Төп дәлилләр һәм саннар
| Вариант | Күзәтелә торган мәгълүмат | Сакларга кирәкле бәяләү нечкәлеге |
|---|---|---|
| Бер визуаль n-back | Бер визуаль объект яки урын агымы | Туры килүләр, ялгыш сигналлар һәм җавап бирү вакыты |
| Бер ишетү n-back | Бер ишетү агымы | Тавышны тәкъдим итү һәм җавап бирү кагыйдәләре |
| Икеле n-back | Параллель рәвештә ике агым | Аерым агымнарны һәм бергәләп бәяләү кагыйдәләре |
N-back тикшеренүләрендә бер генә стандарт уен түгел, ә күп төрле гамәлгә ашыру ысуллары бар. Owen һәм хезмәттәшләре объектның үзен, урынын һәм эчтәлеген аерып карый, ә күнегүләр турындагы мета-анализда күнегүләр схемалары һәм нәтиҗәләрнең төрлелеге исәпкә алына. Дизайндагы бу аермалар n дәрәҗәсен генә белүне күрсәткечне тулысынча тасвирлау өчен җитәрлек итми. Owen et al., 2005 Soveri et al., 2017
Икеле n-back нинди өстәмә таләпләр куя?
Ике агымны күзәтү аларны координацияләүне дә таләп итә, ләкин төгәл авырлык агымнарның ничек вакытка көйләнүенә һәм ничек бәяләнүенә бәйле. Бер бирем нәтиҗәсен икегә тапкырлау яки икеле n-back нәтиҗәсен фаразлау өчен билгеле бер дәрәҗә санын алу дөрес түгел. Эш хәтере теориясендә бер генә биремгә бәйле булмаган «урыннар саны» түгел, ә төрле тасвирламалар һәм идарә итү процесслары карала. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Шушы аерма бер генә саннар рәтен хәтердә тоту нәтиҗәсе кешегә кайсы вариант җиңелрәк булачагын хәл итә алмавын да аңлата. Мондый хәтерне тикшерү ысулларында искә төшерү һәм мәгълүматны эшкәртү таләпләре төрле була; n-back белән катлаулы хәтер аралыгы биремнәрен чагыштырган мета-анализ аларны бер-берсен алыштыра торган чаралар дип карауны кире кага. Conway et al., 2005 Redick et al., 2013
Икеле n-back фәнни яктан яхшыракмы?
Моңа җавап бирү өчен нинди нәтиҗә турында сүз баруын билгеләргә кирәк: күнегелгән биремдә яхшырак чыгыш ясау, башка хәтер биременә күчү яки гомуми фикерләү сәләтенең яхшыруы — болар төрле нәтиҗәләр. Күнегүләр турындагы мета-анализ аларны аерым авч үзә. Күнегүнең таләпчәнрәк яки нарийн байх нь үзеннән-үзе гомуми файда зуррак дигән дәлил булмый. Soveri et al., 2017
Нәрсә йогынты ясый?
Күчерелү турында дәлилләр нәрсә әйтергә мөмкинлек бирә?
Бәйле биремнәрдә нәтиҗәләр яхшыруы мөмкин, бигрәк тә бәяләү күнегүгә охшаган булса. Эш хәтере турында киңрәк күзәтүдә интеллектка яки башка ерак күчеш нәтиҗәләренә кагылышлы дәгъвалар тиешле контроль чагыштырулары кулланылганда көчсезрәк була. Бу нәтиҗәләр икеле n-back кешене гомумән акыллырак итә дип вәгъдә итәргә нигез бирми. Melby-Lervåg et al., 2016 Soveri et al., 2017
Бу уенны өйрәнү файдасыз дигәнне дә аңлатмый. Кеше кагыйдәне истә тотуда, стимулларга игътибар итүдә һәм төгәл җавап бирүдә остара ала. Фәнни яктан нигезле тасвирлама күрсәтелгән бирем яки якыннан үлчәнгән күчеш нәтиҗәсе белән генә чикләнә. Soveri et al., 2017
Онлайн дәрәҗәләр ни өчен уртак үлчәү шкаласын тәшкил итми?
