Ivyemezo nyamukuru n'imibare
| Ivyabonetse mu ncamake y'inyigisho zo kumenyereza gutahura ibibanza | Insobanuro |
|---|---|
| Hasuzumwe ivyigwa 217 | Ihuriro rinini ry'uburyo butandukanye bwo kumenyereza gutahura ibibanza |
| Isesengura ryagumije ivyigwa 206, n'ingero z'ingaruka 1,038 | Isesengura rishingiyeko igereranyo ryakozwe inyuma yo gukuramwo ivyavuye ku ruhande |
| g mpuzandengo = 0.47 inyuma yo gukuramwo ivyavuye ku ruhande | Ingaruka iri ku rugero rwo hagati, yapimwe hakoreshejwe urugero rusangi |
| Kwimukira ku bindi bikorwa vyo gutahura ibibanza | Hari ukwaguka kw'ubushobozi mu bikorwa bimwe bimwe vyo muri uwo murwi |
| Ibikorwa n'uburyo bwo kugereranya vyari bitandukanye | Nta gihe canke rugero rumwe rwo kumenyereza canke kwiteza imbere kuri bose |
Iyo ncamake irimbura igihe ingaruka zimara, ibintu bizihindura n'ukwimukira ku bindi bikorwa. Iragutse kuruta isuzuma ryerekeye gusa kumenyereza guhindukiza ishusho mu bwenge. Ivyavuye muri yo bishigikira iciyumviro c'uko ubushobozi bwo gutahura ibibanza bushobora guhinduka, ariko ntivyemeza ko urukino rwose rugufi rwo kuri internet rutanga umwimbu ungana n'uw'uburyo bwose bwakoreweko ubushakashatsi canke ruhindura ubwenge muri rusangi. Uttal et al., 2013
Ni ibiki vyoshobora kunaguka neza na neza?
Ikigeragezo ca kera co guhindukiza ishusho mu bwenge gipima ubushobozi bwo kubona ko ibintu bihuye naho biba vyerekeje mu mpande zitandukanye. Ibindi bigeragezo bishiramwo ibintu vyinshi, ibindi bintu biyobya canke igihe gito cane. Umwimbu ushobora guterwa no kumenya amategeko n'uburyo bwo gukora ico gikorwa, hamwe n'uko umuntu agenda agikora neza kuruta. Igipimo c'ivyavuye mu kigeragezo gikwiye kuvuga ukuri kw'inyishu, umuvuduko n'urutonde rw'ibintu vyakoreshejwe. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978
Ubushakashatsi bwongera gupima abantu bwerekana ko ivyavuye mu bigeragezo vy'ubwenge vyiyongera iyo bibisubiyemwo, rero kugerageza ubwa kabiri gusa si igerageza rigenzurwa ryo kumenyereza. Isuzuma ryiza rikwiye gutandukanya ukumenyera bisanzwe n'inyongera iterwa n'ikintu umuntu yamenyerejwe. Scharfen et al., 2018
Kumenyereza bifasha abantu bose kumwe?
Isesengura rusangi ntirishigikira iciyumviro c'uko umuntu wese atera imbere ku rugero rumwe. Ririhweza itandukaniro riri hagati y'uburyo bwo kumenyereza n'abantu, harimwo imyaka n'igitsina, ariko umwimbu rusangi ntushobora kuvuga imbere y'igihe urugero umuntu umwe azotererako imbere. Muri ubwo buryo nyene, isuzuma rya kera ry'itandukaniro rishingiye ku gitsina risigura impuzandengo ihinduka bivanye n'igikorwa, aho kuvuga ko ubushobozi bw'umuntu bufise akarimbi kadahinduka. Uttal et al., 2013 Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Ni ibiki bigira ico bihinduye?
Iterambere ryoba rifasha no hanze y'urukino?
Kwimukira ku bikorwa vyo gutahura ibibanza umuntu atigeze amenyerezako ni ikimenyetso c'ingirakamaro kuruta gutera imbere ku bintu yasubiyemwo gusa, kandi iyo ncamake iravuga ko iryo kwimuka ribaho. Ariko ivyo ntibingana no kunaguka mu bikorwa vyose vyo gutahura ibibanza mu buzima bwa misi yose canke kwiyongera kw'ubwenge muri rusangi. Ukuntu kumenyereza bisa n'isuzuma birafise ico bihindura ku vyo umuntu ashobora kuvuga. Uttal et al., 2013
Wokwirinda gute kwitiranya ihinduka ry'uburyo bwo gukora n'ubushobozi bushasha?
Andika ubwoko bw'igikorwa, igihe cagenewe n'uko wari warigeze kugerageza. Uramutse utanguye gukoresha ubundi buryo bwo kugereranya, bishobora kuba ukwiga kwiza, ariko ubisigure nk'imwe mu mpinduka zabaye. Umwimbu ku rutonde rumwe rw'ibishushanyo ntushobora wenyene kwemeza amanota rusangi yo gutahura ibibanza. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978
Ikosa mu gupima na ryo rirafise ico rivuze. Ubushakashatsi ku ngorane yo kwizigira ibipimo bwerekana ko ivyavuye mu bikorwa bizwi bishobora kuba bihamye ku rwego rw'umugwi, ariko itandukaniro hagati y'umuntu n'uwundi ntirihame. Ihinduka rito hagati y'amasomo magufi ntirikwiye gufatwa nk'ihinduka rizokwamaho. Hedge et al., 2017
Ni umugambi uwuhe wo kumenyereza woshoboka?
