Rengana uje ku biri ku rupapuro

Kwibuka no kwitwararika

Ikiringo co kwibuka inomero zumvise ni co kimwe no kwibuka inomero wabonye?

Oya: kwumva inomero imwe imwe no kubona inomero kuri ecran ni uburyo butandukanye, rero nta buryo buzwi bwo guhindura amanota hagati yavyo. Nk'akarorero, urugero-rw'ikigereranyo rwa 6.35 rw'ubushakashatsi bunini rwerekeye uburyo bwo kwumva no guhagarika ikigeragezo hakurikijwe amategeko yabwo, si umukino w'ukubona inomero yose. Woods et al., 2010

Gerageza ubwawe
Amakarata y'ibishushanyo afise impande zizunguza, ari iruhande y'igitabu n'utuzingi tw'ubururu.

Vyateguwe n'umugwi wa HelibrainVyaheruka gusuzumwa

Ivyemezo nyamukuru n'imibare

IkirangaUbushakashatsi bwo kwibuka inomero zumviseUmukino wo kubona inomero yose
IgitangwaInomero zivugwa zikaza zikurikiranaInomero zibonwa kuri ecran
Uburyo bwo kuzigabura mu migwiBivana n'igihe zivugirwa n'ingene umuntu abigenzaZishobora kugaburwa mu migwi iboneka mu kibanza
Insobanuro y'amanotaHakoreshwa amategeko y'ubwo bushakashatsi yo kwibuka no guhagarikaHakoreshwa amategeko y'uwo mukino
Guhindura amanota hagati yavyoNtibizwiNtibizwi

Ubushakashatsi bwo kwumva bwarimwo abantu 763 bo mu kibano, bafise imyaka 18–65. Ikigereranyo gisanzwe co kwibuka inomero mu buryo buja imbere cari 6.35, ariko igitigiri co hejuru cashitsweko mu kigeragezo kirambuye cari 6.77. Iryo tandukaniro ryo muri ubwo bushakashatsi ryonyene ryerekana igituma ikigereranyo casohowe mu bushakashatsi gikwiye gusobanurwa hakurikijwe uburyo amanota yabazwe. Woods et al., 2010

Igitangwa gihindutse, igikorwa na co kigahinduka kubera iki?

Inyigisho zerekeye kwibuka igihe gito ziratandukanya uburyo amakuru abikwa n'uburyo ayagenzura, harimwo ibice bijanye n'amajambo n'ibijanye n'ibibanza. Inomero zanditse na zo zirashobora guhindurwa mu majambo mu bwenge, rero si vyoroshe kuvuga ko kimwe ari ukwibuka kw'ivyo wabonye gusa, ikindi na co kikaba ukwibuka ivyo wumvise gusa. Uburyo amakuru atangwa hamwe n'ico umuntu ayakorako vyose birafise akamaro. Baddeley, 2012

Kubona urukurikirane rwose rimwe bishobora gutuma umuntu abona ingene ruriko rugaburwa mu migwi. Ubushakashatsi ku kugabura ibintu mu migwi buraraba ingene ibimenyetso bisubiramwo bifasha gukoranya urukurikirane; ico bifasha kijanye n'imiterere yabitswe mu bwenge, si igitigiri gusa c'ibimenyetso. Itariki canke igishushanyo kimenyerewe n'amaso birashobora kwibukwa mu buryo butandukanye n'inomero zidafitaniye isano. Mathy et al., 2012 Miller, 1956

Amanota yo kubona ibintu ari hejuru yerekana ko kwibuka gukomeye kuruta?

Ku gikorwa n'ibisabwa vyageragejwe gusa. Kugereranya kandi bihindura igihe co kubona ibintu, akaryo ko kubisubiramwo mu bwenge, uburyo bwo kwishura n'amategeko yo guhagarika. Ubushakashatsi ku buryo bwo gupima igihe co kwibuka burerekana ko ivyo vyose bigira ico bihinduye ku gipimo. Amanota meza kuruta mu buryo bumwe ntasigura ko umuntu azoronka amanota meza mu bundi buryo bwose bwo gupima ukwibuka igihe gito. Conway et al., 2005

Ni ibiki bigira ico bihinduye?

Ni kubera iki ubushobozi bwo kwibuka bwasohowe mu bushakashatsi bushobora gusa n'ubudahuye?

