Dagiti napateg a pammaneknek ken numero
| Kita ti aramid | Ania ti kiddawenna | Ania ti panangsuporta ti umno a sungbat |
|---|---|---|
| Panangilasin | Ilasin wenno bigbigen ti sao wenno kaipapananna | Pannakaammo a maawat babaen iti dayta a saludsod |
| Pananglagip babaen iti pammalagip wenno panangaramat | Alaen manen ti porma wenno kaipapanan manipud iti pammalagip | Nasaysayaat a panangala manen iti dayta nga aramid |
| Kusua a panagsao | Pilien ken iyebkas ti pagsasao iti kasasaad | Panagaramid a mangiraman iti bokabularyo ken dadduma pay a kabaelan |
Inaramat ti panagadal ni Webb dagiti agtutunos a porma ti panagipatarus a mangsukimat iti pannakaawat ken panangusar, ket naiskor dagiti sungbat sigun kadagiti nadumaduma a tukad ti pannakaammo. Saan a natudingan a ratio ti aktibo ken pasibo a bokabularyo ti nasarakan. Nangruna, ipakita ti panagbedbed iti panangiskor iti partial ken naan-anay a pannakaammo a mabaliwan ti nakitkita a pagduma babaen iti kasasaad ti pannakaammo iti sao. Webb, 2008
Apay a kasla nalaklaka ti panangilasin
Mabalin nga adda impormasion ti pammalagip a saan nga adda iti aramid a kasapulan ti bukod a pananglagip. Inlasin da Laufer ken Goldstein ti pannakaammo iti bokabularyo babaen iti pigsa ken porma ti panagsukimat, agraman ti panangilasin ken pananglagip. Tulong dayta a pannakaawat tapno maawatan no apay a ti panangpili iti ammo a kaipapanan ket saan a kapada ti napartak a panangibukel iti sao bayat ti panagsasarita. Laufer et al., 2004
Agpannuray met ti kadakkel ti bokabularyo iti unit a maibilang. Ilas-ila ti dakkel a papel maipanggep iti bokabularyo ti Ingles dagiti porma a naimbag a maisurat, dagiti lema, ken dagiti grupo dagiti kangrunaan a sao. Ti pannakaammo kadagiti sumagmamano a nabaliwan a porma ti sao ket saan a nangangahulugan a kapada met ti bilang dagiti bukod a yunit ti leksiko. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984
Tulongannak kadi ti dakkel a bokabularyo a maawat iti panagbasa?
Mabalin a pagbalinenna a maawatan ti ad-adu a paset ti teksto, ngem saan a naan-anay a panangrukod iti pannakaawat ti bilang ti nasakupan a bokabularyo. Inanalisa ni Nation no mano a pamilya dagiti sao ti mangsakup kadagiti naisurat ken nasao a materyal, bayat a nasarakan da Schmitt ken dagiti kakaduana ti nairaraman a pannakaisilpo ti pannakaammo iti dadduma a sao ken pannakaawat. Awan ti automatiko a panagbalbaliw manipud iti bilang ti bokabularyo ngadto iti naan-anay a pannakaawat. Nation, 2006 SCHMITT et al., 2011
Ania dagiti mangapektar iti daytoy?
Apay a masapul ti naannad a pannakailawlawag ti pannakaisangpet ken panagpraktis
Sukimaten ti panagadal ni Webb maipanggep iti panagulit-ulit no kasano a balbaliwan dagiti nadumaduma a paset ti pannakaammo iti sao. Suportaranna ti panangilala iti partial a pannakasursuro ken nasaysayaat a pannakamaster; saan a pinaneknekan dayta ti agpaut a bilang dagiti panagkita a mangaramid iti tunggal sao a magun-od iti kusua a panagsao. Adda pay kaipapanan ti kinadakes ti sao, konteksto ken aramid ti panagsursuro. Webb, 2007
Ipalawag ti panagadal maipanggep iti kadakkel ti bokabularyo dagiti pannakaisilpo dayta iti edad ken edukasion, ken ilawlawagna a mabalin a gapu ti naurnong a pannakaisangpet. Saan a rumbeng a baliwan dagita a naobserbaran a padron tapno agbalin a naaramid a rukod ti inaldaw a kinapaspas ti panagsursuro ti maysa a tao, wenno kari a ti matudingan a panagbasa ket mangted iti nakapirmi a panagdakkel ti aktibo a bokabularyo. Brysbaert et al., 2016
Kasano met ti edad, sekso ken pagsasao?
