Yeqela kulokucuketfwe

Emagama nekufundza

Kungani ngikwati kubona emagama lengingeke ngiwasebentise nangikhuluma?

Kubona ligama nekulikhumbula ulisebentise ekukhulumeni yimisebenti leyehlukene, futsi kute sibalo semaphesenti lesisebenta kuto tonkhe timo lesingenta silulumagama lesemukelako silingane nalesisebentisako. Kuluhlolo lolwentiwe ngetigaba letintsatfu temvamisa yemagama, lwati lolwemukelako belungaphezulu kwelwati lolukhiqizako lapho bekudzingeka lwati lolugcwele, kepha kubala lwati loluyincenye kuphela kwakhombisa umphumela lowehlukile. Webb, 2008

Tihlolele (SiNgisi)
Incwadzi levulekile lenebhola lelimise kwesigadla leliluhlata sasibhakabhaka nesiqephu semdlalo wekudidiyela lesimhlophe.

Licembu laseHelibrainKuhlolwe ekugcineni

Bufakazi lobubalulekile netinombolo

Luhlobo lwemsebentiLokucelwakoLokusekelwa yimphendvulo lelungile
KwatiKukhomba noma kubona ligama nobe inchazeloLwati lolwemukelako ngaphansi kwalombuto
Kukhumbula ngekucondziswa noma kukhiphaKukhumbula indlela yekubita nobe inchazelo kusetjentiswa umkhombandlelaKukhumbula lokucinile ngaphansi kwalowo msebenti
Kukhuluma ngokuzenzakalelaKukhetsa nekusho lulwimi esimeni saloIndlela yekwenta lebandzakanya silulumagama nemanye emakhono

Luhlolo lwaWebb lwasebentisa tindlela tekutolika letifanako tekwemukela nekukhipha, lwase lubala timphendvulo ngekwehlukana kwelizinga lelwati. Umphumela walo awusho silinganiso lesingaguquki sesilulumagama lesisebentako nalesingasebenti. Ikakhulu, kwehlukanisa kubala lwati loluyincenye nelugcwele kukhombisa kutsi loko lokutsatfwa njengekwati ligama kuyayishintja indlela lubonakala ngayo lizinga lemehluko. Webb, 2008

Kungani kubona ligama kungabonakala kulula

Umbuto ungakunika lwati lolungekho emsebentini wekukhumbula ngaphandle kwelusito. Laufer naGoldstein bahlukanisa lwati lwesilulumagama ngekucinile kwalo nangendlela yekuluhlola, lokufaka ekhatsi kubona nekukhumbula. Lendlela isita kuchaza kutsi kukhetsa inchazelo loyatiko akufani nekukhipha ligama ngekushesha nasikhuluma. Laufer et al., 2004

Bukhulu besilulumagama buphindze buncike ekutheni kubalwa ini. Luhlolo lolukhulu lwesilulumagama sesiNgisi lwehlukanisa tinhlobo temagama labhaliwe, ema-lemma nemacembu emagama lasisekelo. Kwati tinhlobo letinyenti teligama lelishintjile akusho kutsi kwati emayunithi emagama lehlukene lasisekelo ngesibalo lesifanako. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984

Silulumagama lesikhulu semukelako siyasita yini ekufundzeni?

Singenta kutsi umfundi akwati kufinyelela lokunyenti embhalweni, kepha kuhlanganiswa kwemagama lakwatiko akusiso silinganiso lesiphelele sekucondza. Nation uhlatiya kutsi mangaki emacembu emagama lasisekelo afaka ekhatsi imibhalo lebhaliwe nalekhulunywako, kantsi Schmitt nalabanye batfola buhlobo lobuchubekako emkhatsini wemagama lakwatiko embhalweni nekuwucondza. Kute lushintjo lolutentakalelako lolusuka enanini lesilulumagama luye ekucondzeni lokuphelele. Nation, 2006 SCHMITT et al., 2011

Yini letsintsa loku?

