Yeqela kulokucuketfwe

Kuphendvula ngekushesha nejubane

Kuswela kulenta kangakanani kuphendvula kancane?

Akukho silinganiso sinye semillisecond lesikhombisa kutsi kuswela butfongo kuyabambezela kangakanani: kuvama kwandza kakhulu kungaphendvuli kanye nekushintshashintsha kwetimphendvulo kunesikhatsi lesivamile sekuphendvula. Eluhlolweni lolulawulwako, kulala ema-awa la-4 noma la-6 embhedzeni ngelilanga busuku lobungu-14 kwadala kwehla lokuchubekako emakhonweni engcondvo nakucatsaniswa nesimo sema-awa la-8. Van Dongen et al., 2003 Basner et al., 2011

Tihlolele
Silinganiso sesikhatsi lesiluhlata sasibhakabhaka lesakhiwe saba sihlobiso, eceleni kwencwadzi levulekile.

Licembu laseHelibrainKuhlolwe ekugcineni

Bufakazi lobubalulekile netinombolo

BufakaziUmphumela lobaliweUmkhawulo
Luhlolo lwekuvimbela butfongo sikhatsi lesidzeEma-awa la-4, la-6 noma la-8 embhedzeni busuku lobungu-14Timo letilawulwako kubantfu labadzala labanemphilo
Kuhlanganiswa kwetifundvo tekuhlala ungakalali sikhatsi lesifishaTihloko leti-70, luhlolo lwemakhono engcondvo lolu-147Kwehlukile ekunciphiseni kulala lokungaphelele sikhatsi lesidze
Kungaphendvuli kumisebenti yekunaka lokulula kulolucwaningoHedges' g = −0.776; 95% CI −0.96 to −0.60Kuncipha lokulinganisiwe, hhayi ema-millisecond

Luhlolo lwekuvimbela butfongo lwalubandakanya bantfu labadzala labanemphilo labangu-48, labaneminyaka lengu-21–38, etimeni talo tekuhlola. Sikhatsi lesichitfwe embhedzeni siniketa litfuba lekulala; asisho kutsi kulinganisiwe futsi kwacinisekiswa kutsi wonkhe umhlanganyeli ulale sikhatsi lesingako. Kwehla lokwandzako emakhonweni engcondvo kubufakazi bekutsi akukafaneli ucabange kutsi kujwayela kulala sikhatsi lesincane ebusuku kusho kutsi kusebenta kwakho akukatsintseki. Van Dongen et al., 2003

Kuhlanganiswa kwetifundvo kwahlola kuhlala ungakalali sikhatsi lesifisha, lesingaphansi kwema-awa langu-48, kwahlukanisa nemikhakha yemakhono engcondvo. Umphumela lomkhulu wekungaphendvuli kumsebenti wekutinikela ngeliso awunakuguculwa ube liphesenti lelicondzile lekwehla kwelitubane noma lilingane nenani lemaphuzu e-IQ. Lesibonakaliso sisho kusebenta lokubi kakhulu ngesikhatsi ungakalali, hhayi linani lelingaphansi lematfuba ekungaphendvuli emphilweni yangempela. Lim et al., 2010

Kungani imphendvulo yakho leyashesha kakhulu ingahle ingayiveti inkinga

Umuntfu angaphendvula ngekushesha etilingweni letinyenti, kodvwa abe netimphendvulo letimbalwa letibambezeleka kakhulu. Imisebenti yekuhlola kuhlala unake ngekutsi ubukisisa kuvama kwekuphendvula ngalendlela. Basner naDinges batfola kutsi kukhetsa umphumela lotawulinganiswa kuthinta kakhulu kutsi luhlolo luyakubona yini kulahlekelwa butfongo; kulinganisa litubane lekuphendvula nekuhluleka kuphendvula bekulusito kakhulu kunekwetsemba sikhatsi semphendvulo lesimaphakathi noma lesisemkhatsini kuphela. Basner et al., 2011

Umdlalo lomfishane wekubona udvwebo uhlola incenye lencane kuphela yalokutiphatsa. Indlela lelinganisiwe yekuphendvula lokulula yaWoods nalabanye iyinhlolo leyehlukile, lenesikhatsi sayo nendlela yekubala. Silinganiso sayo asisilo luhlu lwekuguqula imiphumela yesiphequluli sakho isuke ekulaleni kahle iye ekusweleni butfongo. Woods et al., 2015

Yini letsintsa loku?

