Bohlatse bjo bohlokwa le dinomoro
| Mohlala | Se se fetogago | Seo se sa latelego |
|---|---|---|
| Go hlopha dinomoro tše 12 ka dihlopha tše 4 tša dinomoro tše 3 | Tsela yeo di emetšwego ka yona e ba ya dihlopha | Gore mang le mang a ka gopola tatelano yeo |
| Go lemoga paterone yeo o e tlwaetšego | Tsebo yeo o nago le yona e ka fokotša mošomo wa go tsenya tshedimošo kgopolong | Gore leswao le lengwe le le lengwe le tšea lefelo la lona |
| Mohlala wa go itlwaetša go tloga go dinomoro tše 7 go ya go tše 79 | Go gopola dinomoro ka lebaka la go itlwaetša kudu | Bokgoni bja kakaretšo bja memori ya mošomo bja dilo tše 79 |
Mothaladi wa pele ke mohlala wa go hlopha, ga se tekanyo ya bokgoni bjo bo lekantšwego. Wa boraro ke taba ya mathomo ya go itlwaetša ka matla. Nyakišišong yeo, motšea-karolo o ile a diriša tsebo ya dinako tša mabelo le mokgwa wo o rulagantšwego wa go gopola tshedimošo. Pampiri gape e bega gore bokgoni bjo ga se bja fetela ge dilo tša go gopolwa di fetošwa go ba ditumammogo; se se bohlokwa kudu ge go hlathollwa dipoelo tše makatšago tša dinomoro. Ericsson et al., 1980
Sehlopha sa tshedimošo ke eng?
Sehlopha sa tshedimošo ke yuniti yeo e tsentšwego kgopolong, ga se ya swanela go lekana le palo ye e beilwego ya ditlhaka tše di bonagalago. Mohola wa yona o ithekgile ka seo moithuti a šetšego a se tseba le kamoo tatelano e rulagantšwego ka gona. Dipoledišano tša Miller ka go khutsufatša tshedimošo ka mokgwa o mofsa le nyakišišo ya Mathy le Feldman ka go gatelela dintlha di bontšha lebaka leo ka lona go bala dilo tše sa hlophwago go ka re timetšago ge di rulagantšwe ka ditsela tše di fapanego. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Tlhalošo ya Cowan ya bokgoni bjo bo lekanyeditšwego e hlahloba maemo ao a thibelago go ipoeletša le go diriša tsebo ya nako ye telele. Motho yo a dirišago dihlopha tše di nago le tlhalošo papading ya dinomoro ya ka mehla ga se gore o dira mošomo ka tlase ga dithibelo tšeo. Dipoelo tše pedi ga di gapeletše gore di ganetšane, ka gobane diyuniti le ditsela tše di dumeletšwego di a fapana. Cowan, 2001
Na go hlopha go swana le go ipoeletša?
Go ipoeletša go thuša gore tshedimošo e dule e šoma kgopolong; go hlopha go fetoša tsela yeo tshedimošo e emetšwego goba e rulagantšwego ka yona. Di ka šoma mmogo, eupša ga se tiro e tee. Dikakanyo tša memori ya mošomo di aroganya go boloka tshedimošo nakwana le ditshepedišo tše dingwe tša taolo, le go diriša tsebo ya nako ye telele. Baddeley, 2012
Ke eng seo se e amago?
O swanetše go letela kaonafalo e kaakang?
Dipoelo tša go tloga go dinomoro tše 7 go ya go tše 79 ke tša motho o tee yo a itlwaeditšego ka tsela ye e sa tlwaelegago le ka matla; ga se palogare ya phetogo yeo e bakilwego ke thuto goba lenaneo la go itlwaetša leo le swanetšego motho yo mongwe le yo mongwe. Di bontšha gore go rulaganya mo go ithutilwego go ka fetoša kudu dintlha tša mošomo, mola di sa nee motheo o lekanego wa go akanya bokgoni bja motho bja mafelelo bja go gopola tatelano. Go se fetele ga mohola wo go mešomong e mengwe le gona go bohlokwa go swana le rekoto yeo. Ericsson et al., 1980
Dintlha tše di gatišitšwego tša bokgoni bja go gopola tatelano di ithekgile gape ka molao wa go emiša teko. Nyakišišong e kgolo ya go kwa, bokgoni bjo bogolo kudu bjo bo fihleletšwego le tekanyo ya setšo ya tatelano di file dipalopalo tša palogare tše di fapanego go batho bona bao. Ka gona, ge go bapetšwa mekgwa, go swanetše go dirišwa tsela e swanago ya go tšweletša le go lekanyetša dinomoro, go e na le go kopanya katlego e tee ya nako ye telele kudu le tekanyo ya mathomo yeo e dirilwego ka mokgwa o mongwe. Woods et al., 2010
Ke eng seo o ka lekago ka tsela e kwagalago?
