Эпӗ сӑмахсене мӗншӗн палӑртатӑп, анчах калаҫнӑ чухне усӑ кӗртейместӗп?

Webb тӗпчевӗнче пӗр-пӗринпе танлаштармалли ӑнлану тата усӑ кӗртӳ куҫару формисемпе усӑ курнӑ, хуравсене пӗлӗмлӗх уйрӑм сыпӑкӗсемпе хакланӑ. Тӗпчев пӗлтерӗвӗ активлӑ сӑмах пӗлӗмӗпе пассивлӑ сӑмах пӗлӗмӗн хушшинчи пӗр тӗрлӗ кирлӗ ҫыхӑнӑва мар. Паллах, тулли мар пӗлӗмпе тулли пӗлӗме уйӑрса хаклани кӑтартать: сӑмаха пӗлнине мӗн вырӑнне хурни курӑнакан уйрӑмне улӑштарать. Webb, 2008

Палӑртма мӗншӗн ҫӑмӑлтарах туйӑнать

Ыйту пулӑшу парать; пулӑшусӑр аса илӳ ӗҫӗ унтан илеймен информацие параймасть. Laufer тата Goldstein сӑмах пӗлӗмне вӑйӗпе тата тест формине, шутра палӑртма тата аса илме, уйӑраҫҫӗ. Ҫав ӑнлав ҫын палӑртнӑ сӑмаха пӗлнипе калаҫу хушшинче хӑвӑрт сӑмах каланине пӗр таншар маррине ӑнланма пулӑшать. Laufer et al., 2004

Сӑмах пӗлӗмӗн виҫи таҫта тӑсӑнать — мӗнне пӗр пӗлӗмлӗ единицӑ тесе шутланинчен те килет. Англи чӗлхин пысӑк сӑмахлӑхне тишкерекен ӗҫре ҫыру формисем, сӑмахсем, пӗр тӗп сӑмаха пулакан сӑмах ушкӑнӗсем уйрӑлса тӑраҫҫӗ. Сӑмахӑн тӗрлӗ улшӑну формисене пӗлни пӗр пайлӑ лексика единицисене пӗлнипе пӗр пек мар. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984

Пассивлӑ сӑмах пӗлӗмӗ вулавра пулӑшать-и?

Вӑл текстӑн ытларах пайне ӑнланма пулӑшма пултарать, анчах сӑмахсене пӗлни текст ӑнлавӗн тулли хакӗ мар. Nation ҫыру тата калаҫу материалӗнче сӑмах ушкӑнӗсен хутшӑнӑвне тишкерет; Schmitt тата ӑна юлташӗсем пӗлнӗ сӑмахсен пайӗпе ӑнланӑв хушшинчи ҫыхӑнӑва чылай ҫирӗп, ӗнтӗ пӗр мар вӑл тесе тупнӑ. Сӑмахсен пӗр хисепӗнчен текстӑн тӗп ӑнлавне автоматлӑ калама ҫук. Nation, 2006 SCHMITT et al., 2011

Пӗлӗшӳпе ӗҫленине мӗншӗн лайӑх сӑмахсемпе каламалла

Webbӑн хутланса тӗл пулас тӗпчевӗ сӑмах пӗлӗмӗн уйрӑм енӗсене тӗл пулас сӑмахсене хутлантарса мӗнле улшӑннине тишкерет. Вӑл кӑштах пӗлнипе ытларах пӗлнине уйӑрма пулӑшать; пӗтӗм сӑмахсем хӑйсенлӗхне ҫын калаҫнӑ чухне усӑ кӗртме пултаракан пӗр йышши хутлантарусен хисепне пӗлтермест. Сӑмах хӑрушлӑхӗ, контекст тата вӗренӳ ӗҫӗ те пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑнаҫҫӗ. Webb, 2007

Сӑмах пӗлӗмӗн виҫи тӗпчевӗ ӗҫле вӑхӑтпа пӗлӗм хӑнӑхӑвӗ хушшинчи ҫыхӑнусене кӑтартать, тата пӗлӗшӳ хушӑнса пухӑннине пӗлтерӗшлӗ сӑлтав тесе сӗнет. Ку пӑхса тишкернӗ пӗлтерӗшсем личнӑ кунне вӗренӗвӗн хисепне тӗрӗслеме те, палӑртнӑ вулав хисепӗнчен активлӑ сӑмах пӗлӗмӗн пӗр пек ӳсӗмне те пӗлтермеҫҫӗ. Brysbaert et al., 2016

Ҫул, чӗрӗлӗх тата чӗлхе мӗнле пӗлтерӗшли?

Палӑртӑвӑн тата сӑмаха каланин уйрӑмлӑхӗ ӗҫ конструкцийӗнче те пулать, анчах цитатӑланӑ вӗренекенсен тӗпчевӗсем ҫул е чӗрӗлӗхе кирлӗ пӗр тӗрлӗ коэффициент памаҫҫӗ. Тӑван чӗлхе, чӗлхе пӗлӗвӗн шайӗ тата палӑртнӑ сӑмахсен йышӗ ӑнланнине улӑштараҫҫӗ. Англи чӗлхипе хисепленӗ хакӑсене морфологийӗ тата шутлав правилӗсем уйрӑм чӗлхесене улӑшусӑр куҫарма юрамасть. Webb, 2008 Brysbaert et al., 2016

Вулав хӑвӑртлӑхӗ те чӗлхе тупсӑмӗпе тата мӗншӗн вуласа тухнипе уйрӑмланать. Вулав хакӗ начаррах пулсан е калаҫу чухне иккӗленӳ пулсан, ӑна пӗр сӑмах пӗлӗмӗн хисепӗпе тӗплӗхне ӑнлантарма ҫук. Ӑнлану тата сӑмах калани ытларах тата урӑх процессла пыраҫҫӗ. Brysbaert, 2019 SCHMITT et al., 2011

Мӗнне чӑннипех виҫме пулать?

Ыйтӑва килӗшӳлӗ ӗҫ суйла. Палӑртусемпе ӗҫлекен викторина палӑртусене хӑйӗн ыйтӑвӗсемпе виҫет; текшерекен контекстра сӑмах формисене аса илме тата усӑ кӗртме виҫмелли ӗҫ кирлӗ. Икӗ ӗҫе танлаштарма, вӗсен содержанийӗ пӗр-пӗринпе килӗшмелле, хаклав правилӗсем палӑрмалла. Laufer et al., 2004 Webb, 2008

Аса илсе ӗҫлени ҫав пултарулӑх ӗҫне килӗшме пултарать, анчах ку тӗпчевсем пур ҫынна та калаҫӑва ирӗк вӗрентекен программа панӑ тесе калаҫмаҫҫӗ. Тӗрӗс хурав — сӑмах пӗлӗмӗн палӑртнӑ енӗнче улшӑну пулни; пӗр палӑртусен хакӗ сирӗн мӗн калама, ӑнланма е асра хӑварма пултарнине пӗтӗмпех кӑтартать тесе калани мар. Webb, 2007 Brysbaert et al., 2016