Budzala, umlando wekulala kanye netimo kubalulekile

Luhlolo lwekuvimbela butfongo sikhatsi lesidze lolwenta kubantfu labasebasha alunikezi tinhlawulo letihlukene ngeminyaka noma ngebulili letisebenta kubo bonkhe. Sikhatsi umuntfu lasolo avukile ngaso, kulala kwakhe ngebusuku bangaphambilini kanye nemsebenti wemakhono engcondvo konke kuyayitsintsa lendlela yekucatsanisa. Kuhlanganiswa kwetifundvo kwatfola umehluko emkhatsini wemikhakha, lokungulesinye sizatfu sekutsi kuphumelela endzabeni yendida yinye noma kuphendvula ngekushesha kanye akukafakazeli kutsi kuswela butfongo akunamphumela. Van Dongen et al., 2003 Lim et al., 2010

Kulinganisa kwesikhatsi sedivayisi nesofthiwe kungaletsa nalokunye kushintshashintsha. Kuntjintja indlela yekufaka imphendvulo kungashintja umphumela ngaphandle kwekutsi butfongo bushintjile. Nawucatsanisa emalanga ngendlela lengakahleleki, sebentisa luhlelo lolufanako futsi ungatsatsi umehluko lomncane lowenteke kanye njengemphumela locondzile wekushintja kwekulala. Anwyl-Irvine et al., 2020

Yini lekelwa bufakazi ekuphileni kwansuku tonkhe?

Sivumelwano setincomo tebutfongo kubantfu labadzala sikhutsata kutsi bantfu labaneminyaka lengu-18–60 batfole njalo lokungenani ema-awa langu-7 ekulala, kodvwa siyavuma kutsi tidzingo tebantfu tiyahluka. Lesi sicondziso semphilo yebantfu, asisilo linani lelingema-awa lelicinisekisiwe lelidzingekako kute wephule lirekhodi lesikhatsi sekuphendvula. Umdlalo lomfishane awukwati nekuqinisekisa kutsi ukulungele kushayela noma kwenta umsebenti lonemiphumela leyingozi. Watson et al., 2015 Basner et al., 2011

Ikhofi lingashintja kuphaphama kanye nekulala kwakamuva. Kuhlanganiswa kwetifundvo kwatfola kwehla lokumaphakathi kwesikhatsi sonkhe sekulala lokulandzelako, futsi luhlolo lwakusihlwa lolulawulwako lwatfola kuphazamiseka ngisho nalapho umuntfu atsatse umthamo lomkhulu wekhafeyini ema-awa ngaphambi kwekulala. Awukho kulomiphumela lotsekela kutsi kufakwe ikhofi esikhundleni sekulala kute kutfolwe umphumela wesiphequluli lokhombisa kutsi kuphephile. Gardiner et al., 2023 Drake et al., 2013

Kute utibukisise, bhala phansi litfuba lekuhlela kulala kanye nemiphumela lephindzaphindziwe, futsi utsatse budlelwane lobubonako njengentfo lesengakahlolwa. Unganciphisi kulala ngenhloso yekwenta siboniso sangembi nangemuva. Kucatsanisa kwelulwimi lwesayensi lokunelusito kuvela etifundvweni letihlelwe kahle, hhayi ekutsatseni umdlalo munye lomuhle kakhulu noma lomubi kakhulu njengemphumela yekuhlola sifo. Lim et al., 2010 Van Dongen et al., 2003

Zama luhlolo lwamahhala loluhlobene naloku

Luhlolo lwesikhatsi sekuphendvula

Sebentisa luhlolo lwesikhatsi sekuphendvula kuhlola kungaguquguquki kanye nelitubane, ngaphansi kwetimo takho letivamile, letiphephile. Gcina idivayisi nendlela yekufaka imphendvulo kufana. Lolu akusilo luhlolo lwaselebhu lwekutinikela ngeliso (psychomotor vigilance test), futsi alukuvumeli kushayela, kwenta imisebenti yemashifu noma lomunye umsebenti lonemiphumela leyingozi.

Tihlolele

Imibuto lejwayelekile

Ngingativa ngiphilile kahle yini kodvwa kusebenta kwami kwehla?

Yebo. Eluhlolweni lwekuvimbela butfongo sikhatsi lesidze, kutiva ulele akuzange kuhambisane kahle nekwehla lokuchubekako kwekusebenta. Van Dongen et al., 2003

Busuku bunye lobubi bengeta ema-millisecond lamangaki?

Bufakazi lobucashuniwe abusekeli linani linye lelivamile kubo bonkhe. Umphumela uyashintja ngekutsi nguwuphi umsebenti, umlando wekulala, nekutsi ubuka kwehluleka kuphendvula noma sikhatsi lesisemkhatsini sekuphendvula. Lim et al., 2010 Basner et al., 2011

Umphumela losheshako usho kutsi ngilale ngalokwanele yini?

Cha. Imphendvulo yinye lesheshako ayikhombisi konkhe kwehluleka kwekunaka sikhatsi lesidze, futsi ayikukali kwenela kwekulala. Basner et al., 2011

Imithombo

Caphuna leli khasi: Kuswela kulenta kangakanani kuphendvula kancane?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ss/answers/sleep-deprivation-and-reaction-time. CC BY 4.0.

← Hlola letinye timphendvulo