Wakiskir yatiyäwinaka ukat jakhunaka
| Lurawi | Kunjamasa chikachasiñapa | Jach'a puntajix chiqaparu kun sañ muni |
|---|---|---|
| 1-back | Jichha yant'äwi nayrïr yant'äwimpi | Uka kamachirjam suma lurawi |
| 2-back | Jichha yant'äwi pä chiqar nayraqatankir yant'äwimpi | Uka lurawina suma machaqar tukuyaña ukat kikipa uñt'aña |
| 3-back | Jichha yant'äwi kimsa chiqar nayraqatankir yant'äwimpi | Qhananchata pachanakampi juk'amp jayarankir yant'äwina suma lurawi |
Jakhux yant'awinakan siqipan qhawqha chiqar nayraqatankir yant'äwimpi chikachasiñsa sañ muni. Jaqix qhawqha yant'äwinaksa imaspa ukakïkaspas ukham janiw sañ munkiti, kunatix lurawix sapa kuti uñjaña, machaqar tukuyaña ukat kutjaña mayi. Owen ukat yanapirinakapan neuroimagen uñakipäwipanxa, kunayman yant'awinaka uñacht'ayi; yant'äwinakax uñacht'äwi, chiqapaña, aru jan ukax jan aruni yatiyawimpi mayj mayjawa. Owen et al., 2005
Kunatsa amtaña lurawit parlasi
Amtaña lurawinakat yatxatir amuyunakax yatiyawinaka apnaqkasax amtas imañata jan ukax machaqar tukuyañata parli. N-back lurawix uka walja lurawinakat yaqhipanakapampi chikt'atawa. Ukampis taqi amtaña yant'awinakax kikpa ch'amwa tupji jan ukax kikpa imaña ukat apnaqaña mayacht'awimpi lurasi sasaw uka sutix sañ munkiti. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Amuyt'äwimpi span yant'awinakax amtañ yatiyawimpi yaqha amuyt'aña mayiwi mayacht'ayi, ukat juk'ampix amtañat kutjaña mayi. Ukanakan lurawirjam uñakipäwipax sapa kuti uñt'aña n-back lurawit mayjawa. Kikpa sutiniñax puntajinakax kunjamsa mayacht'asi ukxat yatiyaw lantix jan churaspati. Conway et al., 2005
¿N-back yant'awix span yant'aw lanti apnaqasispa?
Redick ukat Lindsey jupanakan meta-análisis yatxatäwipanxa, n-back ukat complejo span yant'awinakan chikachasiwipax juk'akiwa, ukat yatxatäwinak taypin mayj mayjawa. Uka amuyupax aka tupunaka maynit maynikam lantintasiñatakix janiw apnaqaskaspati sasawa. Ukhamasti mayan juk'a puntajiñasa, mayan suma puntajiñasa janiw pantjasiwïkiti, janirakiw mä yatxatäwix chiqapätap jan ukax k'ariätap sañ munkiti. Redick et al., 2013
¿Kunasa ukarux mayjt'ayi?
Suma lurawix jayañanakakix janiw apaykiti
Uñacht'äwi qhawqha pachasa uñacht'ayasi, kutjañatak qhawqha pachasa utji, chiqap target yant'äwinak qhawqha kuti uñstani ukat pantjata kutjañanakax kunjamsa jakthapisi, taqi ukanakaw ch'amäwi mayjt'ayi. Kikipa uñt'atanak jikxatañat amuyt'aña, sapa kuti ch'iqt'añat amuyt'añat sipansa mayjätap amtañamawa. Puntajix chiqap jikxatatanaka ukat pantjata kutjañanakat kamachipa uñacht'ayañapawa; mä n-nivel sapakix janiw ukhamäkiti. N-back yatxatäwinakan walja kasta lurawinakaw utji, ukatwa kunayman lurat yant'awinakan niveles ukarjam taqinir apnaqañjam kamachirjam jan uñjañäkiti. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Maranaka ukat chacha-warmi taypin chikachasiñatakix kikpa lurawi ukat aski yant'äw jaqinaka munasi. Aka uñakipäwinakax mararjam internetan mayjt'ir anatawinakataki taqinitak aski nivel ukxa janiw churkiti. Ukham nivel utt'ayañax yatxatäwinakax jan sañjam amuyt'aw churaspa. Redick et al., 2013 Conway et al., 2005
Yant'äwi sarnaqañampi juk'amp suma lurawix kunsa uñacht'ayi?
