Yeqela kulokucuketfwe

Emagama nekufundza

Kufanele uyekele yini kukhuluma ngaphakathi kwengcondvo yakho kuze ufundze ngekushesha?

Abukho bufakazi lobubeka kutsi kufanele uyekele kukhuluma ngaphakathi kwengcondvo yakho kuze ufundze kahle noma ngekushesha. Bantfu labadzala bafundza buthule ngesiNgisi ngesilinganiso lesicishe sibe ngu-238 WPM etincwadzini letingasito tindzaba; kuhlatiya lokukhulu kutfola kutsi kukhulisa kakhulu ijubane kuvame kwehlisa kucondza, hhayi kutsi kwembula indlela lelula yekucisha kukhuluma kwangekhatsi. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016

Tihlolele (SiNgisi)
Incwadzi levulekile lenebhola lelimise kwesigadla leliluhlata sasibhakabhaka nesiqephu semdlalo wekudidiyela lesimhlophe.

Licembu laseHelibrainKuhlolwe ekugcineni

Bufakazi lobubalulekile netinombolo

LokushiwoInchazelo lemiselwe ebufakazini
Kukhuluma ngaphakathi kwengcondvo kuvimbela wonkhe umuntfu kutsi afundze ngesivinini sekukhulumaKufundza buthule nekufundza uphimisa kunetivinini letehlukene; kucatsanisa loku ngalendlela lelula akusekelwa bufakazi
Kususa kukhuluma kwangekhatsi kwenta kucondza ngekushesha kuqinisekisweAkukasekelwa kutsi lesi sicinisekiso sisebenta kubo bonkhe bantfu
Kubuyela emuva njalo kumosha sikhatsiBufakazi betivivinyo bukhombisa kutsi kuphindza ufundze kungasita kucondza
I-WPM lephakeme leboniswako isho kutsi kufundza kungcono njaloKufanele kuhlolwe nekucondza

Ligama lelitsi kukhuluma ngephansi lisetjentiswa ngetindlela letingafani. Lingasho livi langekhatsi umuntfu lalivako, kusebenta lokuncane lokuhlobene nekukhuluma, noma kucubungula lulwimi lokusebentisa emifanekiso yemisindvo. Leti akusito tindlela tekukala letifanana. Luhlolo lwekufundza ngekushesha lukhuluma ngekucubungula imisindvo yelulwimi, futsi luyala kutsi kucatjangwe kutsi kungaliva livi langekhatsi kusho kutsi sekuphelile tidzingo tekucubungula lulwimi lapho ufundza. Rayner et al., 2016

Kungani kuhambisa emehlo ngekushesha kungakeneli

Emehlo atfola lwati lolubonakalako ngekubuka tintfo sikhatsi lesitsite nangekweqa kwemehlo, kodvwa kucondza kudzinga kubona emagama nekuchumanisa inchazelo yawo. Tihlatiyo tekunyakata kwemehlo tikhombisa kutsi kuhlola lokubonakalako nekucubungula lulwimi kuyasebentisana. Kuhambisa sikhombi ngekushesha noma kuvimbela emehlo kutsi abuyele emuva akusho kutsi lwati lolufanako lucondziwe. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Schotter nalabo labasebenta naye bahlola indlela leyenta emagama lofundze wona angaphindze asebentiselwe kuphindza ufundze. Kucondza kwehla. Lomphumela awufakazeli kutsi kubuyela emuva ngakunye kuyadzingeka; kodvwa uyaphikisana nekutsatsa konkhe kubuyela emuva njengeliphutsa lokufanele lisuswe ngaso sonkhe sikhatsi. Schotter et al., 2014

Kungani letinye tincenye tifundzeka ngekushesha kakhulu

Kujwayelana nemagama nemava elulwimi kushintja lokudzingekako ekucubunguleni. Luhlolo lwebunyenti bemagama elulwimini lwesibili kanye nelwati lwesilulumagama lukhombisa kutsi kungani ligama lelingaketayeleki noma lulwimi lolungakajwayelwa kakhulu kungenta lomsebenti uhamba kancane. Loko akusho kutsi kukhuluma kwangekhatsi ngiko lokubangela loko, ngisho noma lofundzako eva kakhulu livi langekhatsi etincenyeni letimatima. Whitford et al., 2012 Brysbaert et al., 2016

Yini letsintsa loku?

Kutsiwani ngekufundza ngekuhlola nje?

