Kàu lāi-iông

Kin-á-ji̍t ê sió-sió liān-si̍p

Chi̍t pún phài. Lí ê kì-bîng.

Tùi kóa tè phài-á khui-sí, á-sī lâi liān tsi̍t pún phài. Kì phài-á ê sūn-sū, chiàu sūn-sū siūⁿ--tńg, koh tshue chi̍t ê tùi lí ū-iōng ê khùn-khuân.

Khì tsò tshì-giām
Sî-sî lóng bô-hūiBô su-iàu khai hō͘ · Bô kóng-kò͘
Kóa tè húi-tsō ê phài-á sió-sió pēng-khui, tuì chi̍t tiâu khūn-kok ê lō͘-á.
Khui lí pún-kî ê liān-si̍p tsu-liāu…
Ē-sái liān-si̍p ê ki-lêng.

Gián-kiù ē kóng siánn-mih

Hō͘ ta̍k tè phài-á ū chi̍t ê si̍p-khuàn ê hình-siong, á-sī kā i pàng tī siōng-sióng ê lō͘-thêng. Lō͘-thêng tio̍h kèng-kèng, thâu-tsîⁿ thàu chi̍t pêⁿ ê phài-á liān-khí. Chia ê phài-á sī tī chia khòaⁿ-uē húi-tsō, bô tī internet thâu-á tsuāⁿ-ji̍p phài-á hình-siong.

Dresler kah tshù-pāng ê lâng (2017) hoat-hiān, 6 lé-pài ê tē-tiám kì-bîng ho̍k-si̍p ē thê-kó͘ tùi tha̍k-kòe ê jī-sû danh-toaⁿ ê hôe-sióng. Hit-ê gián-kiù bô tshì-giām tsit-ê liān-si̍p, mā bô tsing-bêng IQ á-sī phó͘-thong kì-bîng ē thê-kó͘.

Simons kah tshù-pāng ê lâng (2016) ê phó͘-tshàu hoat-hiān, tùi siū liān-si̍p ê kang-khò͘ thê-kó͘ ê tsing-kìng, pí kuân-phàn tsū-iû khah tsin. Chit-ê kuí hāng sī liān-si̍p hong-hoat, m̄-sī sián-tsàn tshì-giām á-sī i-su ê kiàn-gī.

Sió lō͘ liân-tsiat kuí hāng kì-tit ê mi̍h-kiāⁿ ê tō͘-sī.

Kuí hāng ū-iōng ê tāp-hoat

Ta̍k hāng lóng bô-kò͘-tsîⁿ bô?

Sī. Ta̍k-ê tāi-tsè, tô͘-sêng danh-toaⁿ, kì-lo̍k kah pì-hu̍t lóng bô-kò͘-tsîⁿ, m̄-bián tsù-kó͘, mā bô kò-kò͘.

Tsit-ê ē thê-kó͘ góa ê IQ á-sī phó͘-thong kì-bîng bô?

Goán bô tshut chit-ê tsing-bêng. Tī chia tshòe-kah khah hó, tōa-pō͘ sī kóng lí tùi tsit hāng liān-si̍p ki-lêng, tī chit-ê siat-tēng ē khah su̍k-sik.

Phài án-tsuáⁿ kè-hun?

Phài tī siâng-ê uī-tsì, hio-huat kah tiám-sò͘ lóng kap hián-sī ê phài siâng-khoán, tsiah ē kè-sǹg. Kòe-khì ê uī-tsì sǹg sit-hu.

Tsu-liāu lâi-goân kah thêng-sio̍k tha̍k-bu̍t

  1. Dresler et al. (2017). Bîng-kì ho̍k-si̍p kái-piàn náu ê kiat-lō͘, pang-tsān siōng hó ê kì-bîng. Neuron.
  2. Simons et al. (2016). 'Náu-pō͘ ho̍k-si̍p' kè-uē ū-hāu bô? Psychological Science in the Public Interest.