Стимулларның темпы, максатлы стимуллар өлеше, җайлашу чикләре, ялгыштыручы стимуллар һәм җавап бирү өчен вакыт төрлечә булырга мөмкин. Акрынрак икеле бирем тизрәк берле биремнән башка таләпләр куярга мөмкин. Бер үк процедуралар һәм калибрлау булмаганда, n тамгаларының бертигез булуы сәләтнең тигез булуын яки яшь һәм җенес буенча вәкиллекле нормаларны аңлатмый. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Бәяләүнең ышанычлылыгын да нәкъ шул нәтиҗә өчен үлчәргә кирәк, аеруча ике вариант нәтиҗәләре арасындагы аерманы. Ышанычлылык парадоксы турындагы тикшеренүләр лабораториядә тотрыклы нәтиҗә бирә торган биремнәрнең дә кешеләр арасындагы аермаларны төгәл үлчәмәскә мөмкинлеген күрсәтә. Бер тапкыр ирешелгән дәрәҗәне эш хәтереңә даими тамга итеп куйма. Hedge et al., 2017
Вариантларны рәсми булмаган рәвештә чагыштырсаң, аларның үзенчәлекләрен истә тот һәм дөрес җаваплар белән ялгыш сигналларны теркәп бар. Өстенлекне дә, алга китешне дә шул биремгә генә хас дип бәялә. Дәлилләр иң яхшы n дәрәҗәсен, гарантияләнгән күнегү күләмен яки икеле бирем нәтиҗәсен IQ күрсәткеченә күчерү ысулын билгеләми. Conway et al., 2005 Melby-Lervåg et al., 2016
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
N-back хәтер тесты
N-back тестын үтәп кара һәм биттә тасвирланган вариантны куллан. Аерым икеле n-back программасын куллансаң, аны аерым теркә; n тамгаларын бер уртак шкала дип кабул итмә. Helibrain биреме күнегүнең гомуми файдасын расламый.
Күп бирелә торган сораулар
Икеле 2-back берле 4-back белән бер үкме?
Юк. Сан артта калу күләмен күрсәтә; икенче агым өстәү артта калуны икеләтми, ә координацияләү таләпләрен үзгәртә. Owen et al., 2005
Икеле n-back хәтернең һәр төрен яхшыртамы?
Күзәтүләр биремне өйрәнүне, бәйле күнекмәләргә күчүне һәм ерак күчешне аера. Күнегүдә югарырак нәтиҗә гомуми яхшыруны расламый. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
IQ-ны үлчәү өчен кайсы вариантны кулланырга кирәк?
Ике вариант та n дәрәҗәсеннән IQ-ны турыдан-туры һәм расланганча исәпләү мөмкинлеген бирми. Эш хәтерен тикшерүче төрле биремнәрне бер-берсе урынына кулланып булмый. Redick et al., 2013
Чыганаклар
- Owen et al. (2005). N-back эш хәтере парадигмасы: норматив функциональ нейровизуализация тикшеренүләренең мета-анализы.
- Redick et al. (2013). Катлаулы хәтер аралыгы һәм n-back эш хәтере чаралары: мета-анализ.
- Cowan (2001). Кыска вакытлы хәтердә тылсымлы 4 саны: фикерләү мөмкинлекләрен яңадан карау.
- Baddeley (2012). Эш хәтере: теорияләр, модельләр һәм бәхәсләр.
- Conway et al. (2005). Эш хәтере аралыгы биремнәре: методик күзәтү һәм кулланучы өчен кулланма.
- Soveri et al. (2017). Эш хәтерен күнектерүгә яңадан күз салу: n-back күнегүләре тикшеренүләренең күп дәрәҗәле мета-анализы.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Эш хәтерен күнектерү интеллект күрсәткечләрен яки башка «ерак күчеш» чараларын яхшыртмый.
- Hedge et al. (2017). Ышанычлылык парадоксы: ни өчен катлаулы танып белү биремнәре кешеләр арасындагы аермаларны ышанычлы үлчәми.
