Bufakazi lobubalulekile netinombolo
| Sigaba lesisetjentiswe kulolucwaningo | Silinganiso | Indlela yekubala lesetjentisiwe |
|---|---|---|
| Sigaba sekubona ngeliso lengcondvo lokuncane | 3.9% | Linani le-VVIQ 16–32 |
| Kubika kutsi awuboni nakancane | 0.8% | Linani le-VVIQ 16 |
| Kubona tintfo letifiphele noma letingacaci, esigabeni sekubona kancane | 3.1% | Linani le-VVIQ 17–32 |
Leliphepha lihlanganisa emaqembu lamabili ebantfu labahlolwa labangu-502. Litfole bantfu labangu-39 esigabeni lesibanti sekubona ngeliso lengcondvwo lokuncane, lokufaka ekhatsi labasiphohlongo labanemphumela lophansi kakhulu. Lomehluko ubalulekile ngobe inchazelo lebanti yekubona kancane iniketa kusakateka lokwehlukile kunaleso lesitfolakala uma kudzingeka kungabikho kubona nakancane. Kule ndlela yekusebentisa luhlolo, emaphuzu lambalwa asho kubonwa butsakatsaka. Dance et al., 2022
Luhlolo lwekubuza lukala ini?
Luhlolo lwe-Vividness of Visual Imagery lubuta ngaloko umuntfu lakubonako engcondvweni yakhe. Umsebenti wekucala waMarks wetfula loluhlolo; lucwaningo lwakamuva lwe-aphantasia luyalusebentisa ngemigomo yekubala lechaziwe. Kuguqula indlela yekuphendvula kuyashintja inchazelo yelinani leliphelele, ngako-ke ungatsatsi umkhawulo ngaphandle kwekucala uhlole kutsi loluhlolo lusetjentiswe ngayiphi indlela. MARKS, 1973 Dance et al., 2022
Lokutsite umuntfu lakubikako kusita kuvisisa loko lakuvako, kodvwa akufani nemsebenti lovivinya kusebenta kwetinzwa noma kulinganisa buchopho ngalokucondzile. Keogh naPearson basebentisa indlela yekubuka kutsi kubona kwemehlo lamabili kuyalwa yini, kuze baphenye kubonwa ngeliso lengcondvwo. Loku kukhombisa kutsi bacwaningi bangabuta umbuto lohlobene basebentisa lenye indlela. Luhlolo lunye alutsatsi indzawo yalolunye ngekuzenzakalela. Keogh et al., 2018
Kusho kutsi une-aphantasia kutsi awunawo yini umcabango?
Cha, loko akusiso siphetfo lesingafinyelelwa. Lolucwaningo luphatselene netindlela letitsite tekuva tintfo ngeliso lengcondvwo, ikakhulu kubonwa ngekutitsandzela. Imibiko yaZeman nebalingani bakhe kanye neluhlolo lolubanti lwekubona ngeliso lengcondvwo kwehlukanisa emkhawulweni wekubona lokucacile kuyo yonkhe indlela yekucabanga, bucambi noma lwati. Umuntfu angavisisa aphindze acabange ngesimo ngaphandle kwekubika kutsi ubona sitfombe lesicacile engcondvweni yakhe. Zeman et al., 2015 Zeman et al., 2020 Pearson, 2019
Yini letsintsa loku?
Kutsiwani ngenkumbulo nangemaphupho?
Dawes nebalingani bakhe bachaza indlela bantfu labatichaza ngayo ngekubona ngeliso lengcondvwo, inkumbulo, nemaphupho kulabo labatibona banayo i-aphantasia. Lena yimikhuba lebonakala emaqenjini, kodvwa kunemehluko lomkhulu kubantfu; akusho kutsi wonkhe umuntfu unendlela lefanako yekuphupha noma unenkinga yenkumbulo. Indlela yekukala nekukhetsa labahlolwa nako kuyincenye yekuhumusha imiphumela. Dawes et al., 2020
Luhlolo lwekudvweba lwaBainbridge nebalingani bakhe lwatfola umehluko emkhatsini wenkumbulo yetintfo nenkumbulo yebudlelwane betikhala. Alusekeli kusho kutsi bantfu labangaboni tintfo ngeliso lengcondvwo abanayo inkumbulo yaloko labakubonako, noma abakhoni kucabanga ngebudlelwane betikhala. Tincenye letehlukene tenkumbulo kufanele tihlolwe ngayinye. Bainbridge et al., 2021
Ingabe budzala nebuhlobo lobungibo buyincuma yini indlela i-aphantasia leyandze ngayo?
Ephepheni lekuhlanganisa tilinganiso te-aphantasia, tilinganiso tebantfu labasikati nalabadvuna atizange tehluke ngalokubalulekile etinchazelweni letahlolwa. Loko akubufakazi bekutsi tiyalingana kahle kuto tonkhe tive. Ema sampuli, budzala bebantfu labakubo kanye nemkhawulo lokhetsiwe kubeka imikhawulo ekusebentiseni lemiphumela kuletinye tindzawo; umphakatsi we-inthanethi lokhuluma kakhulu ngekubona ngeliso lengcondvwo bewungaba nendlela leyehlukile yekukhetsa labahlolwa. Dance et al., 2022
Yini longayifundza ngalokungoko kweluhlolo lwe-inthanethi?
