Rengana uje ku biri ku rupapuro

Amajambo no gusoma

Gusoma mu rurimi rwa kabiri biratinda ku rugero rungana gute?

Nta kugabanuka kw'umuvuduko wo gusoma mu rurimi rwa kabiri kuri bose. Mu cigwa kimwe casiguwe mu isuzuma ry'ibipimo vy'umuvuduko wo gusoma, abanyeshure bo muri kaminuza zo mu Buyapani basoma mu Congereza basoma amajambo 139 WPM ugereranije, igihe bishura neza ibibazo vyo gutahura birenga 75%, ugereranije na 61 WPM mu rindi tsinda; ayo ni imigwi yihariye, si urugero rusanzwe rw'abiga ururimi ku rwego rw'isi. Brysbaert, 2019

Gerageza ubwawe (Icongereza)
Igitabu yuguruye, gifise akazingi k'ubururu n'agace kera k'igikinisho c'utudome kari hejuru yaco.

Vyateguwe n'umugwi wa HelibrainVyaheruka gusuzumwa

Ivyemezo nyamukuru n'imibare

Ibimenyamenya vyavuzwe muri iryo suzumaIco vyerekanaIco bisabwa kwitonderwa
Abiga icongereza ba Hirai, umugwi watahura neza kuruta139 WPMInyishu zirenga 75% ni zo zari zo
Ubushakashatsi nyene, uwundi mugwi61 WPMGutahura kwari gutandukanye
Ubushakashatsi ku gitabu c'inkuru c'abavuga igiholande n'icongereza17% buhoro mu rurimi rwa kabiri (L2)Abantu n'igikorwa vyihariye vyakoreweko

Ivyo vyavuye mu bushakashatsi bivugwa mu gice c'iryo suzuma kivuga abasomyi batavuga ururimi nk'ururimi rwabo rwa mbere. Iryo suzuma rirerekana neza ko imibare y'ubushakashatsi ku gitabu c'inkuru idashobora gutanga igiharuro ca WPM gishobora kugereranywa ata nkomanzi. Ni ngirakamaro kugumana ico gisabwa: 17% ntikwiye gukoreshwa nk'igiharuro co kugabanya umuvuduko w'abiga indimi bose. Brysbaert, 2019

Igituma kumenya ururimi neza bihambaye kuruta kuvuga gusa ko ari L2

Kumenyera ururimi rwa kabiri birahindura uburyo amajambo atunganywa mu bwenge, harimwo n'ukuntu umuntu yitwararika amajambo akoreshwa kenshi. Ubushakashatsi bwa Whitford na Titone burasuzuma izo ngaruka hakoreshejwe ukurikirana ingene amaso agenda mu gihe umuntu asoma ingingo. Ni co gituma abantu babiri bavuga indimi zimwe nk'ururimi rwa mbere n'ururimi rwa kabiri bashobora guhura n'ingorane zitandukanye mu gutunganya amajambo, bivanye n'igihe bamaze bazimenyera n'ukuntu bazizi. Whitford et al., 2012

Kumenya amajambo na vyo biri muri ibi. Ubushakashatsi ku rugero rw'ijambo umuntu azi buraraba amajambo yo mu candiko kanaka asanzwe azi, mu gihe ibiharuro vy'ubunini bw'ubumenyi bw'amajambo biva ku kuba babara imvugo z'amajambo, amajambo nyamukuru canke imiryango y'amajambo. Kubara amajambo gusa ntibishobora kwerekana ubwabyo ko umuntu azosoma neza kandi ata ngorane ibandiko iryo ari ryo ryose. Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016

Igituma WPM idashobora gukoreshwa mu kugereranya indimi ata kindi

Indimi zitandukanye zikoresha amajambo yanditswe atangana kugira zerekane amakuru asa. Uburebure bw'amajambo, imiterere y'indimi n'uburyo bwo kwandika biragira ico bihinduye ku kintu umuntu abarira. Ni co gituma ubushakashatsi ku muvuduko wo gusoma no ku kugenda kw'amaso butadushigikira mu gufata umuvuduko muto wa WPM mu rundi rurimi nk'ikimenyetso c'ubwenge buke canke c'ukwiyumvira buhoro muri rusangi. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015

Ni ibiki bigira ico bihinduye?

