Bufakazi lobubalulekile netinombolo
| Umbuto wekucwaninga | Loko lokwehlukaniswa bufakazi |
|---|---|
| Kujika tintfo engcondvweni kanye nawo onkhe emakhono emkhatsini | Imisebenti leyehlukene yemkhatsini ikhombisa emaphethini lehlukene emacembu |
| Silinganiso selicembu kanye nelikhono lemuntfu | Umehluko wesilinganiso awusho kutsi wonkhe umuntfu angahlukaniswa ngaleyo ndlela |
| Kusebenta kwanyalo kanye nekukhona kutfutfukisa likhono | Tifundvo tekucecesha emakhono emkhatsini titfola kutsi kuba nekutfutfuka |
| Umphumela wemsebenti kanye nekuhlakanipha sekukonkhe | Umsebenti munye wemkhatsini awukhombisi onkhe emakhono engcondvo |
Kuhlatiya kwaVoyer nalabanye kuhlukanisa lokutfolakele ngekuya kweluhlolo lolutsite nangetindlela tekulwenta. Kuhlatiya kwaLinn naPetersen kwangaphambilini nako kwehlukanisa kujika tintfo engcondvweni, kubona tikhala kanye nekubona ngeliso lengcondvo. Kubika linani linye njengemehluko webulili kuwo onkhe emakhono emkhatsini akukunaki loko kwehluka. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Luhlolo lwekujika tintfo engcondvweni lucela kutsi wenteni?
Tivivinyo letatiwako taShepard naMetzler tahlola tincumo letimayelana netintfo letinebukhulu lobutsatfu letijikisiwe. UVandenberg naKuse bakha luhlolo lweliphepha lekwentiwa licembu, lolunemibuto netindlela talo tekumaka. Luhlolo lolwentiwa kusiphequluli lolusebenzisa titfombe letehlukile, sikhatsi lesibekiwe noma imiyalo yekuphendvula alutsatsi ngekuzenzakalela timiso talolunye lwaloluhlolo. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978
Loko kusho kutsi umehluko ekunembeni, esikhatsini sekucedza kanye nasenombolweni yemibuto leyentiwe ngaphambi kwekuphela kwesikhatsi akusiyo imiphumela leyenta intfo yinye. Indlela luhlolo lolwentiwa ngayo iyincenye yaloko lokutfolakele, akusiyo imininingwane lenganakwa. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Umehluko wesilinganiso usho kutsini ngekufanana kwemiphumela?
Awusho kutsi onkhe emadvodza enta kancono kunabo bonkhe bafati, noma kutsi umphumela wemuntfu ungacatjangwa ngekubuka bulili bakhe. Kubuyeketwa kwaHyde kubeka umehluko wemakhono engcondvo lobonakala emkhatsini webulili esimeni lesibanti sekufanana lokunyenti kanye nomehluko loya ngemsebenti. Emiphumela yemacembu ayisiyo sincumo semuntfu ngamunye. Hyde, 2005
Yini letsintsa loku?
Tifundvo tiyasicacisa yini sizatfu?
Kubona umehluko akuhlukanisi kutsi ubangelwa yimvelo yemtimba, lokwenteke kumuntfu, emasu, kwakhiwa kweluhlolo noma kusebentisana kwaloku. Kuhlatiya lokukhulunywe ngako kufinyeta imiphumela netintfo letingayishintja; akuniketi bufakazi besizatfu sinye lesisebenta kumuntfu ngamunye. Indlela umehluko lotfolakala ngayo njengobe bantfu bakhula nayo incike esilinganisweni lesisetjentisiwe, hhayi esikhatsini sinye seminyaka lapho yonkhe imphumelelo yemkhatsini ibonakala khona. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Kucecesha kungayishintja yini indlela umuntfu lenta ngayo?
Kuhlatiya kwaUttal nalabanye ngekucecesha emakhono emkhatsini kwatfola kutsi umphumela wesilinganiso sekucecesha nguHedges' g = 0.47 ngemuva kwekususa imiphumela lengajwayelekile. Lokuhlatiya kufaka tinhlobo letehlukene tekucecesha emakhono emkhatsini, hhayi kujika tintfo engcondvweni kuphela futsi hhayi umdlalo weHelibrain. Kusekela kutsi emakhono ekwenta tintfo letihlobene nendzawo angatfutfuka, kepha akuthembisi kutfutfuka lokufanako kumuntfu wonkhe noma kususwa ngalokuphelele komehluko wemacembu. Uttal et al., 2013
Tifundvo tekuphindza luhlolo nato titfola kwenyuka emiphumeleni yemisebenti leyehlukene yemakhono engcondvo. Ngako, umphumela longcono esikhatsini lesilandzelako udzinga kuwuqhathanisa ngendlela lecondza kutsi umuntfu sewake wayibona yini leyo misebenti futsi sewuyayati yini, ngaphambi kwekutsi utsi ubangelwe kushintja lokubanti kwelikhono. Scharfen et al., 2018
Kufanele uwuhumushe njani umphumela wakho?