Gerageza kurushiriza gutanga inyishu z'ukuri kandi ukore neza ku bintu bishasha bigereranywa, kandi ukurikirane ivyo bipimo vyompi. Iyo ncamake yavuzwe ntigaragaza igihe ca misi yose, igitigiri c'amasomo canke amanota umuntu wese yokwitega kuri iki gikorwa co muri mucukumbuzi. Yerekana ko kwiga bishoboka, ariko ntitanga ubuhanuzi bw'umuntu ku giti ciwe. Uttal et al., 2013 Scharfen et al., 2018
Irinde gusigura ingorane za mbere ukoresheje ivyiyumviro vy'irondakoko ry'igitsina. Ivyigwa vy'imigwi n'isuzuma ryagutse ry'ibisa hagati y'abagabo n'abagore ntivyerekana ubushobozi bw'umuntu ku giti ciwe. Umwimbu w'ubu n'ubushobozi bwo kwiga ni ibibazo bibiri bitandukanye. Voyer et al., 1995 Hyde, 2005
Rero icizigiro c'inyungu gishingiye ku kuri ni iki: hari ivyemezo vy'uko kumenyereza gutahura ibibanza bituma habaho iterambere mpuzandengo, harimwo no gufasha mu bikorwa bimwe bimwe bijanye na vyo, mu bihe vyasuzumwe. Kugira hamenyekane nimba kumenyereza urukino kanaka bituma umuntu ashobora kwimurira ubushobozi ku kindi gikorwa, hakenewe isuzuma ryavyo ritomoye. Uttal et al., 2013
Gerageza ikigeragezo c'ubuntu kijanye n'iki kibazo
Ikigeragezo co guhindukiza ishusho mu bwenge
Gerageza ikigeragezo co guhindukiza ishusho mu bwenge kugira umenye ico gikorwa. Niyaba wimenyereza, andika ivyo wagerageje imbere y'aho maze ukoreshe ibintu bishasha ariko bigereranywa mu gupima ihinduka. Urukino ntirusezerana ko IQ izokwiyongera canke ko uzoronka ingaruka mpuzandengo yabonetse mu buryo butandukanye bwo kumenyereza gutahura ibibanza.
Ibibazo bikunda kubazwa
g = 0.47 bisigura ko umuntu atera imbere 47%?
Oya. Ni itandukaniro ry'impuzandengo ryapimwe hakoreshejwe urugero rusangi, ivyavuye ku ruhande na vyo bikaba vyarakuwemwo mu ncamake yavuzwe. Uttal et al., 2013
Kumenyereza bizotuma IQ yanje yiyongera?
Ivyavuye mu kumenyereza gutahura ibibanza ntivyemeza ko ivyo bizoba kubera uru rukino. Iterambere n'ukwimukira ku bindi bikorwa bikwiye gusigurwa hisunzwe ivyapimwe koko. Uttal et al., 2013
Nkwiye kumenyereza iminota ingahe?
Izo nyandiko ntizerekana igihe co kumenyereza ciza kurusha ibindi kuri iki gikorwa co muri mucukumbuzi kandi kibereye abantu bose. Gushiraho urutonde rw'igihe rudahinduka vyoba ari ukwongerako umwihariko udashigikiwe n'ivyigwa. Uttal et al., 2013 Scharfen et al., 2018
Amasoko
- Voyer et al. (1995). Ingano y'itandukaniro rishingiye ku gitsina mu bushobozi bwo gutahura ibibanza: Isesengura rusangi no kurimbura ibintu bihambaye..
- Linn et al. (1985). Ukugaragara n'ugusigura itandukaniro rishingiye ku gitsina mu bushobozi bwo gutahura ibibanza: Isesengura rusangi.
- Shepard et al. (1971). Guhindukiza mu bwenge ibintu vy'uburyo bw'imfuruka zitatu.
- Vandenberg et al. (1978). Guhindukiza amashusho mu bwenge, ikigeragezo c'umugwi co kubona ibibanza vy'uburyo bw'imfuruka zitatu.
- Uttal et al. (2013). Uko ubushobozi bwo gutahura ibibanza bushobora guhinduka: Isesengura rusangi ry'ivyigwa vyo kumenyereza..
- Hyde (2005). Iciyumviro c'uko abagabo n'abagore basa mu bintu vyinshi..
- Scharfen et al. (2018). Ingaruka zo gusubira gukora ibigeragezo vyo gupima ubushobozi bwo kwiyumvira: Isesengura rusangi.
- Hedge et al. (2017). Ingorane yo kwizigira ibipimo: Igituma ibikorwa vyo gupima ubwenge bikomeye bidatanga ibipimo vyizewe vy'itandukaniro ry'umuntu ku giti ciwe.
Vuga uru rupapuro: Woba ushobora kunagura ubushobozi bwo guhindukiza ishusho mu bwenge biciye mu kwimenyereza?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/rn/answers/can-mental-rotation-improve-with-practice. CC BY 4.0.
← Raba izindi nyishu