Siōng-kàu-tiám ê tsì-liāu kap sò͘-jī
| Tāi-lâng hūng-ha̍k phân-sek ê kiat-kó͘ | Kè-tō͘ | Hū-tsa̍p-sû |
|---|---|---|
| Stroop khòng-tsè khò͘-thâu tsū-pia̍t | Hedges' g = 0.12 | Tshù-pò͘ phian-sik kiò-tsìⁿ tsîng |
| I ê 95% sìn-sim khang-kan | 0.03–0.20 | Sió-sió ê tsū-khuán tsū-pia̍t |
| Kái-tsí phian-sik āu ê tsuân-pō͘ kiat-lūn | Bô tsìng-kù tsìn-tsí ū tēng-tio̍h ê uî-sò͘ | M̄-sī tsìng-bîng só͘-ū ê lâng lóng siâng-khoán |
Stroop ê tīng-tiám kè-tō͘ tī tē 3 tsáng-piáu. Hit sī pîng-kún-huà ê tsū-pia̍t, m̄-sī piau-sī khah hó 12%, mā m̄-sī koán-ûi kó͘-tsíng. Piáu lāi sió-sió ê bô kái-tsí hāu-kó͘ kap luān-bûn kái-tsí phian-sik āu ê kiat-lūn, tio̍h hām-tsiap khòaⁿ; kan-ta̍k tsū ê tsuè-iōng, ē kā tsuè-kè gián-tsiúⁿ ê kiám-tsa. Lehtonen et al., 2018
Uī-siánn-mih ū lâng thê-kíng ū uî-sò͘?
Tsiánn-lí bô-kâng ê gí-giân, tī tāu-lāi khòng-tsè ê khak-sūng sī tsi̍t-ê tsi̍t-kak khòaⁿ-lâi ū lí-iû ê gián-tsiúⁿ. M̄-koh, khòaⁿ-lâi ū lí-iû ê ki-khu, iáu tio̍h ū ti̍t-tsiap ê tsìng-kù. Paap kap Greenberg ê si̍t-tsè gián-tsiúⁿ ki-huat tshut, kóng kó͘-tshòng ê tsū-iūⁿ tshì-giām bô tsu-tsiânn kè-tsìng tsi̍t-ê kng-ōe uî-sò͘; bô thang í-uī kóng-khì siâng khoán, to̍h thang kóng i ê hun-sò͘ siâng-khoán. Paap et al., 2013
Stroop tshì-giām mā ū kuí ê pō͘-hūn. Jī, sik-tsâi, hū-ing tuì-èng ê hong-huat kap su-ūng ê tuì-tsiau, lóng ē éng-hióng i ê phó͘-thong tsha-tō͘. MacLeod ê phó͘-thong kiám-tsa kap lîm-tsuàng kè-tō͘ ê kiám-tsa, thang khòaⁿ-tio̍h uī-siánn-mih m̄-thang kā i kán-huà tsò tsuân-pō͘ lóng kap gí-giân bô-koan ê khòng-tsè tshùn-chhè. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Tshì-giām ê gí-giân ū koan-hē--bô?
Bûn-jī ē thian-hong, kan-ta̍k thang thang-kòe tha̍k-tsiá ê siūⁿ-khó͘ ki-huat lâi kiat-hap. Tsìng-tsong ê tshì-giām sī khòaⁿ-ti̍t kuan-kián ê gí-giân hū-ing, kiám-tsa ê bûn-tsiuⁿ mā suat-bêng bô-kâng ê tshì-giām phiên-pún ū tsha-pia̍t. Tsit-ê tsìng-kù pi-siúⁿ tio̍h pó-tsûn gí-giân kap hū-ing ê tiâu-kiāⁿ; i m̄-sī uî kng-ōe ê lâng phó͘-thong kái-tsí tsi̍t-ê só͘-ū lâng lóng ē-sái ēng ê uî-sò͘. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Siáⁿ-mi̍h ē ho̍k-hióng tio̍h?
