Ivyemezo nyamukuru n'imibare
| Uburyo bwo gusoma | Umuvuduko wakoreshejwe | Igihe cabariwe co gusoma amajambo 1,000 |
|---|---|---|
| Impuzandengo yo gusoma mu mutima ivyanditswe bitari ibihimbano muri iryo suzuma | 238 WPM | iminota 4 n'amasegonda 12 |
| Impuzandengo yo gusoma mu mutima ivyanditswe bihimbano muri iryo suzuma | 260 WPM | iminota 3 n'amasegonda 51 |
| Impuzandengo yo gusoma n'ijwi muri iryo suzuma | 183 WPM | iminota 5 n'amasegonda 28 |
| Umuvuduko wo hasi watanzwe nk'akarorero | 175 WPM | iminota 5 n'amasegonda 43 |
| Umuvuduko wo hejuru watanzwe nk'akarorero | 300 WPM | iminota 3 n'amasegonda 20 |
Ibi bihe vyabazwe mu mibare hanyuma vyegeranywa ku segonda rya hafi: igitigiri c'amajambo kigabuwe na WPM, hanyuma kikagwizwa na 60. Si ibihe vyapimwe ku bantu basoma ikiganiro kanaka c'amajambo 1,000. Iryo suzuma ryegeranije ubushakashatsi ku muvuduko wo gusoma bwakoresheje ivyanditswe n'uburyo butandukanye; impuzandengo y'ivyanditswe mu congereza ni intango ngirakamaro mu gutegura. Brysbaert, 2019
Gusoma ikiganiro si cokimwe no kukiga
Igihe gisanzwe co gusoma kivugwa muri iryo suzuma ntikwiye gufatwa nk'igihe ntarengwa kidahinduka co kwiga, gusuzuma ivyiyumviro canke kwandika ivyiyumviro. Ivyo bikorwa bisaba kwiyumvira birenze no gusubira ku vyo wasomye. Ubushakashatsi ku kugendagenda kw'amaso busigura ko gusubira inyuma no guhagarara amaso ku majambo ibihe bitandukanye ari ibisanzwe mu gusoma kugira ngo umuntu atahure, si uguta umwanya bitegerezwa kwama bikurwaho. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Mu igerageza ryabujije abantu gusubira gusoma mu buryo bufasha, gutahura ivyasomwe kwaragabanutse. Ivyo bituma dutandukanya gusoma gusa n'ugutahura, aho gupima ko umuntu yatsinze gusa kubera yashitse ningoga kw'ijambo rya nyuma. Schotter et al., 2014
Vyifashe gute iyo ivyanditswe utabimenyereye canke biri mu rundi rurimi?
Gusoma ururimi rwa kabiri bivana n'ubumenyi umuntu afise muri urwo rurimi be n'ukuntu arukoresha. Ubushakashatsi ku kuntu kugaruka kw'amajambo mu rurimi bigira ingaruka ku gusoma bwerekana ko kumenyera ururimi bihindura igitigiri c'ivyiyumviro bisabwa. Kumenya amajambo na vyo bigira ingaruka ku kuntu umuntu ashobora gutahura igice c'ivyanditswe, rero igitigiri kimwe c'amajambo gishobora gusaba inguvu zitandukanye cane ku basomyi batandukanye. Whitford et al., 2012 Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016
Ni ibiki bigira ico bihinduye?
Imyaka n'igitsina vyoba bikwiye gutuma umuntu ahabwa umwanya utandukanye?
Iryo suzuma rivuga ko abana, abantu bakuze cane n'abasoma ururimi rwa kabiri basoma buhoro, ariko impuzandengo imwe y'abantu bakuze si urugero rw'umuntu ku giti ciwe ruhindurwa hakurikijwe imyaka. Mu bushakashatsi bwinshi harimwo abantu bize, akenshi abanyeshure. Ibi bimenyamenya ntibitanga ishingiro rikwiye ryo kwongerako umubare rusangi w'amasegonda ku gisomwa c'amajambo 1,000 bivanye n'igitsina. Brysbaert, 2019
Amajambo ntangana mu makuru atanga mu ndimi zitandukanye. Itandukaniro mu burebure bw'amajambo, uko amajambo yubakwa hamwe n'ukuntu indimi zandikwa na vyo bituma kugereranya WPM hagati y'indimi bigorana. Ku muntu azi indimi nyinshi, gereranya ibikorwa bisa mu rurimi rumwe aho gufata WPM iri hasi nk'ikimenyetso c'ubushobozi rusangi buri hasi. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015
Wokora iki kugira ngo iri gereranya rigufashe kurushiriza?