Inyigisho ya Cowan yerekeye ubushobozi bugarukira iraba imigwi y'ibintu mu bihe bigenewe kugabanya kubisubiramwo mu bwenge no gukoresha ivyibukwa vy'igihe kirekire. Igipimo gisanzwe co kwibuka inomero gishobora gufashwa n'ivyo bintu nyene. Kugereranya ikigereranyo c'ibintu biri mu mugwi n'igitigiri c'inomero mbisi rero bivanga ibipimo n'ibisabwa bitandukanye vy'igerageza. Cowan, 2001

Imyimenyerezo ikomeye yo gukoresha uburyo bwo kwibuka itanga akarorero kadasanzwe: umuntu yamenyerejwe yarize kwibuka urukurikirane rurerure cane rw'inomero akoresheje ubumenyi yubatse mu buryo butunganijwe, ariko ubwo buhanga ntibwimuriwe ku rugero rumwe ku bindi bintu bitajanye na vyo. Ivyo vyerekana ubuhinga yaronse, si uko ububiko bw'igihe gito bwose bwongerekanye gushika ku gitigiri c'inomero cerekanywe. Ericsson et al., 1980

Bite ku bipimo bijanye n'imyaka n'igitsina?

Ibipimo bigereranywa n'abandi bantu bitegerezwa guhuza uburyo bw'ugutanga amakuru, igihe, ururimi, uko inyishu zikurikirana n'uburyo amanota abarwa. Ubushakashatsi bw'abakuze bumvise inomero ntibutanga uburyo bwo guhindura amanota y'umukino wo kuri internet w'ukubona inomero hakurikijwe imyaka canke igitsina. Gukoresha ikigereranyo caco kuri buri mukino wo kuri internet vyohindura igikoresho ciza c'ubushakashatsi kikaba urutonde rutari rwo rw'uko abantu bangana. Woods et al., 2010 Conway et al., 2005

Iyo nyifato yo kwiyubara irakenewe no ku bindi bikorwa vyo kwibuka: isesengura ry'ubushakashatsi bwinshi ryerekanye ko ibipimo vy'igihe co kwibuka n'ibipimo vya n-back bifitaniye isano nke gusa, kandi bidashobora gusubirizwa kimwe n'ikindi. Ni co gituma amanota yo kwibuka inomero wabonye ari hejuru atari amanota ya n-back yemejwe canke ikigereranyo ca IQ. Redick et al., 2013

Mu kwihweza uko wifata, gumiza buri buryo ukwabwo, ukoreshe igihe kimwe co kwerekana ibintu n'amategeko amwe yo kwishura, kandi wandike nimba wasubiyemwo urukurikirane mu bwenge canke warugabuyemwo imigwi. Ivyo bituma ivyo wigereranirizako wewe ubwawe bisobanuka kuruta, ariko ntibitanga ibipimo bishobora gukoreshwa ku bantu bose canke ivyemezo vy'ubuvuzi. Woods et al., 2010 Mathy et al., 2012

Gerageza ikigeragezo c'ubuntu kijanye n'iki kibazo

Ikigeragezo co kwibuka inomero

Gerageza ikigeragezo co kwibuka inomero ubonye, maze wandike ko amanota ari ay'ico gikorwa. Niwakoresha kandi ikigeragezo co kwibuka ivyo wumvise, candike ukwaco. Ntugereranye inomero nyinshi washoboye kwibuka mu buryo bumwe n'ikigereranyo canke amanota yo guhagarika y'ubundi buryo.

Gerageza ubwawe

Ibibazo bikunda kubazwa

Amanota yo kwumva no kubona akwiye kungana?

Izo nyandiko ntizemeza ko akwiye kungana. Uburyo bwo gutanga amakuru, ingene umuntu abigenza n'uko amanota abarwa birashobora gutandukana. Woods et al., 2010 Baddeley, 2012

Kwibuka inomero wabonye vyoshobora gukoresha ukwibuka amajambo?

Ego. Abantu barashobora guhindura mu majambo ibintu vyanditse; uburyo ibintu bitanzwe ntibwemeza ko igice kimwe gusa co kwibuka ari co kigira ico gikoze. Baddeley, 2012

Hari uburyo bumwe ari bwiza kuruta ubundi mu gupima IQ?

Ivyo vyosaba ko habanza kuba ivyemezo bibereye. Kuba umuntu aronse amanota meza mu buryo bumwe ntivyemeza ko afise ubwenge buruta ubw'abandi muri rusangi. Conway et al., 2005

Amasoko

Vuga uru rupapuro: Ikiringo co kwibuka inomero zumvise ni co kimwe no kwibuka inomero wabonye?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/rn/answers/auditory-vs-visual-digit-span. CC BY 4.0.

← Raba izindi nyishu