Tsū-khuán tsū-pia̍t bē kā tsi̍t-ê lâng ê hêng-tāi kóng tshing-tshó
M̄-koh, to̍h-sǹg ū khuànn-tio̍h tsū-khuán sió-sió ê tsū-pia̍t, lóng iáu ū kuí-khuán ê tuā tēng-tsiāⁿ, mā bē kái-sik uī-siánn-mih tsi̍t-ê lâng ê hun-sò͘ ū piàn. Koán-ji̍t-kó͘ tsìng-kù ê gián-tsiúⁿ mā piáu-sī, kuí hāng kó͘-tshòng ê tshì-giām tsū-pia̍t, tī tsi̍t-ê lâng ê pâi-miâ sî, khò-khó-lāi ê līng-tō͘ pí i tī si̍t-giām lāi khòaⁿ-tio̍h ê ián-tshuann hāu-kó͘ khah kém. Tī phian-tháng ê siuⁿ-khò͘ tshì-giām bē-tàng kó͘-tshut sī tó-khuán gí-giân keng-giām ín-khí ê kiat-kó͘. Hedge et al., 2017
Tāi-lâng ê tsuân-pō͘ hōe-ha̍k kiat-lūn, bô tsìng-sik tsing-si̍t kng-ōe ê lâng ū phó͘-thong ê tuā-sió, tsuè-huân ê Stroop phó͘-thong tshún. M̄-thang tsū-iāⁿ kā i ê kiat-lūn tshòng-kha kàu kuáⁿ-sè sî-tsūn ê lâng, lâng-lâng ê gí-giân tsū-hap, á-sī kng-ōe keng-giām ê kuí-khuán tiâu-kiāⁿ. Bô-kâng ê kûn-thé, tio̍h ū i ê ha̍k-huat ê tsìng-kù. Lehtonen et al., 2018
Uī-siánn-mih kè-tō͘ kap kái-tsí sǹg-huat ū koan-kián?
Phian-tháng ê sî-kan ē tùi bô-kâng ê hē-thóng ū tsha-pia̍t, Stroop ê kè-sǹg hong-huat mā tùi bô-kâng ê tshì-giām phiên-pún ū tsha-pia̍t. Lîm-tsuàng ê hūng-ha̍k hō͘-kó͘ gián-tsiúⁿ, sī khòaⁿ sǹg hāng-būn ê hong-huat ē án-tsuáⁿ kái-piàn tsū-khuán hāu-kó͘ ê tuā-sió. Tsit sī koân-kiāⁿ kè-tō͘ ê phó͘-thong kāng-káu, m̄-sī kng-ōe sī tsi̍t-ê lîm-tsuàng tsìng-tsōng ê tsìng-kù. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007
Sìⁿ-khì tshì-tsò, sī-siōng thang kóng siánn-mih?
Tsia̍h tshì-giām, kā i khòaⁿ-tsò tsi̍t-ê tshì-tsò, kám-siū bûn-jī kap sik-tsâi siong-pó͘ tshiong-tu̍t ê keng-giām. Nā-káu beh pí-kàu lí ka-kī bô-kâng pái ê kiat-kó͘, tio̍h kā gí-giân, tēng-tsi, hū-ing hong-huat kap kè-sǹg hong-huat lóng kuò-tsíng. Lâi siuⁿ-khò͘ tshù-lō͘ kap hū-ing sî-kan tsò-hué khòaⁿ, m̄-thang kā piàn-huà só͘-tsò tsìng-bîng phó͘-thong ê kng-ōe lī-ek. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Tsit ê tsìng-kù m̄-sī kā ha̍k gí-giân ê hāng-būn chhòng-tshat, mā bô ài-khì kóng ha̍k gí-giân ē kái-tsìn tāu-lāi ki-lîng. I sī beh hō͘-tsap tsi̍t-ê khah té ê būn-tê: tsiàu-tsit ê tāi-lâng gí-bûn gián-tsiúⁿ, tsiàu-kòe phian-sik kái-tsí, iáu bô ū tsu-tsiânn ê tsìng-kù tshiong-tsí phó͘-thong ê khòng-tsè uî-sò͘. Khuat-pia̍t ê gí-giân ki-lîng kap ēng tāi-gí-giân kap lâng kau-thong ê hāu-tāi, sī lēng-gōa ê kiat-kó͘. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013
Lâi tshì chi̍t-ê siōng-kuaⁿ ê bô-huì-tsîⁿ tshì-giām
Stroop tshì-giām
Tshì Stroop tshì-giām sî, ēng lí thang hiáu-kái ê gí-giân, beh kuan-sat kiat-kó͘ ê sî mā kuè-tsíng ēng hit-ê gí-giân. I bē-tàng tsín-tshuàn lí ê gí-giân li̍k-sú sī-m̄-sī hō͘ lí ū tsit-ê hun-sò͘, á-sī phuàⁿ-tēng kng-ōe tāu-lāi ê uî-sò͘.