Ge o dira papetšo ye e sego ya semmušo, dira phetho ya ge e ba o tla hlopha dinomoro; diriša mokgwa o swanago ditekweng tše di ka bapišwago; gomme o ngwale phetogo ge o thoma go diriša mokgwa o mofsa. Nyakišišo ya go gatelela dintlha e thekga bohlokwa bja peakanyo; ga e netefatše gore go na le bogolo bjo tee bja go hlopha bjo bo loketšego bohle goba gore mokgwa o itšego wa go gopola o tla thuša tatelano e nngwe le e nngwe. Mathy et al., 2012
Diriša dilo tše o sa di tlwaelago ge o lekola ge e ba mokgwa o šoma le dilong tše dingwe tšeo o sa di gopolago ka hlogo. Nyakišišo ya mekgwa ya go lekanya tatelano e gatelela gore tshepedišo e swanetše go swanela selo seo se lekanywago. Bokgoni bjoo o ithutilego bo a thuša, eupša bo swanetše go hlaloswa bjalo ka bokgoni bjoo, go e na le go bo bitša ka phošo koketšego ya bokgoni bja kakaretšo. Conway et al., 2005
Sa mafelelo, ga go na mokgwa wo o netefaditšwego wa go fetolela dintlha tša go gopola dinomoro tše di hlophilwego go ba maemo a n-back goba IQ. Tshekatsheko ya dinyakišišo yeo e bapišago diteko tša tatelano le tša n-back e bontšha gore le diteko tše di bitšwago tša memori ya mošomo ga di emelane. Redick et al., 2013
Leka teko ya mahala ye e amanago le yona
Teko ya go gopola dinomoro
Leka teko ya go gopola dinomoro gomme o ngwale kamoo o di hlophilego ka gona. Ge o bapetša mekgwa, diriša melao e swanago ya go bontšha le go bala dintlha. Dintlha tša godimo di bontšha gore o gopola bokaone ka tlase ga maemo ao; ga di netefatše gore bohlale bja gago ka kakaretšo bo oketšegile.
Dipotšišo tše tlwaelegilego
Na go arola ka dihlopha go oketša palo ya mafelo a go boloka dilo kgopolong?
Go ka fetoša tshedimošo yeo e emelwago ke yuniti. Dipego ga di re gore palo e beilwego ya mafelo a kakaretšo e swanetše go oketšega ka tekanyo e swanago. Cowan, 2001 Mathy et al., 2012
Na ke tla kgona go fihla go dinomoro tše 79?
Dipoelo tša mathomo e be e le tša motho o tee yo a itlwaeditšego kudu, e sego dipoelo tše di tlwaelegilego goba tshepišo. Ericsson et al., 1980
Ke ka baka la eng dinomoro tšeo o di tlwaetšego di bonala di le bonolo?
Tsebo yeo o šetšego o na le yona e ka thuša go hlama gape le go gopola tatelano. Seo ke se sengwe sa dilo tšeo dinyakišišo tša go arola ka dihlopha di di hlahlobago. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Methopo
- Woods et al. (2010). Go kaonafatša tekanyo ya bokgoni bja go gopola dinomoro bakeng sa memori ya nakwana ya mantšu.
- Cowan (2001). Nomoro ya mohlolo 4 mo memoring ya nakwana: Go lebeledišiša gape bokgoni bja go boloka tshedimošo monaganong.
- Miller (1956). Nomoro ya mohlolo 7, go oketša goba go fokotša ka 2: Ditekanyetšo tše dingwe tša bokgoni bja rena bja go šoma ka tshedimošo.
- Baddeley (2012). Memori ya Mošomo: Dikakanyo, Mehlala le Dikganetšano.
- Conway et al. (2005). Mešomo ya go lekanya bokgoni bja memori ya mošomo ka tatelano: Tshekatsheko ya mokgwa le tlhahlo ya modiriši.
- Redick et al. (2013). Ditekanyo tša memori ya mošomo tša tatelano ye e raraganego le n-back: Tshekatsheko ya dinyakišišo.
- Ericsson et al. (1980). Go hwetša bokgoni bja go gopola.
- Mathy et al. (2012). Ke eng seo se dirago gore dinomoro tša mohlolo e be tša mohlolo? Go arola ka dihlopha le go gatelela tshedimošo memoring ya nakwana.
Tsopola letlakala le: Go arola ka dihlopha go go thuša bjang go gopola dinomoro tše dintši?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nso/answers/chunking-and-number-memory. CC BY 4.0.
← Lekola dikarabo tše dingwe