Kàu lāi-iông

Kin-á-ji̍t ê sió-sió liān-si̍p

Hō͘ sò͘-jī khah ē kì-tit.

Kì chi̍t kóa sò͘-jī, kóng-khì i, koh khuànn-ūi ū siánn-mih kì-tit. Tù tio̍h lí ê khùn-khuân, thang tha̍k chi̍t chióng sióng-siōng ê im-siann liân-kò͘.

Khì tsò tshì-giām
Sî-sî lóng bô-hūiBô su-iàu khai hō͘ · Bô kóng-kò͘
Sò͘-jī phìⁿ kap chi̍t tè hình-phìⁿ phìⁿ-á liân tī chi̍t-khòaⁿ ê thó͘-khuànn.
Khui lí pún-kî ê liān-si̍p tsu-liāu…
Ē-sái liān-si̍p ê ki-lêng.

Gián-kiù ē kóng siánn-mih

Thang kā sò͘-jī hun-tsò sió-tūn. Tī tōa-sè-thé hō͘-hoat tiong, phuàⁿ-im tāi-piáu sò͘-jī; koh ka hu-im lâi tsiânn chi̍t ê jī, jiân-āu siōng-sióng i ê hình-siong. Tsit ê kì-bîng hoat-sik sī tùi-àng ê, mā ē-sái iōng lí ka-kī khah sūn-sim ê liên-sióng.

Dresler kah tshù-pāng ê lâng (2017) hoat-hiān, 6 lé-pài ê tē-tiám kì-bîng ho̍k-si̍p ē thê-kó͘ tùi tha̍k-kòe ê jī-sû danh-toaⁿ ê hôe-sióng. Hit-ê gián-kiù bô tshì-giām tsit-ê liān-si̍p, mā bô tsing-bêng IQ á-sī phó͘-thong kì-bîng ē thê-kó͘.

Simons kah tshù-pāng ê lâng (2016) ê phó͘-tshàu hoat-hiān, tùi siū liān-si̍p ê kang-khò͘ thê-kó͘ ê tsing-kìng, pí kuân-phàn tsū-iû khah tsin. Chit-ê kuí hāng sī liān-si̍p hong-hoat, m̄-sī sián-tsàn tshì-giām á-sī i-su ê kiàn-gī.

Sió lō͘ liân-tsiat kuí hāng kì-tit ê mi̍h-kiāⁿ ê tō͘-sī.

Kuí hāng ū-iōng ê tāp-hoat

Ta̍k hāng lóng bô-kò͘-tsîⁿ bô?

Sī. Ta̍k-ê tāi-tsè, tô͘-sêng danh-toaⁿ, kì-lo̍k kah pì-hu̍t lóng bô-kò͘-tsîⁿ, m̄-bián tsù-kó͘, mā bô kò-kò͘.

Tsit-ê ē thê-kó͘ góa ê IQ á-sī phó͘-thong kì-bîng bô?

Goán bô tshut chit-ê tsing-bêng. Tī chia tshòe-kah khah hó, tōa-pō͘ sī kóng lí tùi tsit hāng liān-si̍p ki-lêng, tī chit-ê siat-tēng ē khah su̍k-sik.

Sò͘-jī án-tsuáⁿ kè-hun?

Gō͘-pún jī-chuàn lāi ta̍k-ê sò͘-jī, tī siâng-ê uī-tsì siâng-khoán to̍h sǹg tio̍h. Thâu-tsîng ê 0 tsin tiōng-iàu. Sò͘-jī tiong-kan ê khong-khang ē thâi-khì.

Tsu-liāu lâi-goân kah thêng-sio̍k tha̍k-bu̍t

  1. Dresler et al. (2017). Bîng-kì ho̍k-si̍p kái-piàn náu ê kiat-lō͘, pang-tsān siōng hó ê kì-bîng. Neuron.
  2. Simons et al. (2016). 'Náu-pō͘ ho̍k-si̍p' kè-uē ū-hāu bô? Psychological Science in the Public Interest.