Kàu lāi-iông

Kì-bîng kap tsù-ì-le̍k

Tāi-ti̍t kì-sò͘ ê kì-īⁿ sî-kan, ná ē pí tiān-tsuán kì-sò͘ khah té?

Tāi-ti̍t kì-īⁿ ài koh ka chi̍t hāng: kā sūn-sū tńg-khì. Só͘-í, m̄-thang kā tāi-ti̍t kì-īⁿ ê phuann-tshik, kap tiān-tsuán kì-īⁿ ê phuann-tshik, thang-tshut-sī kâng ê tshì-tsok án-ne pí. Tī 763 ê 18–65 huè sèng-lâng lāi, chi̍t pún gián-tò͘ iōng thoân-thóng tēng-tsí-kui-tsik ê pîng-kun-sò͘ sī tāi-ti̍t 6.35 ê sò͘-jī, tiān-tsuán 4.61 ê sò͘-jī, tī hit ê tshì-tsok hong-sek ē k-kha 1.74 ê sò͘-jī. Woods ê lâng, 2010

Tshì-khòaⁿ lí ka-kī
Ūn-uân ê kì-bîng khah-á, piⁿ-keng tsheh kap lâi-lām-sik kiû-thé.

Helibrain ê thâu-keh lâi tsuSiōng-kāi kiám-khòaⁿ ê ji̍t-kî

Siōng-kàu-tiám ê tsì-liāu kap sò͘-jī

K tâng chi̍t pún gián-tò͘ ê phuann-sò͘ hong-sekTāi-ti̍t ê pîng-kunTiān-tsuán ê pîng-kun
Thoân-thóng tēng-tsí-kui-tsik ê siōng-tāi6.35 ê sò͘-jī4.61 ê sò͘-jī
Khah tsuân ê tshì-giām lāi siōng-tāi6.77 ê sò͘-jī5.19 ê sò͘-jī
Tsi̍p-èng ê pîng-kun-kì-īⁿ sî-kan phuann-sò͘6.52 ê sò͘-jī4.91 ê sò͘-jī

Woods kap i ê tshiong-sū tī tē 6 tâi pó-tsuàn tsit-ê sò͘-jī. Sò͘-jī sī iōng tiān-náu thâu-sit ê hong-sek siáⁿ-khì phuànn. Iōng khuànn-tio̍h ê hiān-sī si̍t-kai, chi̍t pái thang khuànn-tsuân ê chi̍t-kua sò͘-jī, phuànn ê hong-sek kap kì-īⁿ ê hong-sek lóng bô kâng; só͘-í tsiah ê sò͘-jī m̄-sī Helibrain ê phuann-sò͘ pîng-tsún. Tsit pún gián-tò͘ lāi-mā, phuann-sò͘ hong-sek huànn--ê-sî, kì-īⁿ sî-kan ê phuann-khí mā ē huànn. Woods ê lâng, 2010

Tńg-khì sūn-sū, koh ka siáⁿ-mi̍h?

Tāi-ti̍t kì-īⁿ ài kì-tiâu ê mi̍h-kiāⁿ kap i ê sūn-sū. Tiān-tsuán kì-īⁿ ài kā siáⁿ-mi̍h án-tsuán lâi phuann-tshut, mā ē siuⁿ-kàu koh-ē ê siūⁿ-khó͘, á-sī tńg-khì khòaⁿ-tshuē ê hong-sek. Keng-tián ê kang-tsok-kì-īⁿ siūⁿ-siōng, ū khu-pia̍t sî-kan tsûn-tiāⁿ ê mi̍h-kiāⁿ, kap khòng-tsè á-sī piàn-huà i ê tsuè-huat; m̄-sī kā só͘-ū tshì-giām lóng khòaⁿ-tsò chi̍t ê tsûn-tiāⁿ kuâⁿ-á ê tshut-siōng. Baddeley, 2012 Conway ê lâng, 2005

