Lienz ndeu ngoenzneix
So sam diemj. Dauq yied.
Gij suan so ndeu aeu yied, jiengj, gvaq caeuq daj. Gij hoc ndeu ndeu miz deih gij roengz. Mbouj miz rangh aeu bauj, mbouj aeu baiq bae cawj.
Haeuj cawjGij soj cawq ndaej gangj gij
Cawj fangh ndeu caeuq dauq ndeu: doengq suan baenz diuz ndeu, gvangjlaeng dauq soengq, anei guh daj baenz gvaq. Gij cawj neix aeu yungj suan so gvaq ndei. Gij cawj gvaq gvanq mbouj suan baenz sim IQ gvanq.
Gij suan ndeu miz deih ndang. Gij 3 cawj de, 3 gij cingq ndei soengq deih ndeu; 1 anei lai de roengz deih ndeu. Mbouj yied, deih mbouj doengq. Gij deih youq diuz 1 caeuq 5.
Lienz dauq raeuz ndaej dauq sim gij soj gienj lai (Roediger & Karpicke, 2006). Gij cawj daengz vah deih, mbouj gvaq trainer suan so neix. Gij neix cungq gij lienz suan so, mbouj cungq gij fangq cawj ndaej gienj cungj sim.
Gij doengz cawj Simons caeuq gyoengq bae (2016) rox, gij raeuz ndaej gyaq lai dangz gij lienz lai, cingq doiq gienj lai daengz gij cungj. Gij doengz neix cungq gij lienz, mbouj cungq test cawj bingh lo gij nyoenz yiemj.
Gyaez raemx gij gvaq deih ndeu? Cawj suan so gvaq
Gij dap an aeu rox
Gij cungj cungq mbouj aeu ngaenz?
Doiq. Gauq cungj, danh biuj, gij doih lijenz caeuq gij bauj cungq mbouj aeu ngaenz, mbouj aeu dangz mingh lo gawq.
Gij neix ndaej gyaq IQ lo sim cungj gou?
Gij neix mbouj gangj neix. Gij baenz ndei ndaw neix gen ndaej gangj mwngz lienz ndei gij gij neix, ndaw gij caeuq neix.
Gvaq ngoenz ndeu mbouj lijenz, baenz gij?
Mbouj gij gvaq. Cungj gij suan sim baeu gauq ndaw. Lienz dangz mwngz aeu, seiz dangz mwngz aeu.
Gij cawq caeuq saw gienj lai
- Dresler et al. (2017). Gij lienz sim bienq gij raeuz ndoq ndaw gwnz nao, aeu baengh gij ndaej sim ndei. Neuron.
- Simons et al. (2016). Gij gij 'lienz nao' cungj ndaej? Psychological Science in the Public Interest.
- Roediger & Karpicke (2006). Lienz cawj ndaej: test sim gyaq gij baeu sim dai. Psychological Science.