Төп дәлилләр һәм саннар
| Тикшеренү соравы | Дәлилләр нәрсәне аера |
|---|---|
| Уйда әйләндерү һәм барлык киңлек күнекмәләре | Төрле киңлек биремнәрендә төркемнәрнең күрсәткечләре төрлечә була |
| Төркем уртачасы һәм аерым кешенең сәләте | Уртача аерма һәр кешене дә сыйфатламый |
| Хәзерге күрсәткеч һәм күнегү белән яхшырту мөмкинлеге | Киңлек күнегүләре күрсәткечләрнең яхшыруын күрсәтә |
| Бирем нәтиҗәсе һәм гомуми интеллект | Бер киңлек биреме кешенең танып-белү сәләтләрен тулысынча тасвирламый |
Voyer һәм хезмәттәшләре нәтиҗәләрне конкрет тест һәм процедура үзенчәлекләре буенча аерып карый. Linn һәм Petersenның алдагы синтезы да уйда әйләндерүне, киңлекне кабул итүне һәм киңлекне күзаллауны аера. Барлык киңлек сәләтләрендәге җенес аермасын бер сан белән күрсәтү бу аермаларны юкка чыгара. Voyer һ.б., 1995 Linn һ.б., 1985
Уйда әйләндерү биреме нәрсә сорый?
Shepard һәм Metzlerның классик тәҗрибәләрендә өч үлчәмле әйләндерелгән әйберләр турында карар кабул итү тикшерелгән. Vandenberg һәм Kuse үз биремнәре һәм бәяләү тәртибе булган төркемнәр өчен кәгазь тесты эшләгән. Башка сурәтләр, вакыт чикләре яки җавап бирү кагыйдәләре кулланган браузер биреме автоматик рәвештә бу тестларның берсенең дә нормаларын үзләштерми. Shepard һ.б., 1971 Vandenberg һ.б., 1978
Димәк, төгәллек, үтәү вакыты һәм вакыт чикләнгәндә җитешкән биремнәр саны арасындагы аермаларны бер-берсе белән алыштырып булмый. Тестның процедурасы — нәтиҗәнең бер өлеше; аны әһәмиятсез нечкәлек дип санап булмый. Voyer һ.б., 1995 Linn һ.б., 1985
Уртача аерма күрсәткечләрнең тәңгәл килүе турында нәрсә аңлата?
Бу барлык ир-атлар да барлык хатын-кызлардан яхшырак эшли яки кешенең баллын җенесенә карап алдан әйтеп була дигән сүз түгел. Hyde күзәтүе танып-белүдәге җенес аермаларын күп кенә охшашлыклар һәм биремгә бәйле аермалар кысасында карый. Төркемнәр турында гомумиләштерелгән нәтиҗәләр аерым кешегә бәя булып тормый. Hyde, 2005
Нәрсә йогынты ясый?
Тикшеренүләр сәбәпне ачыклыймы?
Аерманы күзәтү биологияне, тәҗрибәне, стратегияләрне, тест төзелешен яки аларның үзара тәэсирен аерып күрсәтми. Китерелгән мета-анализлар нәтиҗәләрне һәм аларга йогынты ясаучы факторларны гомумиләштерә; алар аерым кеше турында бер генә сәбәпкә нигезләнгән нәтиҗә ясарга мөмкинлек бирми. Үсеш барышы да һәр киңлек аермасы барлыкка килә торган бер универсаль яшькә түгел, ә кулланылган үлчәү ысулына бәйле. Voyer һ.б., 1995 Linn һ.б., 1985
Күнегү нәтиҗәне үзгәртә аламы?
Uttal һәм хезмәттәшләренең киңлек күнегүләре турындагы мета-анализында чиктән тыш күрсәткечләрне төшереп калдыргач, күнегүнең уртача тәэсире Hedges' g = 0.47 булган. Синтез төрле киңлек күнегүләрен үз эченә ала; ул бары тик уйда әйләндерүне дә, Helibrain уенын да гына тикшерми. Нәтиҗә киңлек сәләтләрендәге күрсәткечләрнең үзгәрә алуын күрсәтә, әмма барысына да бер үк дәрәҗәдә яхшыруны яки төркем аермасының тулысынча юкка чыгуын вәгъдә итми. Uttal һ.б., 2013
Кабат тест үткәрү турындагы тикшеренүләр дә танып-белү сәләтләре биремнәрен яңадан үтәгәндә күрсәткечләр үсүен ачыклый. Шуңа күрә соңрак алынган яхшырак нәтиҗәне гомуми сәләт үзгәрүенә бәйләгәнче, тест белән танышу һәм аны кабат үтәү тәҗрибәсен исәпкә алган чагыштыру кирәк. Scharfen һ.б., 2018
Үз нәтиҗәгезне ничек аңларга?
