Rengana uje ku biri ku rupapuro

Amajambo no gusoma

Kubera iki gusoma mu gacerere vyihuta kuruta gusoma uvuga?

Gusoma mu gacerere akenshi bituma umuntu asoma ningoga, kuko atari ngombwa kuvuga ijambo ryose n'ijwi ryumvikana. Isesengura ry'ubushakashatsi rivuga ko abantu bakuze basoma mu congereza basoma impuzandengo ya 238 WPM mu gusoma ivyanditswe bitari inkuru mu gacerere, na 183 WPM mu gusoma n'ijwi; iyo ni incamake y'imigwi itandukanye y'ubushakashatsi, si itandukaniro ryemejwe ku muntu umwe wese. Brysbaert, 2019

Gerageza ubwawe (Icongereza)
Igitabu yuguruye, gifise akazingi k'ubururu n'agace kera k'igikinisho c'utudome kari hejuru yaco.

Vyateguwe n'umugwi wa HelibrainVyaheruka gusuzumwa

Ivyemezo nyamukuru n'imibare

Igikorwa casuzumweUmuvuduko mpuzandengoIgihe kibarirwe ku majambo 1,000
Gusoma ivyanditswe bitari inkuru mu gacerere238 WPMHafi y'iminota 4 n'amasegonda 12
Gusoma inkuru mu gacerere260 WPMHafi y'iminota 3 n'amasegonda 51
Gusoma n'ijwi183 WPMHafi y'iminota 5 n'amasegonda 28

Igereranya ryo gusoma n'ijwi ryakuwe mu bushakashatsi 77 bwagizwemwo n'abantu 5,965. Imigwi y'abasomye mu gacerere n'abasomye n'ijwi yakoresheje ivyanditswe, amabwirizwa n'abantu bitandukanye. Ni co gituma gukuramwo 183 kuri 238 biterekana ko abasomyi bose bunguka 55 WPM iyo basomye mu gacerere. Kandi impuzandengo y'umugwi ntigaragaza ko ijwi ry'umuntu rimeze neza, ntitanga isuzuma ry'ingorane yo gusoma neza, canke umuvuduko umuntu ategerezwa gushikako. Brysbaert, 2019

Kuvuga vyongerako igikorwa co gusohora amajambo

Gusoma n'ijwi bisaba guhuza kumenya amajambo ubona, gutunganya ururimi no kuvuga amajambo. Gusoma mu gacerere na vyo biratunganya ururimi, ariko ntibitegerezwa kurindira ko ijambo ryose rivugwa n'umubiri. Isesengura ry'ukunyiganyiga kw'amaso risigura isano riri hagati y'ivyo amaso abona n'ugutunganya ururimi; nta na kimwe muri ivyo bikorwa ari ukunyereza amaso gusa ku murongo. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Iryo tandukaniro ntirisigura ko gusoma mu gacerere ata mashusho y'amajwi bifitaniye isano bibamwo. Isesengura ry'ugusoma ningoga risigura igituma gukuraho ijwi umuntu yumva mu bwenge biterekanywe ko ari inzira rusangi yo gutahura vyihuta cane. Kuba ata majwi yumvikana no kuba ata gutunganya amajwi y'ururimi bibaho ni ivyiyumviro bibiri bitandukanye. Rayner et al., 2016

Ni ubuhe buryo butuma umuntu atahura neza kuruta?

Izo mpuzandengo zibiri z'umuvuduko ntizishobora kwishura ico kibazo zonyene. Gutahura bivana n'ivyanditswe, ico umuntu agomba gushikako n'uwusoma. Ubushakashatsi ku gukumira gusubira gusoma bwerekana ko gusubira ku majambo bishobora gufasha gutahura; amabwirizwa adahinduka yo kuguma ku muvuduko munini ashobora kwaka umuntu umwanya akoresha mu gutahura, mu buryo bwose bwo gusoma. Schotter et al., 2014

Ni ibiki bigira ico bihinduye?

