Ke ka baka la eng bokgoni bja go gopola dinomoro ka tatelano ya go bušetša morago gantši bo le bjo bokopana go feta bja go di gopola ka tatelano ya pele?

Tafole ya 6 ya Woods le bašomi-gotee le yena e bega dipalo tše. Dinomoro di ile tša balelwa batho ka mokgwa wa go di kwa, ka tshepedišo ya khomphutha. Papadi ya go bona yeo e bontšhago nomoro ka moka e šomiša mokgwa o fapanego wa go bontšha le go gopola; ka gona, dipalo tše ga se ditekanyetšo tša dipoelo tša Helibrain. Le ka gare ga nyakišišo ye, go fetoša tekanyo go fetoša bogolo bjo bo bonagalago bja bokgoni bja go gopola. Woods et al., 2010

Go bušetša tatelano morago go oketša eng?

Go gopola ka tatelano ya pele go nyaka gore o boloke dilo le tatelano ya tšona. Go gopola ka tatelano ya go bušetša morago go fetoša tatelano yeo o swanetšego go e ntšha, gomme go ka nyaka mekgwa e mengwe ya go šoma ka tshedimošo goba go e hwetša gape. Dika tša kgopolo ya mošomo di arola polokelo ya nakwana go ditshepedišo tšeo di dirišwago go laola goba go fetoša seo se bolokilwego, go e na le go lebelela mošomo o mongwe le o mongwe bjalo ka go bala ka go lebanya selo se tee sa polokelo. Baddeley, 2012 Conway et al., 2005

Se ga se bolele gore phapano ya go bušetša morago ge e bapetšwa le tatelano ya pele ke tekanyo e sekilego ya bokgoni bja go laola monagano. Pampiri ya diteko tša dinomoro e bontšha lebaka leo ka lona go nepagala ga mokgwa wa go bala dintlha go amago papetšo ye. Mekgwa yeo batho ba e šomišago, diphošo tšeo ba di dirago le molao wa go emiša teko, ka moka di na le seabe go seo phapano e se emelago. Woods et al., 2010

Lebaka leo ka lona palo ya šupa e sego molao wa bohle

Poledišano ya kgale ya Miller e mabapi le tshedimošo le go e hlama gape, e sego tiišetšo ya gore motho yo mongwe le yo mongwe o gopola dinomoro tše šupa ka go lebanya. Tshekatsheko ya ka morago ya Cowan e bolela ka palo e nyenyane ya dikarolwana tša tshedimošo ge maemo a thibela go boeletša le go di hlopha. Ditlhalošo tše di šomiša dithibelo le diyuniti tše di fapanego; ga go le e tee ya tšona yeo e fanago ka lebaka la go ntšha palo ye e sa fetogego bokgoning bjo bongwe le bjo bongwe bja go gopola tatelano ya pele gore go akanyetšwe bja go bušetša morago. Miller, 1956 Cowan, 2001

Mengwaga, thuto le mokgwa wa go bontšha di bohlokwa

Nyakišišo ya ditekanyetšo tša diteko tša dinomoro e lekotše mengwaga le thuto, eupša sehlopha sa yona sa batho ba bagolo ga se ditekanyetšo tša mengwaga ka moka, maleme ka moka le mekgwa ka moka. Phapano ya mengwaga sehlopheng seo ga e netefatše diperesente tša batho tša go bapiša le ba bangwe tšeo di lokišitšwego go ya ka mengwaga mo go browser. Dinomoro tša go kwewa le tšona di bontšhwa ka tatelano, e lego se se fapanego le go bona nomoro ka moka gatee. Woods et al., 2010

Tsebo ya nako e telele e ka fetoša tsela yeo tatelano e tsenywago kgopolong ka yona. Dithuto tša go hlopha tshedimošo di hlalosa kamoo peakanyo e dirago gore tatelano e kgone go kgutsufatšwa; teko e tumilego ya go itlwaetša ka matla e bontšhitše koketšego e kgolo ya bokgoni bja go gopola dinomoro ka go šomiša peakanyo ya dikgopolo tšeo motho a ithutilego tšona. Dikutollo tše ga di hlatsele gore mohuta o mongwe le o mongwe wa kgopolo o a oketšega ka tekanyo e swanago. Mathy et al., 2012 Ericsson et al., 1980

Phapano ya motho ka noši e swanetše go hlathollwa bjang?

Boloka ditlhalošo tša mešomo ye mebedi le melao ya go bala dintlha. Dipoelo tša tlase tša tatelano ya go bušetša morago, ka tšona, ga se bohlatse bja bolwetši; le phapano ya motho ka noši yeo e fetago ye e tlwaelegilego e ka se hlathollwe go ya ka tša kalafo ntle le tekanyo le ditekanyetšo tše di swanetšego. Tshekatsheko ya mekgwa ya go lekanya bokgoni bja go gopola tatelano e gatelela go šomiša ditshepedišo tše di hlalošitšwego gabotse ge go fihlelelwa diphetho ka kgopolo ya mošomo. Conway et al., 2005

Gape ga se mo gobotse go fetolela bokgoni bjo bongwe le bjo bongwe bja go gopola tatelano go ba maemo a itšego a teko ya n-back. Tshekatsheko ya dithuto tše dintši e hwetša gore ditekanyo tša n-back le tša go gopola tatelano ga di šomišane bjalo ka ditekanyo tše di swanago, le ge bobedi di bitšwa ditekanyo tša kgopolo ya mošomo. Dipoelo di ithekgile ka dinyakwa tša mošomo tša go lemoga, go mpshafatša le go gopola. Redick et al., 2013

Ge o latela diphetogo ka tsela yeo e sego ya semmušo, bapetša tatelano ya pele le ya pele, le ya go bušetša morago le ya go bušetša morago, ka maemo a go bontšha ao a swanago. Ge o fetoša mokgwa wa go hlopha, ngwala gore o o fetošitše. Dintlha tše di phagamego di ka bontšha gore mokgwa wa go šoma ka tshedimošo ye o šoma gabotse, e sego gore bokgoni bja kgopolo ka kakaretšo bo oketšegile. Woods et al., 2010 Mathy et al., 2012