Ubukomezi bw'igisomwa n'amabwirizwa y'igikorwa birahindura ivyavuye

Gusoma umuntu yinezereza, kwiga no kurondera ikintu kanaka ni ibikorwa bitandukanye. Ubushakashatsi bukurikirana ingene amaso agenda burerekana ko ingorane yo gutahura amajambo n'ivyo gusoma bisaba gutahura bigira ico bihinduye ku vyo umuntu yitegereza. Inkuru isanzwe imenyerewe n'ikiganiro kitamenyerewe kivuga ivy'ubuhinga ntibikwiye gufatwa nk'ibigeragezo bibiri bipima umuvuduko umwe wo gusoma udahinduka. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Gusubira ku majambo yabanje bishobora gufasha umusomyi gutorera umuti ikintu adatahura neza. Ivyavuye mu kugerageza vyerekana ko kubuza gusubira gusoma bigabanya ugutahura; ivyo biratwibutsa ko tudakwiye gufata agahagarara kose canke gusubira inyuma mu gusoma L2 nk'ugukora bidakenewe dukwiye guhagarika. Igihe ciyongereye gishobora kuba gifasha gutahura. Schotter et al., 2014

Kwimenyereza vyofasha kugabanya itandukaniro?

Amasuzuma arashimika ku kamaro ko kumenyera ururimi no kumenya amajambo ningoga, ariko ntashiraho amasaha amwe akenewe na bose kugira umuntu asome ururimi rwiwe rwa kabiri ku muvuduko w'ururimi rwa mbere. Eka n'izi ngero ziva mu bushakashatsi butandukanye ntizishobora gutanga urugero rw'imyimenyerezo yemewe rishingiye ku myaka no ku gitsina. Iterambere rikwiye gupimwa hakoreshejwe ibikorwa n'ibisabwa vy'ururimi bigereranywa. Rayner et al., 2016 Whitford et al., 2012

Koresha igisomwa kitamenyerewe kibereye, usuzume ko wagitahuye, kandi wandike ururimi n'intumbero ya buri gipimo c'igihe. Gusoma igisomwa coroshe ningoga birashobora kuba ngirakamaro, ariko ubwabyo ntivyerekana ko ubushobozi bwo gusoma igisomwa kigoye bwongerekanye ku rugero rumwe. Kugira igereranya rigire akamaro, ubukomezi bw'igisomwa n'intumbero bikwiye kuguma bisa uko bishoboka. Brysbaert, 2019 Nation, 2006

Ku bw'ivyo, inyishu ngirakamaro ni urutonde rw'ibishoboka, si igiharuro kimwe co kugwiza. Ibisubizo vyasohowe vya 139, 61 na 17% vyerekana ko abantu n'igikorwa bakoze bihambaye cane. Bikwiye gufasha gutahura itandukaniro, aho gutanga urugero rushasha rw'umuvuduko rukurikizwa n'abiga bose. Brysbaert, 2019

Gerageza ikigeragezo c'ubuntu kijanye n'iki kibazo

Ikigeragezo c'umuvuduko wo gusoma

Gerageza ikigeragezo c'umuvuduko wo gusoma mu rurimi utahura, wongere wishure ibibazo vyo kugenzura ko watahuye. Bika ukwavyo ivyavuye mu ndimi zitandukanye. Ibiharuro vy'ubushakashatsi bwo mu Congereza ni ivy'ugufasha gutahura ivyigwa, si uburyo bwo kubihindura ngo bibe urugero rw'ubumenyi ufise mu rurimi rwawe canke rwa IQ.

Gerageza ubwawe (Icongereza)

Ibibazo bikunda kubazwa

Gusoma ururimi rwa kabiri buhoro incuro 2 birerekana ko hari ikibazo?

Ivyo vyigwa ntibisigura urugero rw'itandukaniro hagati y'umuvuduko w'umuntu ku giti ciwe rwoba rudasanzwe. Kumenya ururimi neza, ingorane y'inyandiko n'intumbero y'igikorwa biratandukanye cane ku buryo bitashoboka gushika kuri ico ciyumviro. Brysbaert, 2019

Noshobora kugereranya WPM yo mu Congereza n'iy'urundi rurimi?

Ego gusa niwitwararika itandukaniro ry'ibice vy'amajambo yandikwa n'amakuru ari muri buri jambo. WPM yonyene ntishobora gukoreshwa mu kugereranya indimi ata kwitwararika izo tandukaniro. Brysbaert, 2019

Nokwihatira kureka gusubira gusoma?

Ntubikore wiyumvira ko gusubira ku vyo wasomye kwose ari bibi. Gusubira gusoma birashobora gufasha gutahura, kandi ivyo bikwiye kurabwa hamwe n'umuvuduko. Schotter et al., 2014

Amasoko

Vuga uru rupapuro: Gusoma mu rurimi rwa kabiri biratinda ku rugero rungana gute?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/rn/answers/reading-speed-in-a-second-language. CC BY 4.0.

← Raba izindi nyishu