Стимулларның төрен, вакыт чикләрен һәм бәяләү тәртибен үзгәртмәгез; тизлекне төгәллек белән бергә карагыз. Ышанычлылык турындагы тикшеренүләр лаборатория шартларында тотрыклы нәтиҗә биргән биремнең аерым кешеләрне һәрвакыт бер үк тәртиптә урнаштырмавын искәртә. Кыска гына бер нәтиҗә кешенең киңлек сәләте турында даими сыйфат хөкеме чыгаруга җитми. Hedge һ.б., 2017
Файдалы аңлатма биремгә хас булырга тиеш: нинди әйләндерүләр яки кагыйдәләр авыр икәнен ачыклагыз һәм бер-берсенә чагыштырырлык, ләкин таныш булмаган биремнәрдә алга китешне бәяләгез. Дәлилләр киңлек күнекмәләрен өйрәнеп булуын күрсәтә, әмма аерым кешенең күпме яхшыруы билгесез кала. Алар бер җенеснең әйберләрне уйда әйләндерә алмавы яки бу уенның гомуми интеллектны арттыруы турында нәтиҗәне расламый. Uttal һ.б., 2013 Hyde, 2005
286 эффект күләме — бер тарихи синтезның киңлеген күрсәтүче сан. Аны хәзерге вакытта халыкны вәкиллекле итеп чагылдырган норма үрнәге яки браузер нәтиҗәсенең процентиль дәрәҗәсен исәпләү өчен кирәкле сан дип аңларга ярамый. Voyer һ.б., 1995
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
Образларны уйда әйләндерү тесты
Образларны уйда әйләндерү тестын үтеп карагыз һәм баллыгызны тестның үз күрсәтмәләре буенча аңлатыгыз. Төркем стереотибына нигезләнеп нәтиҗә ясау урынына, үзегезнең бер үк шартлардагы омтылышларыгызны чагыштырыгыз. Басылган тикшеренүләр бу уен өчен җенескә нигезләнгән төзәтмә бирми.
Күп бирелә торган сораулар
Уртача күрсәткеч кем җиңәчәген әйтәме?
Юк. Төркемнәрнең уртача күрсәткечләре арасындагы аерма һәр аерым чагыштыруның нәтиҗәсен билгеләми. Hyde, 2005
Аерма һәр киңлек тестында бер үкме?
Юк. Ике классик мета-анализ да бирем төрләрен һәм процедураның йогынтысын аерып карый. Voyer һ.б., 1995 Linn һ.б., 1985
Киңлек күнекмәләрен яхшыртып буламы?
Күнегүләр турындагы синтез төрле киңлек күнегүләрендә уртача яхшыруны күрсәтә, ләкин нәтиҗәләр төрлечә һәм аерым кешенең яхшыруы гарантияләнми. Uttal һ.б., 2013
Чыганаклар
- Voyer һ.б. (1995). Киңлек сәләтләрендәге җенес аермаларының зурлыгы: мета-анализ һәм мөһим үзгәрүчәннәрне карау..
- Linn һ.б. (1985). Киңлек сәләтендәге җенес аермаларының барлыкка килүе һәм тасвирлануы: мета-анализ.
- Shepard һ.б. (1971). Өч үлчәмле әйберләрне уйда әйләндерү.
- Vandenberg һ.б. (1978). Уйда әйләндерү: өч үлчәмле киңлекне күзаллау өчен төркем тесты.
- Uttal һ.б. (2013). Киңлек күнекмәләренең үзгәрүчәнлеге: күнегүләр турындагы тикшеренүләргә мета-анализ..
- Hyde (2005). Җенесләрнең охшашлыгы гипотезасы..
- Scharfen һ.б. (2018). Танып-белү сәләтләре тестларын кабат үтәү тәэсире: мета-анализ.
- Hedge һ.б. (2017). Ышанычлылык парадоксы: ни өчен тотрыклы танып-белү биремнәре аерым кешеләр арасындагы ышанычлы аермаларны күрсәтми.
