Siōng-kàu-tiám ê tsì-liāu kap sò͘-jī
| Kiám-sīng ê tshì-giām tsiong-hóng | Tio̍h ê hoán-èng sî-kan | Kái-sik |
|---|---|---|
| Jī kap in-tsâi siâng-khuán | 500 ms | Kiám-sīng ê ki-pún |
| Jī kap in-tsâi tshiong-tuat | 650 ms | Kiám-sīng ê m̄-siâng-khuán |
| Tshai-kāu | 150 ms | M̄-siâng-khuán kám siâng-khuán; m̄-sī pán-tuàn ê hun-kài |
Tsūi-tsó͘ ê Stroop tshì-giām sī ū sūn-tsūn ê khòaⁿ-jī hoán-èng, m̄-koh tī tī-sūn ê pán-pún lāi, ē-sái tshiong-tshí phah-pán. In ê sî-kan kap tshun-tsāi ê sióng-sū bē-tàng hō͘-kòe. Phó͘-thong tshì-giām ê kiám-tsa kóng, tshì-giām ê pán-pún, ki-pún-tēng kap sǹg-huat ū tsin-tuā ê khah-iūⁿ, só͘-í kóng Stroop hit ê miâ tsū, bē-tàng siūⁿ-sióng ū chi̍t ê thong-iōng sò͘-jī pîng-tsûn. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017
Siáⁿ-mi̍h hō͘ hit ê tshiong-tuat tsō-sîng?
Tio̍h-siōng sūn-sū tha̍k-jī ê lâng, su-jī ē hō͘ lâng ti̍p-tsiap sióng-khì chi̍t ê kap tsíng-tēng hoán-èng bē siâng ê siūⁿ-pháp, su-iàu lâng kóng in-tsâi ê sî mā án-ne. MacLeod ê kiám-tsa kóng kàu tsin-tsē tsō-sîng tsiah ê khah-iūⁿ, m̄-sī kán-tan kái-tsò chi̍t ê nāu-pō͘ hūn-á, á-sī í-tsì bē kîng. Tsit ê tshì-giām sī khòaⁿ tshì-giām siat-kè tsō-sîng ê hoán-èng tshiong-tuat. MacLeod, 1991
Tio̍h-huân phài, m̄-siâng-khuán kám siâng-khuán, kap m̄-siâng-khuán kám bô tshiong-tuat ê sǹg-huat. Siâng-khuán ê jī ē hō͘ hoán-èng khah kàu-khuài, só͘-í ki-pún-tēng huànn-khuán ê sî, tshai-kāu só͘ pau-hâm ê mi̍h mā huànn-khuán. Lîm-sàng kiám-tsa kóng, kái-sik tshì-giām ê sî, ài pó-tsûn tshun-tsāi ê tshì-giām tsō-huat kap sǹg-huat. Scarpina et al., 2017
Tāi-sió ê tshai-kāu m̄-tio̍h-sī sim-su khah hó
Tshai-kāu ê sò͘-jī iàu khòaⁿ nn̄g ê tshì-giām tsiong-hóng kap in ê sǹg-tsûn tshò-gō͘. Kó͘-tēng-tō͘ ê kiám-tsa kóng, pîng-kun ê sî-ki̍k hoán-èng ē tsin hó, m̄-koh lâng kap lâng ê tshai-kāu ē tsin m̄-siâng. Tē-sió ê tshì-giām lāi, khah-sió ê tshai-kāu ū-khí-sî sī tshun-tsāi ê huà-tōng, tshun-tsāi ê tsūn-tō͘ huànn-khuán á-sī ki-pún-tēng m̄-siâng, m̄-sī si̍t-tsāi tuā-piān ê thong-iōng khòng-tsè lîng-lia̍t. Hedge et al., 2017
Siáⁿ-mi̍h ē ho̍k-hióng tio̍h?
Siáⁿ-mi̍h ē kái-piàn hoán-èng ê tshai-kāu?
Hoán-èng ê sūn-sū kap tian-tio̍h ê sūn-sū, lóng ē kā hoán-èng tshì-giām ê khó͘-lân tsō-sîng. Kó͘-tián ê tshù-ì hoán-èng kiám-tsa kóng, tī tsin-tsē ê sūn-sū lāi tsuân-sūn chi̍t hāng sū, pún-sin to̍h ū sî-kan ê iàu-kiû. Só͘-í, ēng tshù-chí hoán-èng ê Stroop kēng, kap tsiáu-pún ê kóng-tshut tshì-giām, tī pì-mīn-á bē kán-tan sī bô siâng. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017
Khuànn-tshù ê phìng-tâi kap tsang-khì ê sî-kan, mā ē iánn-hióng tsuân-pō͘ hoán-èng sî-kan. Su-iàu tī siâng ê tsì-pī-á pîng-pí ê sî, ū-khí-sî ē kàu-khóaⁿ tsūn-kiong ê phio-piàn, m̄-koh hit ê mi̍h bē-tàng tsìng-bêng só͘-ū ê sî-kan tshò-gō͘ lóng ē siau-sit, á-sī tshai-kāu ê sò͘-jī ūng-tit. Ài ū tshì-giām sî-kan kap sim-siú kuí-lō͘ ê kiám-tsa, tsiah ē-tàng kóng hit ê kóng-huat. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017
Bē-khùn ē iánn-hióng tsù-ì-le̍k, m̄-koh bē-khùn kiám-tsa ê pó͘-hap siūⁿ, tī m̄-siâng tshì-giām kap lĩnh-hām ū m̄-siâng ê iánn-hióng. I bô tsìng-bêng chi̍t ê tńg-tō͘, kóng lí bô hó khùn chi̍t mn̂g-á, Stroop ê tshai-kāu tio̍h ke-khó͘ kuí tsē. M̄-thang kā siông-sè ê huà-tōng kái-sik tsò lí pún-sin ê kiám-siū kiat-lūn. Lim et al., 2010
Pò-líng-gí kap liān-si̍p án-tsuánn?