Luhlolo lwekubuza lungakusita uchaze indlela lobona ngayo tintfo ngeliso lengcondvwo, uphindze uvisise emagama lasetjentiselwa kuchaza loko. Akukafaneli kutsi umphumela lophansi utsatfwe njengemphumela wesifo noma ubufakazi belizinga lekuhlakanipha. Tigaba teluhlolo lwekusakateka tichaza indlela yekuhlukanisa bantfu kulolucwaningo; akusiyo imfundziso levunywa kuto tonkhe tinhlobo temibuto ye-inthanethi. Dance et al., 2022 MARKS, 1973
Kulemithombo akukho ndlela yekucecesha leseyivunywe ngekutsi ingenta kubonakala kwetintfo engcondvweni kucace kuloyo longakubiki. Indlela lenengcondvo yekusebentisa lolwati kuvisisa umehluko webantfu kanye nemikhawulo yaloluhlolo, kuneketsembisa kwelapha noma kwenta umuntfu abe ncono. Pearson, 2019 Zeman et al., 2020
Emanani la-3.9% na-0.8% asita kakhulu nangabe inchazelo yawo ihamba nawo. Kususa lenchazelo kungenta imibuto lemibili leyehlukene ibonakale njengemibuto munye lenezimphendvulo letiphikisanako. Dance et al., 2022
Zama luhlolo lwamahhala loluhlobene naloku
Luhlolo lwe-aphantasia
Zama luhlolo lwe-aphantasia lwekubuza kuze uhlole kutsi ungakuchaza njani kubona tintfo ngeliso lengcondvwo ngekutitsandzela. Fundza kutsi emaphuzu alo asebenta ngakuphi, bese utsatsa umphumela njengaloko lokubikako wena. Emaphesenti lashicilelwe awakhombi kutsi unesifo futsi awasho kutsi ume kuphi kubantfu labasebentisa i-Helibrain.
Imibuto lejwayelekile
Kusakateka kungu-0.8% noma kungu-3.9%?
Omabili emanani aphuma kulolucwaningo lunye loluhlanganise emaqembu, kodvwa asebentisa tinchazelo letingafani: kubika kungabikho nakancane noma sigaba lesibanti sekubona ngeliso lengcondvwo lokuncane. Dance et al., 2022
Kusho kutsi une-aphantasia yini kutsi awuphuphi?
Akukho lokushiwo kutsi kunjalo kubo bonkhe bantfu. Lolucwaningo loluhlola indlela yekucabanga lubika umehluko endleleni bantfu lababona ngayo ngeliso lengcondvwo nalabaphupha ngayo. Dawes et al., 2020
Ingabe kubonakala butsakatsaka kusho inkumbulo yebudlelwane betikhala butsakatsaka?
Akusho njalo. Luhlolo lwekudvweba lwehlukanisa inkumbulo yetintfo kunenkumbulo yebudlelwane betikhala; alutsatsi yonkhe inkumbulo njengelikhono linye. Bainbridge et al., 2021
Imithombo
- Dance et al. (2022). Kusakateka kwe-aphantasia (kubona ngeliso lengcondvwo butsakatsaka) emphakatsini wonkhe.
- MARKS (1973). UMEHLUKO EKUBONENI TINTFO NGELISO LENGCONDVWO NAWUKHUMBULA TITFOMBE.
- Keogh et al. (2018). Ingcondvo lengaboni: Kute kubona ngeliso lengcondvwo lokusebentisa kuva kwetinzwa ku-aphantasia.
- Zeman et al. (2015). Kuphila ngaphandle kwekubona ngeliso lengcondvwo – i-aphantasia yemvelo.
- Zeman et al. (2020). I-phantasia – Kubaluleka engcondvweni kwekubona ngeliso lengcondvwo lokucacile noma lokubutsakatsaka kukho konkhe kuphila.
- Pearson (2019). Umcabango webantfu: lucwaningo lwengcondvo nekusebenta kwetinzwa ngekubona tintfo ngeliso lengcondvwo.
- Dawes et al. (2020). Indlela yekucabanga yekubona ngetinzwa letinyenti, inkumbulo, nekuphupha ku-aphantasia.
- Bainbridge et al. (2021). Kukala i-aphantasia ngekudvweba: Labo labangaboni tintfo ngeliso lengcondvwo banenkhumbulo yetintfo lebutsakatsaka, kodvwa inkumbulo yebudlelwane betikhala ayibutsakatsaka.
Caphuna leli khasi: I-aphantasia ivame kangakanani?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ss/answers/how-common-is-aphantasia. CC BY 4.0.
← Hlola letinye timphendvulo