Siông-kiàn ê būn-tê
g = 0.12 sī kóng hó 12%--bô?
M̄-sī. Hit sī tsuân-pō͘ pîng-kún ê piau-tsún-huà tsū-pia̍t, tsit-ê kè-tō͘ mā sī tī kái-tsí phian-sik tsîng. Lehtonen et al., 2018
Tsit-ê kiám-tsa tsìng-bîng bô tsi̍t-ê kng-ōe ê lâng ē-sái hó--bô?
M̄-sī. Bô tsing-si̍t ê phó͘-thong tsū-khuán tsìng-kù, m̄-sī kóng só͘-ū ê lâng á-sī só͘-ū ê hêng-sū lóng siâng-khoán. Lehtonen et al., 2018
Góa ê hun-sò͘ ē-sái khòaⁿ-tshut góa tsin-tsiàⁿ sī kng-ōe--bô?
M̄-sī. Stroop ê hêng-tāi m̄-sī gí-giân li̍k-súhun-pia̍t á-sī ū tsìng-kù ê kng-ōe tshì-giām. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Tshù-chhù
- Lehtonen et al. (2018). Kng-ōe kap tāi-lâng khòng-tsè ki-lîng ê tsìn-tsìng ū koan-hē--bô? Hūng-ha̍k kái-tsa kiám-tsa..
- Paap et al. (2013). Kng-ōe ê hāu-tsin khòng-tsè hêng-tāi, bô tsu-tsiânn ê siâng-kua̍t tsìng-kù.
- MacLeod (1991). Stroop hāu-kó͘ ê bān-nî gián-tsiúⁿ: Tsi̍t-ê hām-tsiap ê kiám-tsa..
- Scarpina et al. (2017). Stroop sik-tsâi kap bûn-jī tshì-giām.
- Stroop (1935). Liân-sòa ê gí-giân hū-ing lāi ê tshiong-tu̍t gián-tsiúⁿ..
- Hedge et al. (2017). Khò-khó-lāi ê ki-lîng phuàⁿ-tēng: Uī-siánn-mih khòng-tsè tshì-giām ū tsing-kò͘ ê hāu-kó͘, m̄-koh bē tuì tsi̍t-ê lâng ê tsū-pia̍t tsò khò-khó-lāi ê kè-tō͘.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Phian-tháng si̍t-kiōng kiám-tsa phô͘-huà kap tsún-tsáu-tō͘: Phian-tháng tshì-giām phêng-thâi, bōng-lō͘ khàm-khì kap tēng-tsi.
- Lansbergen et al. (2007). Stroop tshiong-tu̍t kap tsù-ì-le̍k-khuat-hiám/hiong-tōng-tsìng: Kiám-tsa kap hūng-ha̍k kái-tsa..
Ín-iōng chit ê bāng-ia̍h: Kng-ōe ê lâng tshì Stroop tshì-giām ē khah hó--bô?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nan/answers/bilingualism-and-stroop-performance. CC BY 4.0.
← Khòaⁿ-khòaⁿ koh-khah kú ê táp-àn