Igituma imyaka n'ururimi bihindura iryo gereranya

Isesengura ribona ko abana, abantu bakuze mu myaka n'abasoma ururimi rwa kabiri bafise imivuduko itandukanye. Ubumenyi bw'amajambo n'ubumenyi buva mu rurimi bigira ico bikoze ku kuyamenya, kandi ubushakashatsi ku rurimi rwa kabiri bwerekana ko ingaruka z'ukuntu ijambo risanzwe rikoreshwa ziva ku bumenyi umusomyi afise muri urwo rurimi. Ni co gituma imivuduko y'umuntu ariko ariga yo gusoma n'ijwi n'iyo gusoma mu gacerere itegerezwa kutangana n'impuzandengo y'abantu bakuze basoma mu congereza. Brysbaert, 2019 Whitford et al., 2012

Kumenya ijambo mu gusoma si co kimwe no gushobora kurivuga neza kandi wiyoroheje. Igereranya ry'amajambo umuntu azi riva ku buryo amajambo abarwa, nayo amajambo umuntu ategerezwa kumenya kugira asome neza ava ku majambo ari mu canditswe kanaka. Ivyo ni imvo zituma tutokoresha igitigiri kimwe ca WPM co gusoma n'ijwi nk'urubanza rusangi ku kumenya ururimi kw'umuntu. Brysbaert et al., 2016 Nation, 2006

Ni ibiki vyumvikana kwitoza?

Hitamwo uburyo buhuye n'ico uriko urakora: gushikiriza ikintu uvuga n'ijwi no gusoma kugira utahure uri wenyene bisaba ubuhinga bumwe bumwe, ariko si bumwe bwose. Gereranya ivyanditswe bisa n'ibindi kandi urabe ko wabiteguye. Amasesengura yerekeye ugusoma ashigikira gusigura umuvuduko hakurikijwe igikorwa, ntashigikira impanuro rusangi y'uko umuntu wese yama asoma mu buryo bumwe. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016

Kugira ugereranye mu buryo busanzwe, koresha ivyanditswe utari uzi kandi bigoye ku rugero rusa; wirinde gusoma igice kimwe n'ijwi ubwo nyene umaze kugisoma mu gacerere. Kuba usanzwe ukizi vyovanga iryo gereranya. Fata ivyo ubonye nk'ivyerekeye ivyo vyanditswe gusa, ntubifate nk'ikigeragezo cemewe gipima ubwenge bwawe canke nk'isezerano ry'ivyo uzoshobora ku bitabu vyose. CLIFTON et al., 2015 Rayner, 1998

Iyo umuvuduko uhindutse, sigura neza ico bisigura: gusoma ningoga ariko ugatahura buhoro si kimwe no gusoma ningoga ugatahura nk'uko wahora. Igitigiri c'umuvuduko conyene ntigishobora gutandukanya ivyo bibiri. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

Gerageza ikigeragezo c'ubuntu kijanye n'iki kibazo

Ikigeragezo c'umuvuduko wo gusoma

Gerageza ikigeragezo c'umuvuduko wo gusoma ugisoma mu gacerere, wongere wishure ibibazo bijanye no gutahura. Ntigipima ubushobozi bwo gusoma n'ijwi. Nimba upima ukundi igihe umara usoma n'ijwi, andika ko ari igikorwa gitandukanye.

Gerageza ubwawe (Icongereza)

Ibibazo bikunda kubazwa

Gusoma n'ijwi bitegerezwa kuba 183 WPM?

Ico ni impuzandengo y'umugwi, si itegeko. Ivyanditswe, amabwirizwa, ibiranga abitabiriye n'ico igikorwa kigamije biragira ico bihinduye ku vyavuye mu gipimo. Brysbaert, 2019

Gusoma mu gacerere kurakuramwo ijwi umuntu yumva mu bwenge?

Oya. Isesengura ry'ugusoma ningoga ritandukanya ijwi ryo mu bwenge rifitaniye isano n'ururimi no kuvuga ijambo ryose n'ijwi. Rayner et al., 2016

Ikigeragezo co gusoma mu gacerere gishobora gupima ubushobozi bwanje bwo kuvuga?

Ntigishobora kubigaragaza gishingiye gusa ku muvuduko wo gusoma. Kuvuga bisaba ibindi bintu igihe umuntu ariko arasoma mu gacerere bitapima. CLIFTON et al., 2015

Amasoko

Vuga uru rupapuro: Kubera iki gusoma mu gacerere vyihuta kuruta gusoma uvuga?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/rn/answers/reading-aloud-vs-silent-reading. CC BY 4.0.

← Raba izindi nyishu