N-back yatichañat meta-análisis yatxatäwix jak'a lurawinakar apayasiñampi juk'amp jaya lurawinakar apayasiñamp mayjt'ayi. Amtaña lurawi yatichañat juk'amp jach'a uñakipäwix aski chikachasiwinakampi lurata yatxatäwinakanxa, taqinir apayasiñan wali jaya yanapt'äwix utji sasax jan chiqap yatiyawiw utji. Ukhamasti n-back yant'awin juk'amp suma lurawix uka yatichat ch'am yatiqañatwa uñacht'ayi, taqi amuyt'äwinakan yatiñan juk'ampi jilxatatap janiw uñacht'aykiti. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Tupuwin atinjamätapax yaqha mayiwiwa. Mä lurawix wali wakiskir lurawi apnaqaspawa, ukat tama taypin atinjam mä mayjt'äwi uñacht'ayaspawa, ukampis sapak jaqinakan maynit maynikam utt'ayat ordenapax jan sinti atinjamäspati. Atinjamäwi ukat mayjt'äwi jan kikipäwix mä juk'a pachan anatawina puntajap mä jaqin jan mayjt'ir kankañapjam uñjañat amuyt'ayañäni. Hedge et al., 2017
Juma pachpat yatiñataki, kikipa versión, pachanaka ukat puntaje jakthapiwi apnaqam, pantjasiwinaksa chiqap kutjañanakamp chikacham. Uñacht'äwi kasta mayjt'ayasa jan ukax auto-adaptable versión ukar sarañasa, tupuwi mayjt'aytawa sasaw qillqt'am. Lurawit qhan qhana arsuñax mä jakuwix taqi amtaña lurawi sañ muni sasin arsuñat sipan juk'amp yatiyirïxiwa. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Ukampi chikachasi yant'äwi inaki yant'am
N-back amtaña yant'awi
N-back amtaña yant'awi yant'am, ukhamat mä qhananchata jayankäwina yatiyawinaka machaqar tukuyaña ukat kikipa uñt'aña kunjamsa lurasi uk amuyañataki. Puntaje kamachinakap ullart'am, ukat kikpa lurawinakak chikacham. Uka tukuyax aka lurawina mä puntajiwa; IQ yatxatäwi jan ukax taqinitak amtaña ch'amap janiwa.
Jilpach jiskt'awinaka
¿3-back sañax kimsa kunanakkak amtaskirista sañti?
Janiwa. Jakhux chikachasiñan qhawqha nayraqatankirïsa ukwa sañ muni; uñjaña ukat machaqar tukuyañax lurawirux yanapt'i. Owen et al., 2005
¿N-back ukat jakhunaka amtañax kikpati?
Janiwa. Meta-análisis yatxatäwix span ukat n-back lurawinakax amtaña tupuwinakan lantintasiñjam janïtap uñacht'ayi. Redick et al., 2013
¿Juk'amp suma lurasiñax IQ-jax jilxattatapa chiqanchiti?
Yatichañat yatxatäwinakax uka amuyurux janiw chiqanchkiti. Luraw yatiqañampi juk'amp jaya apayasiñampix sapa mayniw uñakipasiñapa. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Phunchhawi
- Owen et al. (2005). N-back amtaña lurawi: kamachirjam neuroimagen luräwinakan meta-análisis yatxatäwi.
- Redick et al. (2013). Amuyt'äwimpi span ukat n-back amtaña tupuwinaka: meta-análisis yatxatäwi.
- Cowan (2001). Jisk'a pachat amtañan 4 jach'a jakhüwi: amuyt'äwin imañ ch'amapat wasitat lup'iña.
- Baddeley (2012). Amtaña: amuyunaka, modelunaka ukat ch'axwäwinaka.
- Conway et al. (2005). Amtañan span lurawinaka: luräwinakat uñakipäwi ukat apnaqirin yatichäwipa.
- Soveri et al. (2017). Amtaña yatichañat wasitat yatxataña: n-back yatichañ yatxatäwinakan walja nivel meta-análisis yatxatäwi.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Amtaña yatichañax yatiñan tupuwinak jan ukax yaqha “jaya apayasiwi” tupuwinakan lurawip jan juk'aptaykiti.
- Hedge et al. (2017). Atinjamäwin mayjt'äwi: kunatsa wali ch'amani amuyt'äw lurawinakax sapak jaqin mayjt'awip atinjam jan uñacht'aykiti.
Aka laphi jalsur uñstayam: ¿N-back yant'awix kunsa chiqapirux tupji?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ay/answers/what-does-n-back-measure. CC BY 4.0.
← Yaqha jaysäwinak yatxatam