Fata umwanya wo gusoma igice utamenyereye kandi kigoye nk'ico, hanyuma urabe ivyo watahuye. Umuvuduko wawe ku gikorwa gisa n'ico urashobora kugufasha gutegura umwanya kurusha impuzandengo y'abantu benshi, naho igice kimwe kigufi kidatanga igiharuro kidahindagurika. Tandukanya igihe co gusoma gusa n'igihe co kuruhuka, kwandika ku gisomwa no gufata ivyiyumviro. Iri ni ibarura ryo gufasha gutegura, si isuzuma ry'ubushobozi ryemejwe. Brysbaert, 2019
Isuzuma ry'ubushakashatsi ku gusoma ningoga ryerekana ko kwongereza cane umuvuduko akenshi bigabanya ugutahura; gusoma wirabira gusa bishobora gufasha ku yindi ntumbero, ariko ntibingana n'ugutahura neza ivyanditswe vyose. Nimba ushaka gusa kuronka ikintu kanaka, kurondera ahari amakuru birashobora kuba vyiza. Nimba ushaka kwiga, umwanya w'inyongera wo gusuzuma insiguro urakwiye gushirwa mu gihe wiyumvira. Rayner et al., 2016
Nta bushakashatsi bwavuzwe bwerekana ko urukino canke igikoresho kanaka gipima umwanya bituma abasomyi barushiriza kuba abanyabwenge. Ico umuntu ashobora gupima ni uko umuntu yitwaye ku gisomwa kanaka, akurikije amabwirizwa kanaka, hamwe no kurimbura ugutahura n'umuvuduko. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Gerageza ikigeragezo c'ubuntu kijanye n'iki kibazo
Ikigeragezo c'umuvuduko wo gusoma
Gerageza ikigeragezo c'umuvuduko wo gusoma ku gisomwa utamenyereye, hanyuma wishure ibibazo bijanye n'ivyo watahuye. Ico uzoronka kigufashe kugereranya umwanya ukenewe ku bikorwa bisa. Teganya umwanya utandukanye wo gufata ivyiyumviro canke kwiga, aho kwitega ko ibikorwa vyose biba mu gihe co gusoma gusa.
Ibibazo bikunda kubazwa
Ibarura rikurikiza ikihe?
Iminota ingana n'igitigiri c'amajambo kigabuwe n'igitigiri c'amajambo asomwa ku munota. Ku muvuduko wa 238 WPM, 1,000 tugabuyemwo 238 ni nk'iminota 4.20, ni ukuvuga iminota 4 n'amasegonda 12. Brysbaert, 2019
Iri gereranya ririmwo gufata ivyiyumviro?
Oya. Ibarura ryerekeye igihe co gusoma ku muvuduko wahisemwo; kwiga no gufata ivyiyumviro ni ibindi bikorwa vy'inyongera. Brysbaert, 2019
Noba nogabanya igihe nkagabura kabiri ntatakaje ugutahura?
Iryo suzuma ry'ubushakashatsi ku gusoma ningoga ntirishigikira iryo sezerano ku bantu bose. Kwongereza cane umuvuduko akenshi bigabanya ugutahura. Rayner et al., 2016
Amasoko
- Brysbaert (2019). Ni amajambo angahe dusoma ku munota? Isuzuma n'isesengura rusangi ry'umuvuduko wo gusoma.
- Rayner et al. (2016). Vyinshi vyo gusoma, umwanya muto.
- Rayner (1998). Ukwigenda kw'amaso mu gusoma no gutunganya amakuru: imyaka 20 y'ubushakashatsi..
- CLIFTON et al. (2015). Ukwigenda kw'amaso mu gusoma no gutunganya amakuru: imyaka 40 y'ibikorwa vya Keith Rayner.
- Whitford et al. (2012). Ubumenyi bw'ururimi rwa kabiri buhindura ingaruka z'ukuntu amajambo akoreshwa kenshi mu rurimi rwa mbere n'urwa kabiri: Ibimenyamenya biva mu gupima ukwihweza kw'amaso mu gusoma utugabane dusanzwe.
- Nation (2006). Ni amajambo angahe umuntu akwiye kumenya kugira ngo asome kandi yumvirize?.
- Schotter et al. (2014). Ntukizere ivyo usomye rimwe gusa.
- Brysbaert et al. (2016). Ni amajambo angahe tuzi? Igereranya ngirakamaro ry'ubwinshi bw'amajambo rishingiye ku nsiguro y'ijambo, urugero rw'uko umuntu ahura n'ururimi n'imyaka yiwe.
Vuga uru rupapuro: Gusoma amajambo 1,000 bifata igihe kingana gute?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/rn/answers/how-long-to-read-1000-words. CC BY 4.0.
← Raba izindi nyishu