Seetlu yu am solo ak lim yi
| Xeetu jëf | Lan la laaj | Lan la tontu bu jub dëggal |
|---|---|---|
| Ràññee | Tànn walla ràññee baat walla tekki | Xam baat yi ci dégg/jàng ci laaj boobu |
| Fàttaliku ak ndigal walla wax | Fàttaliku melokaan walla tekki ci ndigal | Fàttaliku gu gën a dëgër ci jëf boobu |
| Wax ci sa bopp | Tànn te wax làkk wi ci xaalis | Jëfandikoo làkk wi ak yeneen mën-mën |
Natt bi Webb defoon dafa méngale anam yi ñu natt xam baat yi ci dégg ak yi ci wax, te natt tontu yi ci ay tolluwaay yu wuute. Li mu gis du méngale bu sax ci xam baat yu ñu mën a wax ak yi ñu mën a dégg. Ci lu am solo, wuute bi ci natt xam bu yam ak xam bu mat dafay wone ni li ñu jàppe xam baat moo soppi wuute bi ñu gis. Webb, 2008
Lu tax ràññee gën a yomb a mel
Laaj bi mën na joxe xibaar yi jëf ju fàttaliku ci sa bopp joxul. Laufer ak Goldstein dañuy ràññee xam baat yi ci doole ak anam natt, te boole ci ràññee ak fàttaliku. Xeetu xalaat boobu dafay jàppale xam lu tax tànn tekki bu baax di wuute ak jëfandikoo baat ci waxin bu gaaw. Laufer et al., 2004
Lim baat yi ñu xam itam mi ngi sukkandiku ci ni ñu leen lim. Bind bi ci baat yi bare ci Àngale dafay ràññee xeeti bind, lemma yi ak njabootu baat yu cosaan. Xam ay melokaani baat yu soppeeku ci tërëlinu wax du tekki ne xam nañu benn-benn baat yu wute yu tollook ñoom. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984
Ndax xam baat yu bare ci dégg/jàng day jàppale jàng?
Mën na tax nga mën a jàng lu ëpp ci téere, waaye limu baat yi man a jàpp téere du natt bu mat sëkk ngir xam xalaat bi. Nation dafay seet ni njabootu baat yu bare di jàpp mbind ak wax, te Schmitt ak moroomam gis nañu ne diggante xam baat yi ci téere ak xam li téere bi di wax day am ndànk-ndànk. Amul soppi bu ñu mën a yëg ci lim baat yi ba noppi xam lépp. Nation, 2006 SCHMITT et al., 2011
Lan moo koy soppi?
Lu tax war a wax ci exposure ak tàggat ak teey
Nattu Webb bi ci baat yi ñu dégg kàttan ak yeneen xeeti xam baat dafay seet ni dégg baat bi yeneen yoon di soppee xam-xam. Mu ngi dëggal ñu ràññee xam bu yam ak xam bu mat; waaye du dëggal am limu dégg baat bu ñu mën a jëfandikoo ngir baat bépp jot ci wax ci sa bopp. Jafe-jafe baat bi, kontekst bi ak jëf jàng bi am nañu solo. Webb, 2007
Nattu lim baat yi dafay wone jokkoo ak at ak njàng, te dafay joxe dégg baat bu ñu amoon lu yàgg ni benn tekki. Tërëlin yooyu yu ñu seet duñu wara soppeeku ne natt nañu lim baat yu nit ki jàng bés bu nekk walla diggu ne jàng téere bu am lim baat dina yokk limu baat yi mu mën a wax ci anam gu sax. Brysbaert et al., 2016
Lan ci at, sexe ak làkk?