Maipakat ti panaglasin iti panangilasin ken panangusar iti pannakaaramid ti aramid, ngem dagiti naadaw a panagadal kadagiti agsursuro ket saanda a mangted iti agpaut a ratio a naurnos sigun iti edad wenno sekso. Apektaran ti pannakaipatarus ti pannakabalin ti umuna a pagsasao, tukad ti pannakaammo ken eksakto a pinili a sasao. Saan a rumbeng nga ipakat a saan a nabaliwan kadagiti sabali a pagsasao dagiti pagtantiya iti Ingles, ta nadumaduma ti morpolohiya ken paglintegan iti panagbilang dagita. Webb, 2008 Brysbaert et al., 2016
Agduduma met dagiti kapaspasan ti panagbasa sigun iti kapadasan iti pagsasao ken panggep. Saan a naan-anay a mailawlawag babaen iti maysa laeng a marka ti kadakkel ti bokabularyo ti nabannog a resulta iti panagbasa wenno panagduadua iti panagsao. Adda pay dadduma a kasapulan a proseso ti panunot iti pannakaawat ken panangaramat iti pagsasao. Brysbaert, 2019 SCHMITT et al., 2011
Ania ti mabalin a masukat a sipupudno?
Usaren ti aramid a maitunos iti saludsod. Mabalin a subaybayan ti pasaludsod ti panangilasin ti pannakaammo iti panangilasin babaen kadagiti pammalagipna; kasapulan ti aramid ti panangusar tapno masukat ti panangala manen kadagiti porma iti nasukimat a konteksto. Tapno maidilig dagitoy, masapul a maitunos ti linaon ken nalawag dagiti paglintegan iti panangiskor. Laufer et al., 2004 Webb, 2008
Mabalin a mayatup ti panagpraktis a panangala manen iti sao iti panggep a panangala manen, ngem dagitoy a panagadal ket saanda a mangted iti programa a sigurado a mangpabiit iti panagsao. Ti napudno a resulta ket panagrang-ay iti naisao a paset ti pannakaammo iti sao, imbes a panangibagbaga a ti maysa a marka ti pannakaawat ti mangibagi iti amin a mabalinmo nga ibaga, maawat wenno malagip. Webb, 2007 Brysbaert et al., 2016
Padasem ti mainaig a libre a pagsubokan
Pagsubok iti am-ammo a sasao
Padasem ti pagsubok iti bokabularyo kas aramid a mangilasin kadagiti sao, ket basaem ti pannakailawlawag no kasano ti panagbilang ken panagiskor. Saan a rukurenna ti naan-anay nga aktibo a bokabularyom iti panagsao, wenno ipadto ti nakapirmi a ratio ti panangilasin ken panangusar.
Dagiti gagangay a saludsod
Kankanayon kadi a doble ti pasibo a bokabularyo ngem iti aktibo?
Awan ti naipasdek nga agpaut a ratio. Agbaliw ti nakitkita a pagduma sigun kadagiti sao, porma ti aramid ken tukad ti pannakaammo a kasapulan. Webb, 2008
Kayatna kadi a sawen ti panangilasin iti sao a naan-anay nga ammo dayta?
Ipakitana ti pannakaammo a kasapulan iti dayta a pammalagip. Mabalin a kasapulan ti nadumaduma nga impormasion ti pananglagip, kauneg ti kaipapanan ken pannakaaramat iti konteksto. Laufer et al., 2004
Mabalin kadi a matukiyan ti pannakaawat iti basa babaen iti marka ti bokabularyo?
Mabalin a mangted dayta iti konteksto, ngem nairaman ti pannakaammo kadagiti sao iti teksto ken pannakaawat, a saan a kapada dagita a rukod. SCHMITT et al., 2011
Dagiti pagtaudan
- Brysbaert et al. (2016). Mano kadagiti sasao ti ammotayo? Praktikal a panangipagarup iti kadakkel ti bokabularyo a naibatay iti pannakailawlawag ti sao, ti kaadu ti naawat a pagsasao ken ti edad ti nakipaset.
- Nation (2006). Kasano kadakkel ti bokabularyo a masapul iti panagbasa ken panagdengngeg?.
- Laufer et al. (2004). Pannakaeksamen iti pannakaammo kadagiti sasao: kaadu, pigsa ken panagbalin a maiyannatop ti kompiuter.
- Webb (2008). KADAKKEL TI BOKABULARYO A MAAWAT KEN MAUSAR DAGITI AGADAL TI L2.
- Webb (2007). Dagiti epekto ti panangulit iti pannakaammo kadagiti sasao.
- Nagy et al. (1984). Mano dagiti sasao iti naisurat a Ingles iti eskuelaan?.
- Brysbaert (2019). Mano a sao ti mabasatayo iti tunggal minuto? Panangrepaso ken meta-analisis iti kinapaspas ti panagbasa.
- SCHMITT et al. (2011). Ti porsiento dagiti sao a maawatan iti teksto ken ti pannakaawat iti panagbasa.
Bigbigem daytoy a panid: Apay a makailasinak kadagiti sasao a saan ko met a mausar no agsao?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ilo/answers/receptive-vs-productive-vocabulary. CC BY 4.0.
← Usigen pay dagiti dadduma a sungbat