Tsit-ê m̄-sī kóng, tiān-tsuán kap tāi-ti̍t ê phuann-k-kha, tsiū ē-tàng tīn-tīn phuann-tsò chū-iōng khòng-tsè lîng ê sò͘-lō͘. Sò͘-jī kì-īⁿ ê bûn-tsiuⁿ ū kā tsit-ê tāi-tsì kóng tshing-tshó: phuann-sò͘ ê tsún-tsak-tō͘ ē kā pí-phuann ê kóng-huat éng-hióng. Kì-īⁿ hong-lio̍k, tshò-gō͘ ê sūn-sū, kap tēng-tsí-kui-tsik, lóng ē siūⁿ-hióng tsit-ê k-kha tāi-piáu siáⁿ-mi̍h. Woods ê lâng, 2010

Hit-ê 7 m̄-sī thong-iōng ê kui-tsik

Miller ê keng-tián thó-lūn sī kóng sò͘-tsūn kap koh-phian-tsu, m̄-sī pó-tsuàn lâng-lâng lóng kì-tit-khí káu ê sò͘-jī. Cowan āu-lâi ê phê-phuann, tī iōng tshù-hān tēng-giām-sī ê hō͘, khòaⁿ-tio̍h ê phuann-khí ê khò͘-thâu-sò͘ khah tsió. Tsit nn̄g-ê kóng-huat iōng ê tēng-tsik kap kiōng-sū bô kâng; lóng bô hō͘ lâng ū lí-iû, thang tùi ta̍k ê tāi-ti̍t kì-īⁿ sî-kan, khah tiám-khì chi̍t-ê ku-tsì sò͘-jī, lâi tshue tiān-tsuán kì-īⁿ sî-kan. Miller, 1956 Cowan, 2001

Siáⁿ-mi̍h ē ho̍k-hióng tio̍h?

Huè-sò͘, ha̍k-ha̍p, kap siáⁿ-mi̍h hong-sek hiān-sī, lóng ū éng-hióng

Kì-īⁿ phuann-sò͘ ê gián-tò͘ kàm-tshat huè-sò͘ kap ha̍k-ha̍p, m̄-koh i ê sèng-lâng siū-giám-tsiá bô thang tāi-piáu ta̍k-ê giân-gí kap ta̍k-ê hiān-sī hong-sek ê tsuân-sî-kî phuann-tsún. Hit ê siū-giám-tsiá lāi-mā ū huè-sò͘ k-kha, m̄-sī píng-tsí tī bāng-kōng phuann-pi̍t-tō͘ iōng huè-sò͘ kāng-tāi-tsiū ū lí-iû. Iōng tiān-náu thâu-sit ê sò͘-jī, sī sūn-sū siáⁿ-khì hiān-sī; kap chi̍t pái khuànn-tsuân-pō͘ sò͘-jī ê hong-sek bô kâng. Woods ê lâng, 2010

Kòe-khì ha̍k--ê ê tōng-sik tsai-sik, ē kā chi̍t-tiâu sò͘-jī tsuân-tsuè kì-lio̍k ê hong-sek huànn-kòe. Phuann-khí ê bûn-ha̍k ū kóng, mi̍h-kiāⁿ ū kui-lu̍t, ē hō͘ sūn-sū khah ē-tàng tsuè tshù-tsūn; chi̍t-ê tsit-mi̍h tshuì ū siūn-khó͘ ê khò͘-lēng gián-tò͘, thang tshīng-tshut iōng ha̍k--ê ê kì-īⁿ tsu-tsik, ē hō͘ sò͘-jī kì-īⁿ phuann-sò͘ kàu-tāi tsa̍p-kang. Tsiah-ê kiat-lūn m̄-sī thang tsìng-bêng ta̍k-kāng kì-īⁿ lóng ē kàu-tāi tsa̍p-kang. Mathy ê lâng, 2012 Ericsson ê lâng, 1980

Án-tsuán kài-sik chū-kí ê phuann-k-kha?

