Тӗп фактсемпе хисепсем
| Хисеп | Тӗрӗс тӑнлантарни | Кирлӗ хыҫҫӑнхи ӗнентерӳ |
|---|---|---|
| Тӗрӗс хуравсен хисепӗ | Панӑ задачӑсенче ҫитӗнӳ | Задачӑсен йывӑрлӑхӗ тата пӗтӗмӗшле вӗрентӳ правилӗсем |
| Вӑхӑт | Кӑтартнӑ инструкцисемпе ӗҫ хӑвӑртлӑхӗ | Тӗрӗс хурав, вӑхӑт чиккисем тата тӗрӗслев тӑрӑшӑвӗ |
| Процентиль | Танлаштармалли ушкӑнта вырӑн | Тӗрӗс паллаштарнӑ норма |
| IQ шкалинчи бал | Стандартласа тӑнлантарни | Тӗрӗсленӗ улшӑну тата ҫулсен нормисем |
Carpenter, Just тата Shell Raven матрицисенче усӑ куракан шухӑшлав ӗҫӗсене ӗҫлӗх, сӑмахпа каланӑ ӑнлантарусем тата куҫ хусканӑвӗсемпе тишкернӗ. Вӗсен ӑнлантарӑвӗ йышӑнусене тупма тата çыхӑнусене тытса пыма тӗплӗх парать. Ку — паллӑ тест ушкӑнӗн теори тишкерӗвӗ, ун пек курӑнакан пурлӑх задачисене валидлӑ тесе ӗнентерӳ мар. Carpenter et al., 1990
Мӗншӗн матрицисене чӗлхесӗр тестсем теҫҫӗ?
Задача содержани конкретлӑ сӑмахсене пӗлмелли кирлӗлӗхе чакарма пултарать, анчах вӑл тест инструкцисенчен, вӗренӳрен, ӗмӗрлӗх опытран е культурӑран уйрӑлать тенине пӗлтермест. Raven тишкерӗвӗ контекстсемпе вӑхӑт иртнӗҫемӗн нормӑсен улшӑннине кӑтартать. Чӗлхесӗр формат тата культурӑран ирӗклӗ тӑнлантару — икӗ уйрӑм утверждени. Raven, 2000
Пӗтӗм интеллект пӗлтерӗшӗ те тест балӗсене вӑйӗсемпе чиккисем пурлӑ тӗрӗслевсем тесе хаклать, ҫынна пур енчен те тӗрӗслӗн палӑртакан описани тесе мар. Уйрӑм шухӑшлав задачисем шухӑшлама, аса хӑварма тата урӑх компонентсене уйрӑм хӑйӗнле талаплама пултараҫҫӗ. Neisser et al., 1996 Hampshire et al., 2012
Матрицӑпа шухӑшлав пӗтӗм IQ-па пӗр пек-и?
Ӑна автоматла пӗр пек тесе калама юрамасть. Пӗтӗм тӗрӗслев пӗр-пӗр уйрӑм задачӑсен ушкӑнне пӗрлештерме тата инструкципе палӑртнӑ пӗтӗм бал кӑларма пултарать. Издатель балӗсен кӑтартӑвӗ стандартланӑ балсемпе ӗнентерӳ интервалӗсем конкретлӑ тӗрӗслев системине кирлине кӑтартать. Хисеплӗ традици тӑрӑх ҫеҫ ҫӗнӗ вылява ун пек система тумаймасть. Pearson, 2020
Мӗнсем ӑна улӑштараҫҫӗ?
Мӗн резулътата улӑштарать?
Задачӑсен суйлавӗ, йывӑрлӑхӗ, вӑхӑт чиккисем тата малтанах курнӑ пулни пурте мӗне тӗрӗслетнине улӑштараҫҫӗ. Хыҫҫӑн тӗрӗслев тишкерӗвӗ когнитив пултарулӑх тестӗсене хутланса ирттерсен балсем ӳснине тупнӑ. Ҫавӑнпа матрицисемпе паллашни вӗсемпе ӗҫленине лайӑхлатма пултарать, анчах палӑрман задачӑсемпе е пӗтӗм пултарулӑхпа та ҫавӑн пек ӳсӳ пуласси ӗнентерӳ мар. Scharfen et al., 2018
Ҫулсен нормисем те кирлӗ. Йышӑннӑ IQ вӑтамӗ кашни ҫулсен ушкӑнӗнче 100 тесе палӑртнӑ; пӗр пек raw хисеп ҫулсене уйрӑм хакланӑ балпа пӗр пек пулмасть. Нумай пулман ачан raw балне те, аслӑ ҫыннӑн балне те тӗрӗс танлаштармалли процедурасӑр процентиль калама ҫук. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Лайӑх тӗрӗслевшӗн мӗн кирлӗ?