Kungani kufanele sichaze kahle kuhlangana nemagama nekutilolonga

Luhlolo lwaWebb lwekuphindzaphindza lubuka kutsi kuhlangana neligama tikhatsi letinyenti kuyitsintsa njani imikhakha leyehlukene yelwati lweligama. Lusekela kwehlukanisa kufundza lokuyincenye nelwati lolugcwele; alusho kutsi kunesibalo lesisebenta kuto tonkhe timo setikhatsi tekuphindza lesenta ligama ngalinye litfolakale lapho ukhuluma ngokuzenzakalela. Bumatima beligama, simo nekutsi ufundza njani kusabalulekile. Webb, 2007

Luhlolo lwebukhulu besilulumagama lubika kuhlobana neminyaka nemfundvo, futsi lukhuluma ngekuhlangana lokwandza ngekuhamba kwesikhatsi njengenchazelo. Loko lokubonwe kuloluhlolo akukafaneli kubhalwe kabusha kube silinganiso sekutsi umuntfu ufundza emagama lamangaki ngelilanga noma kube setsembiso sekutsi kufundza lokulinganisiwe kutawukhulisa silulumagama lesisebentako ngenani lelimisiwe. Brysbaert et al., 2016

Kutsiwani ngeminyaka, bulili nelulwimi?

Kwehlukanisa emkhatsini wekwati ligama nekulikhipha kuyasebenta endleleni lokwakhiwe ngayo imisebenti, kepha tifundvo tebafundzi letibaluliwe atinikezi silinganiso lesisebenta kuto tonkhe timo lesilungiswe ngeminyaka noma bulili. Kutsi lulwimi lwekucala yini, lizinga lekwati lulwimi nesampula yemagama letsite kuyayishintja indlela yekuhumusha umphumela. Tilinganiso sesiNgisi akukafaneli tisetjentiswe tingakashintji kuletinye tilwimi letinemagama lakheka ngetindlela letehlukene nemigomo yekubala leyehlukene. Webb, 2008 Brysbaert et al., 2016

Lizinga lekufundza nalo liyahluka kuye ngelwati lwelulwimi nenjongo. Umphumela wekufundza kancane noma kungakhulumi ngekutetsemba ngeke kuchazwe ngalokuphelele ngesilinganiso sinye nje sebukhulu besilulumagama. Kucondza nekukhipha emavi kudzinga neminye imisebenti yekucubungula lwati. Brysbaert, 2019 SCHMITT et al., 2011

Yini longayilinganisa ngendlela lebonakalako?

Sebentisa umsebenti lofanele lombuto wakho. Luhlolo lwekwati emagama lungalandzelela kutsi uyawabona yini emagama ngaphansi kwemibuto yalo; kuhlola kukhipha emagama kuyadzingeka kuze kubonakale kutsi uyakhona yini kuwakhumbula esimeni lesihloliwe. Kuze uqhathanise loku kokubili, lokucuketfwe kufanele kufanane nemitsetfo yekubala ichazwe ngalokucacile. Laufer et al., 2004 Webb, 2008

Kutilolonga kukhumbula emagama kungasita uma umgomo wakho kukhumbula, kepha letifundvo atinikezi luhlelo lelicinisekisiwe lwekukhuluma ngekukhululeka. Umphumela wetsembekile kuba ncono esicini lesishiwo selwati lweligama, hhayi kucinisekisa kutsi silinganiso sinye selwati lolwemukelako simelela konkhe longakusho, longakucondza noma longakukhumbula. Webb, 2007 Brysbaert et al., 2016

Zama luhlolo lwamahhala loluhlobene naloku

Luhlolo lwesilulumagama

Zama luhlolo lwesilulumagama njengemsebenti wekwati emagama, ufundze nendlela yekubala nekuchaza imiphumela yalo. Alikali sonkhe silulumagama sakho lesisebentako nawukhuluma futsi alibikezeli silinganiso lesingaguquki emkhatsini wekwati nekukhipha emagama.

Tihlolele (SiNgisi)

Imibuto lejwayelekile

Silulumagama lesingasebenti sihlala siphindvwe kabili yini kunalesisebentako?

Kute silinganiso lesisebenta kuto tonkhe timo lesisunguliwe. Mehluko lobonakalako uyashintja kuye ngemagama, indlela yekuhlola nelizinga lelwati lelidzingekako. Webb, 2008

Kwati ligama kusho kutsi ngilati ngalokuphelele yini?

Kukhombisa lwati loludzingwa ngulowo mbuto. Kukhumbula, kucondza inchazelo nendlela yekulisebentisa esimeni kungadzinga lwati lolwehlukile. Laufer et al., 2004

Silinganiso sesilulumagama singakubikezela yini kucondza lokufundvwako?

Singaniketa lwati lolusita kucondza, kepha emaphesenti emagama lamatako nekucondza kuyahambisana kodvwa akusito tilinganiso letifanako. SCHMITT et al., 2011

Imithombo

Caphuna leli khasi: Kungani ngikwati kubona emagama lengingeke ngiwasebentise nangikhuluma?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ss/answers/receptive-vs-productive-vocabulary. CC BY 4.0.

← Hlola letinye timphendvulo