Төп дәлилләр һәм саннар
| Дәлил | Сан белән күрсәтелгән нәтиҗә | Чикләү |
|---|---|---|
| Озак вакыт йокыны чикләү тәҗрибәсе | 14 төн буе караватта 4, 6 яки 8 сәгать | Сәламәт өлкәннәрдә контрольле шартлар |
| Кыска вакытлы тулысынча йокысыз калу мета-анализы | 70 мәкалә, 147 танып белү тесты | Озак вакыт өлешчә йокыны чикләүдән аерыла |
| Бу җыелмадагы гади игътибар тайпылышлары | Hedges' g = −0.776; 95% CI −0.96 to −0.60 | Стандартлаштырылган начараю, миллисекунд түгел |
Йокыны чикләү тәҗрибәсенең төрле шартларында 21–38 яшьлек 48 сәламәт өлкән катнашкан. Караватта үткәрелгән вакыт — йокларга мөмкинлек кенә; ул һәр катнашучы чыннан да шулкадәр йоклаган дигәнне аңлатмый. Начараюның вакыт узу белән җыелуы кыска төннәргә күнектем дип тою эш нәтиҗәсе үзгәрмәгән дигәнне аңлатмый икәнен күрсәтә. Van Dongen һәм хезмәттәшләре, 2003
Мета-анализ кыска вакытлы, 48 сәгатьтән азрак тулысынча йокысыз калуны тикшергән һәм танып белү өлкәләрен аерым караган. Гади игътибар тайпылышларына зур йогынтыны йокысыз калганда эш нәтиҗәсе ничә процентка акрыная яки IQ ничә баллга төшә дип күчереп булмый. Тискәре билге йокысыз калганда эш нәтиҗәсе начаррак булуын күрсәтә; ул чын тормыштагы тайпылышлар саны тискәре дигән сүз түгел. Lim һәм хезмәттәшләре, 2010
Иң тиз җавап ни өчен проблеманы күрсәтмәскә мөмкин
Кеше күп сынауларда тиз җавап биреп, кайвакыт бик озак тоткарланырга мөмкин. Даими психомотор уяулык биремнәре нәкъ шушы күренешне теркәү өчен төзелгән. Basner һәм Dinges нәтиҗә күрсәткечен сайлау йокы югалтуга сизгерлеккә зур йогынты ясавын ачыклаган; җавап тизлеге һәм тайпылышларны үлчәү уртача яки медиан реакция вакытына гына таянуга караганда файдалырак булган. Basner һәм хезмәттәшләре, 2011
Кыска визуаль уен бу тәртипнең бик кечкенә өлешен генә тикшерә. Woods һәм хезмәттәшләренең калибрланган гади реакция процедурасы — вакыт үлчәү һәм баллар исәпләү тәртибе башка булган аерым тәҗрибә. Андагы уртача күрсәткеч браузерда сезнең ял иткән һәм йокысыз калган хәлләрегезне чагыштыру таблицасы түгел. Woods һәм хезмәттәшләре, 2015
Нәрсә йогынты ясый?
Яшь, йокы тарихы һәм шартлар мөһим
Озак вакыт йокыны чикләү тикшеренүендә яшь өлкәннәр генә катнашкан, шуңа күрә аннан һәр яшь төркеме яки җенес өчен аерым зыян күрсәткечләрен чыгарып булмый. Кешенең күпме вакыт уяу булуы, алдагы төннәрдә ничек йоклавы һәм нинди танып белү биреме башкарылуы чагыштыруга тәэсир итә. Мета-анализ төрле өлкәләрдә аермалар тапкан; шуңа күрә бер табышмакны уңышлы чишү яки бер тапкыр тиз җавап бирү йокы югалту тәэсир итми икәнен расламый. Van Dongen һәм хезмәттәшләре, 2003 Lim һәм хезмәттәшләре, 2010
Җайланма һәм программа тәэминатының вакытны үлчәве дә үзгәрүчәнлек чыганагы. Кертү җайланмасын алыштыру йокыдан бәйсез рәвештә баллны үзгәртә ала. Көннәрне рәсми булмаган рәвештә чагыштырганда, бер үк көйләнмәләрне кулланыгыз һәм аерым кечкенә үзгәрешне йокының төгәл тәэсире дип аңлатмагыз. Anwyl-Irvine һәм хезмәттәшләре, 2020
Гамәлдә нинди киңәш дәлилләргә таяна?