Gcina luhlobo lwetintfo letiboniswako, sikhatsi lesibekiwe kanye nendlela yekumaka kungashintji, bese ubuka kushesha kanye nekubani nekulungile. Tifundvo letimayelana nekutsemba kwemiphumela ticwayisa ngekutsi luhlolo lolusebenta kahle elucwaningweni aluniketi ngekuzenzakalela luhlelo loluhlala lufanana lwekuhlela bantfu ngabanye. Umphumela munye wemfishane awubona bufakazi lobucinile bekutsi umuntfu unelikhono lemkhatsini lelingashintji. Hedge et al., 2017
Indlela leyakhako yekubuka umphumela igcila kulomsebenti: bona kutsi kukuphi kujika noma imiphi imiyalo lekuhluphako, bese uhlola inchubekelembili yakho usebentisa imibuto lefanako longakate wayibona. Bufakazi busekela kufundza emakhono emkhatsini, kodvwa abucinisekisi kutsi umuntfu ngamunye utawutfutfuka kangakanani. Abusekeli kutsi bulili lobutsite abukwati kujika tintfo noma kutsi lomdlalo ukhulisa kuhlakanipha sekukonkhe. Uttal et al., 2013 Hyde, 2005
Sibalo semiphumela lengu-286 sikhombisa kubanti kwalokuhlatiya lokwentiwa esikhatsini lesendlulile. Akukafanele sicatjangwe njengesilinganiso samanje lesimele bonkhe bantfu noma njengelinani lokungabalwa ngalo kutsi umphumela wakho wesiphequluli ungakanani uma uqhathaniswa nalabanye. Voyer et al., 1995
Zama luhlolo lwamahhala loluhlobene naloku
Luhlolo lwekuphendvukisa tintfo engcondvweni
Tama luhlolo lwekujika tintfo engcondvweni, bese uhumuusha umphumela ngekulandzela imiyalo yalo. Catsanisa imiphumela yakho yemizamo lefananako esikhundleni sekutsi wahlulele umphumela wakho ngembono lovamile ngelicembu. Lokutfolwe etifundvweni akuniketi sizatfu sekulungisa umphumela ngalokusekelwe ebulilini balomuntfu kulomdlalo.
Imibuto lejwayelekile
Silinganiso singangitjela yini kutsi ngubani lotawuphumelela?
Cha. Umehluko wesilinganiso selicembu awuncumi umphumela wabo bonkhe bantfu ngabodvwa. Hyde, 2005
Umehluko uyafana yini kulo lonkhe luhlolo lwemakhono emkhatsini?
Cha. Kuhlatiya lokubili lokwentiwa esikhatsini lesendlulile kwehlukanisa tinhlobo temisebenti netintfo letitsintsa indlela leyentiwa ngayo. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Emakhono emkhatsini angatfutfuka yini?
Kuhlatiya kwekucecesha kusekela kutsi kuba nekutfutfuka kwesilinganiso etinhlelweni letehlukene tekucecesha emakhono emkhatsini, kodvwa imiphumela iyahlukahluka futsi kutfutfuka kwemuntfu ngamunye akuqinisekisiwe. Uttal et al., 2013
Imithombo
- Voyer et al. (1995). Bungako bemehluko webulili emakhonweni emkhatsini: Kuhlatiya imiphumela netintfo letibalulekile..
- Linn et al. (1985). Kuvela nekuchazwa komehluko webulili elikhonweni lemkhatsini: Kuhlatiya imiphumela.
- Shepard et al. (1971). Kujika engcondvweni kwetintfo letinebukhulu lobutsatfu.
- Vandenberg et al. (1978). Kujika engcondvweni, luhlolo lwelicembu lwekubona ngeliso lengcondvo tintfo letinebukhulu lobutsatfu.
- Uttal et al. (2013). Emakhono emkhatsini angatfutfuka: Kuhlatiya tifundvo tekucecesha.
- Hyde (2005). Umbono wekufanana kwebulili.
- Scharfen et al. (2018). Imiphumela yekuphindza luhlolo kumatfuba emakhono engcondvo: Kuhlatiya imiphumela.
- Hedge et al. (2017). Indida yekutsemba kwemiphumela: Kungani imisebenti yemakhono engcondvo leyenta kahle ingakhombisi umehluko lotsembekile emkhatsini webantfu.
Caphuna leli khasi: Emadvodza angcono yini kunebafati ekujikeni tintfo engcondvweni?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ss/answers/sex-differences-in-mental-rotation. CC BY 4.0.
← Hlola letinye timphendvulo