Tāi-ti̍t kap tiān-tsuán nn̄g hāng tshì-tsok ê tēng-gī, kap phuann-sò͘ kui-tsik, lóng ài pó-chhî. Tiān-tsuán ê kiat-kó khah té, pún-sin m̄-sī iū-tsìng ê tsìng-kù; chū-kí ê k-kha pí pîng-siông khah tuā, bô hāng-tong ê phuann-sò͘ kap pîng-tsún, mā bô hoat-tō͘ iōng lîng-tsuàng ê hong-sek lâi kài-sik. Kì-īⁿ sî-kan ê hong-sek phê-phuann, kóng bēng hóng-sik tēng-gī ê tshì-tsok, tsiah ē-tàng hō͘ lâng tuì kang-tsok-kì-īⁿ tsuè kiat-lūn. Conway ê lâng, 2005

Iā bô an-tsuân kā ta̍k-ê kì-īⁿ sî-kan, huàn-sǹg-tsò chi̍t-ê tàn-pi̍t ê n-back m̄-tsò-tsûn-sò͘. Chi̍t-ê siu-tsi̍p phê-phuann phát-hiān, n-back kap kì-īⁿ-sî-kan phuann-sò͘ bô thang huán-sio̍k, su-iân lóng ē-tàng kiōng-iōng kang-tsok-kì-īⁿ ê miâ. Phuann-tsi̍p sī khòaⁿ tshì-giām ài lâng jīn-tshut, piàn-sî, kap kì-īⁿ siáⁿ-mi̍h. Redick ê lâng, 2013

Ji̍t-siông sī tsuè tsham-khó, tāi-ti̍t kap tāi-ti̍t pí, tiān-tsuán kap tiān-tsuán pí, ài iōng kāng-khuànn ê hiān-sī hong-sek. Lí nā huànn koh-phian-tsu ê hong-sek, tio̍h kā tsit-ê huànn-tōng kì-lo̍k. Kì-īⁿ phuann-sò͘ khah hó, ū-khó-lîng sī tsit-khuànn tsu-liāu iōng ê hong-sek khah ū-hāu, m̄-sī kì-īⁿ lîng-lia̍t thong-piàn khah tuā. Woods ê lâng, 2010 Mathy ê lâng, 2012

Lâi tshì chi̍t-ê siōng-kuaⁿ ê bô-huì-tsîⁿ tshì-giām

Sò͘-jī kì-bîng tshì-giām

Thang kā sò͘-jī kì-bîng tshì-giām, tsò chi̍t hāng khuànn-tio̍h ê kì-īⁿ tshì-tsok. I ê kiat-kó àitshún i pún-sin ê tshì-tsok kiáⁿ-sī lâi kài-sik; m̄-sī sûn-tshiúⁿ ê tāi-ti̍t kap tiān-tsuán hong-sek, siōng-tāi ê hit-ê. M̄-thang kā bûn-tsiuⁿ pó-tsuàn ê k-kha, iōng-tsò kì-tsa̍p ê tsìng-tōng.

Tshì-khòaⁿ lí ka-kī

Siông-kiàn ê būn-tê

Kì-īⁿ sî-kan ê phuann-k-kha, kóng hó tio̍h tuì 2 ê sò͘-jī?

M̄-sī. Hit pún gián-tò͘ iōng thoân-thóng phuann-sò͘ hong-sek, pîng-kun k-kha sī 1.74 ê sò͘-jī; iōng pa̍t-ê hong-sek phuann-sò͘, k-kha mā bô kâng. Tsit-ê m̄-sī kàu ta̍k-ê lâng ê kui-tsik. Woods ê lâng, 2010

Ū-bô khò͘-lēng ê tiān-tsuán kì-īⁿ sî-kan khah thng?

Ta̍k-ê lâng ê kiat-kó kap kì-īⁿ hong-sek ē bô kâng. Kûn-thé ê pîng-kun m̄-sī tsìng-bêng ta̍k-pái tshì-giām, lóng ài tāi-ti̍t kap tiān-tsuán tsìng-sǹg sīng-tshut kāng-khuànn ê tshù-sūn. Woods ê lâng, 2010

Thang kā sò͘-jī kì-īⁿ sî-kan tsuè n-back?

Tsiah-ê tsu-liāu bô hō͘ tshing-tshó ê huàn-sǹg hong-sek; tsit nn̄g hāng tshì-giām bô thang huán-sio̍k tsò kì-īⁿ phuann-sò͘. Redick ê lâng, 2013

Tshù-chhù

Ín-iōng chit ê bāng-ia̍h: Tāi-ti̍t kì-sò͘ ê kì-īⁿ sî-kan, ná ē pí tiān-tsuán kì-sò͘ khah té?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nan/answers/forward-vs-backward-digit-span. CC BY 4.0.

← Khòaⁿ-khòaⁿ koh-khah kú ê táp-àn