Халӑх-ара тӗрӗслев усӑ курмалли инструкци тӗрӗс тӑнлантарма ӗнентерӳ, лайӑх ирттерӳ тата чиккисене асра тытни кирлине калать. Тӗрӗслӗх тишкерӗвӗ паллӑ когнитив задачӑ та уйрӑм ҫынна пӑхнӑ чухне тӗрӗс мар резулътатсем парма пултарнине кӑтартать. Ылтӑнланса курӑнакан диаграмма ҫав свойствӑсене улӑштараймасть. International Test Commission, 2001 Hedge et al., 2017
Кӗске задачӑпа ҫынна ят парас тесен ку чылай пысӑк пӗлтерӗшлӗ. Пӗр-иккӗ задачӑ хӑйӗнче чиклӗ ӑнлантару парать; пӗр пӗтӗм бал ҫапла ӑнлантарма пултараймасть: ҫын правилӑна ӑнланман-и, хӑвӑртланнӑ-и, тимсӗрленнӗ-и е урӑх сӑлтав пулнӑ-и. Процесс тишкерӗвӗ пӗр ятпа ӑнлантарма мар, татса пырассин талапӗсене асра тытма пулӑшать. Carpenter et al., 1990
Мӗне шыранса вӗренме тӗрӗс?
Пӑтрашаклӑ рисуноксене татса пыни ҫав задачӑ ушкӑнӗпе паллашма пулӑшма пултарать. Хыҫҫӑн тӗрӗслев ӗнентерӗвӗсем ку ӳсӳсене тӗрӗсленӗ ӗҫ кӑтартӑвӗсем тесе описанилама май параҫҫӗ; урӑх задачӑсене куҫса иртни пирки кӑна махсус тишкерӳсене шырама кирлӗ. Ку источниксенчен Helibrain вылявӗ ҫынна хӑватлӑрах тӑвать е шухӑшлавпа кӑмӑл сывлӑхӗн чирне тупать тесе ӗнентерӳ ҫук. Scharfen et al., 2018 International Test Commission, 2001
Хӑвна пӑхса хакламашкӑн версия тата вӑхӑт правилӗсене пӗр пек тыт, малтанхи опытна ҫырса хӑвар тата резулътата тӗрӗсленӗ задачӑсен балӗ тесе калат. Ҫакӑ raw проценте пурте танлаштармалли интеллект вырӑнӗ тесе шухӑшланипе танлаштарсан нумайрах ӑнланма пулӑшать. Raven, 2000 International Test Commission, 2001
Ҫыхӑннӑ тӳлевсӗр тест ирттер
Матрицӑпа шухӑшлав тестӗ
Визуал рисуноксенчи правилӑсене тупма пултарнине пӗлме матрицӑпа шухӑшлав тестне тӗрӗслер. Вӑхӑт тата бал кӑлару инструкцийӗсене вулӑ. Унӑн балӗ — интернетри задачӑ резулътатӗ; паллӑ матрицисемпе ухшӑнни вӗсен нормисене е клиникӑ валидлӑхне параймасть.
Пӗлмелли ыйтусем
Матрицӑпа шухӑшлав культурӑран ирӗклӗ-и?
Чӗлхесӗр задачӑ форматӗ контекста пӗтермест. Публикӑланӑ матрица нормисем вырӑнсемпе вӑхӑт иртнӗҫемӗн улшӑнаҫҫӗ. Raven, 2000
Тӗрӗс хурав процентне IQ туса улӑштарма пулать-и?
Тек валидлӑ улӑштару тата лайӑх ҫул нормисем ҫеҫ ҫавӑн пек тӑнлантарма сӑлтав параҫҫӗ. Йышӑннӑ IQ шкалин хисеплӗ традицийӗ улӑштару мар. International Test Commission, 2001 Neisser et al., 1996
Вӗренӳ матрица балӗсене улӑштара-и?
Когнитив пултарулӑх тестӗсене хыҫҫӑн ирттерсен бал ӳсӗвӗсем пулма пултараҫҫӗ, ҫавӑнпа хыҫҫӑнхи резулътатсене тӑнлантарнӑ чухне малтанхи опытна асра тытмалла. Scharfen et al., 2018
Источниксем
- Neisser et al. (1996). Intelligence: Knowns and unknowns..
- Pearson (2020). WISC-V Interpretive Report: About Scores.
- International Test Commission (2001). International Guidelines for Test Use.
- Raven (2000). The Raven's Progressive Matrices: Change and Stability over Culture and Time.
- Carpenter et al. (1990). What one intelligence test measures: A theoretical account of the processing in the Raven Progressive Matrices Test..
- Hampshire et al. (2012). Fractionating Human Intelligence.
- Scharfen et al. (2018). Retest effects in cognitive ability tests: A meta-analysis.
- Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
Ку страницӑна асӑн: Матрицӑпа шухӑшлав тестӗ мӗне тӗрӗслет?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/cv/answers/what-matrix-reasoning-measures. CC BY 4.0.
← Тепӗр хуравсене тупӑр