Tāi-lâng ê nn̄g-gí-lâng pó͘-hap kiám-tsa kóng, tsūi-tsó͘ ê siōng-tēng ê khòng-tsè ū sió-sió ê khah hó, m̄-koh kiám-tsa phò͘-tshut ê hióng-hāu kàu-siau liáu, hit ê khah hó ê hāu-kó͘ to̍h bô lâu. Só͘-í, chi̍t ê lâng ê Stroop kiat-kó bē-tàng hō͘ nn̄g-gí khah-hó á-sī khah-bái tsìng-bêng. Si̍p-kuàn ê gí-giân, sī khòaⁿ-tsi̍t hāng jī tshì-giām ê tiōng-iàu ê chi̍t-pō͘-hūn, m̄-sī ē-sái hō͘ lâng phuànn-tsuè thong-iōng ê sim-su piāu-kì ê lī-iōng. Lehtonen et al., 2018
Lí beh pîng-pí pún-sin ê sî, ài pó-tsûn gí-giân, hoán-èng ê hong-sik kap sǹg-huat lóng siâng-khuán, koh ài siông-siông khòaⁿ tio̍h-tio̍h ê lūn-sò͘ kap khuài-bān. M̄-thang kóng tshai-kāu khah-sió to̍h-sī pí-tsi̍p khah hó, nā hit ê tshai-kāu sī ki-pún hoán-èng khah-bān á-sī tshò-gō͘ khah-tsē tsō-sîng. Tsiah ê sī kiám-tsa ê li̍t-lūn lâi ê lio̍k-sī, m̄-sī ū tsìng-bêng ê liān-si̍p hō͘-huat. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Khì hí-kēng ê si̍t-tsāi kiat-kó, sī ū keng-giām tsit ê tèng-tēng tshiong-tuat tshì-giām. Tshì-giām khó-tsò, á-sī siōng-kó͘ tsē, lóng bē-tàng tsìng-bêng thang tsìng-bêng tshong-mi̍h, kiám-sīng, á-sī liān-si̍p ē tsō-sîng thong-iōng ê hó-hāu. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Lâi tshì chi̍t-ê siōng-kuaⁿ ê bô-huì-tsîⁿ tshì-giām
Stroop tshì-giām
Lâi tshì Stroop tshì-giām, tsiàu in-tsâi ê tsí-sī lâi hoán-èng, kap siông-siông khòaⁿ tio̍h-tio̍h ê tsūn-tō͘. I ēng pún-sin ê tshù-chí hoán-èng tsō-huat. 150 ms ê kiám-sīng sī kái-sik sǹg-huat; m̄-sī tsuè-kàu ê tìng-piau.
Siông-kiàn ê būn-tê
Tāi-uī góa ē chū-tōng tha̍k hit ê jī?
Tio̍h-siōng sūn-sū tha̍k-jī ê lâng, su-jī ē kap tsíng-tēng ê in-tsâi hoán-èng tshiong-tuat. Kiám-tsa kóng kàu tsin-tsē tsō-sîng hit ê tshiong-tuat ê ki-hûn. MacLeod, 1991
Bô tshiong-tuat to̍h-sī tsuè-kàu hó?
Tē-sió tshì-giām lāi, tshai-kāu khún-khún beh kàu 0, m̄-sī tùi-tio̍h ê kó͘-tēng sèng-kek. Ki-pún-tēng, tsūn-tō͘ kap ūng-tit lóng tiōng-iàu. Hedge et al., 2017
Góa ē-tàng kā kóng-tshut tshì-giām kap tshù-chí tshì-giām pîng-pí bô?
In ê hoán-èng iàu-kiû kap sǹg-huat bô siâng. Tī tshì-giām pán-pún siâng ê sî tsiah ēng pîng-kun tsûn-khì. Scarpina et al., 2017
Tshù-chhù
- MacLeod (1991). Stroop hoán-èng ê puànn sè-kí kiám-tsa: chi̍t ê tsū-sì kiám-tsa..
- Scarpina et al. (2017). Stroop in-tsâi kap jī tshì-giām.
- Stroop (1935). Sūn-tsūn khòaⁿ-jī hoán-èng ê tshiong-tuat kiám-tsa..
- Hedge et al. (2017). Ūng-tit ê kó͘-tēng khó͘-lân: Tāi-piáu-sè kognitif tshì-giām, m̄-koh bē hō͘ kó͘-tēng ê lâng-sè khah-iūⁿ.
- Hick (1952). Sìn-sit siuⁿ-khuì ê tshù-tō͘.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Tī tī-sū phìng-tâi, khuànn-tshù khi-khì kap tsang-khì ê si̍t-tsāi tsūn-tō͘ kap tsìng-tsún-tō͘.
- Lim et al. (2010). Tē-sió sî-kan bē-khùn tuì kognitif sò͘-jī ê pó͘-hap kiám-tsa..
- Lehtonen et al. (2018). Tāi-lâng nn̄g-gí ê sī-bô kap khòng-tsè lîng-lia̍t khah hó? Pó͘-hap kiám-tsa..
Ín-iōng chit ê bāng-ia̍h: Tāi-uī Stroop tshì-giām án-tsuánn khó-tsòe?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nan/answers/why-the-stroop-effect-happens. CC BY 4.0.
← Khòaⁿ-khòaⁿ koh-khah kú ê táp-àn