Seetlu yu am solo ak lim yi
| Jëf ju gëstu bi seet | Gaawaayu diggante | Waxtu bu ñu natt ngir 1,000 baat |
|---|---|---|
| Jàng ci xel, téere xam-xam | 238 WPM | Lu tollu ci 4 min 12 sec |
| Jàng ci xel, nettali | 260 WPM | Lu tollu ci 3 min 51 sec |
| Jàng ak wax | 183 WPM | Lu tollu ci 5 min 28 sec |
Nattum jàng ak wax bi jële na ci 77 gëstu ak 5,965 nit. Gëstu yi ci jàng ci xel ak jàng ak wax bokkuñu téere yi, ndigal yi ak nit ñi; kon, jokkoo 183 ak 238 du firnde ne ku nekk dafay yokk 55 WPM boo jàng ci xel. Diggante bu mbooloo itam du wone ne nit am na baat bu neex, am na jafe-jafe ci gaawaayu jàng, walla war na jëme ci gaawaayu jàng bu ñu tànn. Brysbaert, 2019
Wax dafay yokk benn jëf ci génne baat yi
Jàng ak wax dafay bokk gis baat yi, xam li ñu tekki, ak wax baat yi. Jàng ci xel it dafay jëfandikoo làkk, waaye warul xaar baat bu nekk ba mu génn ci gémmiñ. Seetlu ci yëngatu bët yi dafay wone ni gis-gis ak xam làkk di liggéeyandoo; benn ci jëf yii du yem ci yëngal bët ci kaw rëdd. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Wuute googu du tekki ne jàng ci xel amul benn xalaat bu jëm ci baat yi. Seetlu ci jàng bu gaaw dafay leeral lu tax bañ a déglu waxu biir du yoon bu ñu firndeel ngir xam-xam bu gaaw lool te ànd ak xam li ñu jàng. Amul baat buy déggu ci kaw ak amul jëfandikoo xel ngir baat yi, ñaari mbir yu wuute lañu. Rayner et al., 2016
Ban xeetu jàng moo gën a may xam li ñu jàng?
Ñaari nattum gaawaay yii mënuñu tontu ci seen bopp. Xam li ñu jàng dafay sukkandiku ci téere bi, li nit ki bëgg ci jàng bi, ak jàngalekat bi. Benn jéemtu ci tere dellu jàngaat baat yi dafay wone ne dellu ci baat yi mën na dimbali xam li ñu jàng; ndigal bu dëgër ne dañu wara jàng lu gaaw mën na dindi waxtu bu am solo ngir xam li ñu jàng ci ñaari xeet yi. Schotter et al., 2014
Lan moo koy soppi?
Lu tax at ak làkk soppi ni ñu méngale natt yi
Seetlu bi gis na gaawaay yu wuute ci xale yi, mag ñi ak ñi di jàng ñaareelu làkk. Xam baat yi ak jëfandikoo làkk dafay soppi ni nit ki ràññee baat; gëstu ci ñaareelu làkk itam dafay wone ne bariñu baat ci làkk bi dafay sukkandiku ci li jàngalekat bi xam ci làkk bu nekk. Kon, gaawaayu wax ak jàng ci xel ci ku di jàng làkk mën na wuute ak diggante mbooloo mag ñiy jàng anglais. Brysbaert, 2019 Whitford et al., 2012
Ràññee baat yi itam du yem ak wax baat yi bu leer te gaaw. Nattum limu baat yi nit xam dafay sukkandiku ci ni ñu natt lim bi; baat yi ñu wara xam ngir jàng itam dafay sukkandiku ci baat yi nekk ci téere bi. Loolu moo tax warul ñu jëfandikoo benn limu WPM ci jàng ak wax ngir dogal ci sa xam-xamu làkk lépp. Brysbaert et al., 2016 Nation, 2006
Lan mooy njàngum tàggat bu am njariñ?
Tànnal xeetu jàng bu méngoo ak liggéey bi: jàng ngir waxal nit ñi ak jàng ngir xam ci sa bopp dañuy bokk yenn mën-mën, waaye am nañu itam mën-mën yu wuute. Méngale téere yu méngoo, te seet ndax xam nga li nga jàng. Seetlu ci jàng yi dafay digle ñu tekki natt bi ci liggéey bi, waaye du digle ne nit ñépp war nañu sax jàng ci benn xeet. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016
Ngir méngale bu ñu def ci sa bopp, jëlal ay mbind yu bees yu jafeñoo, te bu jàng ak wax ci benn mbind ci saa si ngay jàngaat ci xel. Xame mbind bi bu njëkk mën na soppi méngale bi. Jàppal natt bi ni gis-gis ci mbind yooyu rekk, du natt bu ñu seetlu te dëggal ngir xam sa xel, mbaa diggante bu wóor ci téere yépp. CLIFTON et al., 2015 Rayner, 1998
Su gaawaay bi soppee, xamal lu lim bi di tekki: jàng bu gaaw te xam li ñu jàng lu néew wuute na ak jàng bu gaaw te xam li ñu jàng yem. Benn limu gaawaay rekk mënuñu ràññee ñaari mbir yooyu. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Jéem natt bu amul fay bu aju ci lii
Nattum gaawaayu jàng
Jéemal Nattum gaawaayu jàng ni jàng ci xel, te tontu laaj yi ci xam li nga jàng. Natt bii nattul gaawaayu jàng ak wax. Boo nattalee jàng ak wax ci beneen yoon, bindal ko ne jëf ju wuute la.
Laaj yi ñu faral di laaj
Ndax jàng ak wax war na nekk 183 WPM?
Loolu limu diggante la ci gëstu yu bari, du ndigal. Téere bi, ndigal yi, melokaanu nit ñi ak li ñuy jëfandikoo natt bi dafay soppi njureef yi. Brysbaert, 2019
Ndax jàng ci xel dafay far waxu biir?
Déedéet. Seetlu ci jàng bu gaaw dafay ràññee waxu biir bu jëm ci làkk ak wax baat bu nekk ci kaw. Rayner et al., 2016
Ndax natt bu jàng ci xel mën na natt sama mën-mëni wax?
Mënul dëggal loolu ci gaawaayu jàng rekk. Wax baat yi dafay laaj yeneen mën-mën yu waxtu bu jàng ci xel mënu natt. CLIFTON et al., 2015
Kayit yi
- Brysbaert (2019). Ñaata baat lanu jàng ci benn simili? Seetlu ak méngale ci gaawaayu jàng.
- Rayner et al. (2016). Baat yu bari ngir jàng, waxtu tuuti.
- Rayner (1998). Yëngatu bët ci jàng ak jëfandikoo xibaar: 20 at ci gëstu.
- CLIFTON et al. (2015). Yëngatu bët ci jàng ak jëfandikoo xibaar: lu Keith Rayner def ci 40 at.
- Whitford et al. (2012). Njàngum ñaareelu làkk dafay soppi ni baat yu bariñu di jëfandikoo ci làkk bu njëkk ak ñaareel: firnde ci yëngatu bët bi ñu natt ci jàng mbind.
- Nation (2006). Ñaata baat lañu soxla ngir jàng ak déglu?.
- Schotter et al. (2014). Bul gëm li nga jàng benn yoon rekk.
- Brysbaert et al. (2016). Ñaata baat lanu xam? Natt yu jëfandikoo ci limu baat yi sukkandiku ci tekki baat, limu déglu làkk ak atum nit ki.
Tudd xët wii ni cosaan: Lu tax jàng ci xel gaaw la gën jàng ak wax?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/wo/answers/reading-aloud-vs-silent-reading. CC BY 4.0.
← Seetal yeneen tontu