Wuute diggante ràññee ak wax dafa aju ci ni ñu tëral jëf yi; waaye natt yi ñu tudd duñu joxe méngale bu sax bu ñu soppee ngir at walla sexe. Làkk ji nit ki jàngoon njëkk, mën-mënam ci làkk wi ak baat yi ñu tànn dañuy soppi tekki natt bi. Limu baat yi ñu natt ci Àngale warul jëfandikoo noonu ci yeneen làkk yu am tërëlinu baat ak yoonu lim yu wuute. Webb, 2008 Brysbaert et al., 2016
Gaawaayu jàng itam day wuute ak li nit ki am ci làkk wi ak li mu jàngal. Nattu jàng gu ndaw walla wax gu ñàkk wóolu duñu mën a firi lépp ci benn limu baat. Xam li ñu jàng ak wax dafay laaj yeneen jëf yu ci yokk. Brysbaert, 2019 SCHMITT et al., 2011
Lan nga mën a natt ci dëgg?
Jëfandikoo natt bu méngook laaj bi. Nattu ràññee mën na natt ràññee ci laaj yi ñu joxe; ngir natt fàttaliku baat ci kontekst bi ñu natt, am na solo jëf ju laaj jëfandikoo baat. Ngir méngale ñoom, li ñu natt ak yoonu natt war nañu méngoo te yoonu natt bi leer. Laufer et al., 2004 Webb, 2008
Tàggatu fàttaliku mën na am solo ngir fàttaliku; waaye natt yooyu joxuñu yoonu tàggat wax bu leer te ñu garanti ne dina gaawale wax. Li ñu mën a wax ci dëgg mooy mën-mën ci benn wàll bu ñu tëral ci xam baat yi, du ne benn limu xam baat ci dégg/jàng dafay wone lépp loo mën a wax, dégg walla fàttaliku. Webb, 2007 Brysbaert et al., 2016
Jéem natt bu amul fay bu aju ci lii
Nattum xam baat yi
Jéemal nattum xam baat yi ni natt ràññee baat, te jàngal li mu wax ci ni muy lim baat ak ni muy natt tontu yi. Du natt lépp li nga mën a wax ci sa bopp, te du jox xam-xam ci benn méngale bu sax diggante ràññee ak wax.
Laaj yi ñu faral di laaj
Ndax limu baat yi ñu dégg mooy saa su nekk ñaari yoon limu baat yi ñu mën a wax?
Amul méngale bu sax. Wuute bi ñu gis day soppeeku ak baat yi, anam natt bi ak tolluwaay xam-xam bi ñu laaj. Webb, 2008
Ndax ràññee baat day tekki ne xam naa ko bu mat?
Dafay dëggal xam-xam bi laaj boobu laaj. Fàttaliku baat bi, xam tekki bi bu yaatu ak jëfandikoo ko ci kontekst mën nañu laaj xibaar yu wuute. Laufer et al., 2004
Ndax nattum baat yi dina wax ni nga mën a xam li nga jàng?
Mën na joxe benn xibaar ci kontekst bi, waaye xam baat yi ci téere ak xam li téere bi di wax ay natt yu jokkoo lañu, waaye du benn natt. SCHMITT et al., 2011
Kayit yi
- Brysbaert et al. (2016). Ñaata baat lañ xam? Jàppandal yu jëfandikoo ci tolluwaayu xam-baat, bu aju ci ni ñu tekki baat, tolluwaayu jotug làkk ak atum nit ki.
- Nation (2006). Ñaata baat lañ soxla ngir jàng ak dégg?.
- Laufer et al. (2004). Nattum xam-baat: lim, doole ak ni ordinatëër mënee natt.
- Webb (2008). Tolluwaayu xam-baat bu dégg ak bu jëfandikoo ci jàngalekat yu L2.
- Webb (2007). Njariñu delloo baat yi ci xam-baat.
- Nagy et al. (1984). Ñaata baat moo am ci téere jàngu Ingilis?.
- Brysbaert (2019). Ñaata baat lañ jàng ci benn simili? Seetlu ak seet bu gën a mat ci gaawaayu jàng.
- SCHMITT et al. (2011). Limub baat yi ñu xam ci mbind mi ak déggal li ñu jàng.
Tudd xët wii ni cosaan: Lu tax maa mën a ràññee baat yi waaye mënuma leen a jëfandikoo ci wax?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/wo/answers/receptive-vs-productive-vocabulary. CC BY 4.0.
← Seetal yeneen tontu