Өлкәннәрнең йокысы турында уртак консенсус 18–60 яшьлек өлкәннәргә даими рәвештә кимендә 7 сәгать йокларга киңәш итә, шул ук вакытта кешеләр арасында аермалар булуын таный. Бу — халык сәламәтлегенә кагылышлы киңәш, реакция вакыты рекордын яңарту өчен кирәкле сәгатьләрнең расланган саны түгел. Кыска уен шулай ук машина йөртергә яки куркынычсызлык өчен җаваплы эш башкарырга яраклылыкны раслый алмый. Watson һәм хезмәттәшләре, 2015 Basner һәм хезмәттәшләре, 2011
Кофеин уяулыкка да, соңрак йокыга да тәэсир итә ала. Мета-анализ кофеин соңыннан гомуми йокы вакытының уртача кыскаруын күрсәткән; контрольле кичке тикшеренүдә йокларга ятарга берничә сәгать кала шактый күләмдә кофеин эчү дә йокыны бозган. Бу нәтиҗәләрнең берсе дә браузерда ышанычлы күренгән балл алу өчен йокыны кофеин белән алыштырырга үндәмэгән. Gardiner һәм хезмәттәшләре, 2023 Drake һәм хезмәттәшләре, 2013
Үзегезне күзәтү өчен, йокларга мөмкин булган вакытны кабатланган нәтиҗәләр белән бергә язып барыгыз һәм алар арасындагы бәйләнешне башлангыч күзәтү дип кенә карагыз. Алганчы һәм аннан соңгы аерманы күрсәтү өчен йокыны белә торып чикләмәгез. Фәнни яктан мәгълүматлы чагыштыру бер гадәттән тыш яхшы яки начар уенны диагноз итеп кабул итүдән түгел, контрольле тикшеренүләрдән килә. Lim һәм хезмәттәшләре, 2010 Van Dongen һәм хезмәттәшләре, 2003
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
Реакция вакыты тесты
Реакция вакыты тестын гадәттәгечә куркынычсыз шартларда тизлекне генә түгел, җавапларның тотрыклылыгын да күзәтү өчен кулланыгыз. Җайланманы һәм җавап бирү ысулын үзгәртмәгез. Бу лабораториядәге психомотор уяулык тесты түгел һәм машина йөртүгә, сменалы эшкә яки куркынычсызлык өчен җаваплы башка эшкә яраклылыгыгызны расламый.
Күп бирелә торган сораулар
Эш нәтиҗәсе начарайса да, үземне яхшы хис итә аламмы?
Әйе. Озак вакыт йокыны чикләү тикшеренүендә кешенең үзе сизгән йокы басуы вакыт узу белән җыелган эш нәтиҗәсе начараюы белән тыгыз бәйләнмәгән. Van Dongen һәм хезмәттәшләре, 2003
Бер начар төн реакциягә ничә миллисекунд өсти?
Китерелгән дәлилләр һәркем өчен бер үк санны расламый. Җавап биремгә, йокы тарихына, тайпылышларны яки үзәк реакция вакытын карауга бәйле. Lim һәм хезмәттәшләре, 2010 Basner һәм хезмәттәшләре, 2011
Югары тизлек баллы җитәрлек йоклаганымны аңлатамы?
Юк. Кыска мизгелдә тиз җавап бирү игътибарны озак саклаганда килеп чыга торган барлык хаталарны күрсәтми һәм йокының җитәрлек булуын үлчәми. Basner һәм хезмәттәшләре, 2011
Чыганаклар
- Van Dongen һәм хезмәттәшләре (2003). Озак вакыт йокыны чикләү һәм тулысынча йокысыз калу шартларында өстәмә уяу вакытның тупланма бәясе: нейротәртип функцияләренә һәм йокы физиологиясенә доза-җавап тәэсире.
- Basner һәм хезмәттәшләре (2011). Йокы югалтуны ачыклау өчен психомотор уяулык тестының (PVT) сизгерлеген арттыру.
- Lim һәм хезмәттәшләре (2010). Кыска вакытлы йокысыз калуның танып белү күрсәткечләренә йогынтысы буенча мета-анализ..
- Woods һәм хезмәттәшләре (2015). Гади реакция вакытының тоткарлануына тәэсир итүче факторлар.
- Anwyl-Irvine һәм хезмәттәшләре (2020). Онлайн тәҗрибә платформалары, веб-браузерлар һәм җайланмаларның чынбарлыкка якын төгәллеге.
- Watson һәм хезмәттәшләре (2015). Сәламәт өлкән кешегә тәкъдим ителгән йокы күләме: Америка йокы медицинасы академиясе һәм Йокыны тикшерү җәмгыятенең уртак консенсус белдерүе.
- Gardiner һәм хезмәттәшләре (2023). Кофеинның соңрак йокыга тәэсире: системалы күзәтү һәм мета-анализ.
- Drake һәм хезмәттәшләре (2013). Йокларга ятарга 0, 3 яки 6 сәгать кала эчелгән кофеинның йокыга тәэсире.