Kufundza ngekuhlola nje kungasita nangabe umgomo kutfola sihloko noma kubona lokucuketfwe ngalokubanti. Kufundza ngalendlela kuhlola lwati loluncane, ngako kufanele kuhlolwe kuye ngalowo mgomo. Luhlolo lwekufundza ngekushesha lwehlukanisa lomsebenti nekucondza umbhalo wonkhe ngesivinini lesikhulu ngendlela lengaketayeleki. Kuwufundza ngekuhlola ngekushesha akubufakazi bekutsi imininingwane yonkhe isacondziwe ngalokufanako. Rayner et al., 2016

Tilinganiso tebantfu labadzala letibalwe ngetinombolo nato tinemikhawulo. Tifinyeto tetivivinyo tesiNgisi, letinabaningi labafundzile, hhayi timiso teminyaka ngeminyaka letisebenta kuto tonkhe tilwimi. Bantfwana, bantfu labadzala ngeminyaka kanye nalabo labafundza lulwimi lwesibili akukafaneli bahlulelwe ngesilinganiso sinye noma ngekutsi livi labo langekhatsi lithule kangakanani. Brysbaert, 2019

Yini lesekelwa kunekutsi wetame kuvimbela livi langekhatsi?

Fundza tintfo letihambisana nemgomo wakho, uhlole kucondza kwakho, futsi ujwayelane nelulwimi kanye nesihloko. Luhlolo lwekufundza lusekela kutsi emava nelikhono elulwimi kubalulekile, kodvwa alubeki sikhatsi sekutilolonga lesisebenta kubo bonkhe bantfu noma kwenyuka kwelizinga lokucinisekisiwe. Luhlolo lwelwati lwesilulumagama nalo lukhuluma ngekutsi kungakanani lokucuketfwe ngulowo mbhalo lokwatiwako, hhayi indlela yekusheshisa imiphumela ngaleso sikhatsi. Rayner et al., 2016 Nation, 2006

Kute ucale kucatsanisa lokwakho, sebentisa tincenye longakatijwayeli bese uqhathanisa kucondza kanye nesikhatsi. Nangabe indlela letsite inyusa i-WPM kodvwa yehlisa likhono lakho lekuchaza umbhalo, chaza loko njengentfo lenye lezuza lokutsite bese ilahlekelwa lokunye. Kwehla kwekuva livi langekhatsi ngekwakho akubufakazi bekutsi kufundza sekungcono. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

Umgomo longafinyelelwa kahle kucondza tintfo letifanele ngendlela lencono. Awukho umtfombo locoshiwe lokhombisa kutsi kuvimbela kukhuluma kwangekhatsi ngesikhatsi seluhlolo lwesiphequluli kwenta kuhlakanipha kukhule kubo bonkhe bantfu noma kususe ngalokuphelele imikhawulo yekucubungula lulwimi lefika nekufundza. Rayner et al., 2016 CLIFTON et al., 2015

Zama luhlolo lwamahhala loluhlobene naloku

Luhlolo lwejubane lekufundza

Zama luhlolo lwejubane lekufundza ngaphandle kwekutiphocelela kusebentisa indlela longakayijwayeli yekuvimbela livi langekhatsi. Bhala phansi kucondza kanye nelizinga lakho. Nawuhlola tindlela letehlukene tekufundza, tsatsa umphumela njengelicatsaniso lwaleyo ndzima kuphela, hhayi njengesilinganiso lesicinisekisiwe sekukhuluma kwangekhatsi.

Tihlolele (SiNgisi)

Imibuto lejwayelekile

Livi langekhatsi likhomba yini kutsi awukwati kufundza kahle?

Luhlolo alusekeli siphetfo lesinjalo lesisebenta kubo bonkhe bantfu. Kucubungula lulwimi lokuhlobene nemisindvo kanye nekuphimisela onkhe emagama ngalokuvakalako akusiyo intfo yinye. Rayner et al., 2016

Kufanele ngigweme yini kubuka emuva?

Akufanele kube ngumtsetfo wabo bonkhe. Silingo lesilawulwako satfola kutsi kukwati kuphindza ufundze kuyasisita kucondza. Schotter et al., 2014

Ngingatilotja yini ngekufundza ngekuhlola nje ngekwehlukana?

Yebo, kodvwa kuhlole njengendlela yekukhetsa lokuncane longakufundza kuze utfole umbono jikelele noma ucinge lokutsite, hhayi njengobufakazi bekutsi ucondze yonke imininingwane ngelizinga lelibonisiwe. Rayner et al., 2016

Imithombo

Caphuna leli khasi: Kufanele uyekele yini kukhuluma ngaphakathi kwengcondvo yakho kuze ufundze ngekushesha?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ss/answers/subvocalization-and-reading-speed. CC BY 4.0.

← Hlola letinye timphendvulo