a laboratoring le a inthaneteng.
- Hedge et al. (2017). Thulano ya go botega: Lebaka leo ka lona mešomo ya temogo ye e tiilego e sa tšweletšego diphapano tša motho ka o tee tše di botegago.
Tsopola letlakala le: Phapano ke efe magareng ga nako ya go arabela ka tsela e tee le ya go kgetha karabelo?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nso/answers/simple-vs-choice-reaction-time. CC BY 4.0.
← Lekola dikarabo tše dingwe