Төп дәлилләр һәм саннар
| Мисал өчен балл | 100дән стандарт тайпылышлар саны | Нормаль модельдәге процентиль |
|---|---|---|
| 100 | 0 | 50.00 |
| 115 | 1 | 84.13 |
| 130 | 2 | 97.72 |
| 145 | 3 | 99.87 |
Исәпләүдә z = (балл − 100) / 15 формуласы һәм җыелма стандарт нормаль бүленеш кулланыла; нәтиҗә ике унлык урынга кадәр түгәрәкләнә. Уртача 100 һәм SD 15 — киң таралган шкала конвенцияләре. Нинди нормалар, балл чикләре һәм аңлатмалар туры килүен конкрет тестның кулланмасы билгели; математик нормаль сызык яңа тестны расламый. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Процентиль дөрес җаваплар проценты дигән сүз түгел
Процентиль — белешмә бүленештәге урынны күрсәтә. Ул кешенең биремнәрнең шулкадәр процентын дөрес үтәвен яки бөтен интеллектның шулкадәр өлешенә ия булуын аңлатмый. Тестны куллану буенча күрсәтмәләр нигезле белешмә төркемен һәм баллны ниятләнгәнчә аңлату өчен дәлилләр булуын таләп итә. Болар булмаса, процентиль нигезе рөхсәт иткәннән төгәлрәк булып күренергә мөмкин. International Test Commission, 2001
Яшькә карап нәрсә үзгәрә?
IQ яшь нормаларына исәпләнә: гадәти шкалада һәр яшь төркеме өчен белешмә уртача күрсәткеч 100. Бала һәм өлкән кеше яшькә яраклаштырылган бер үк балл алырга мөмкин, әмма алар төрле биремнәргә җавап биргән яки чимал баллары төрлечә булган булырга мөмкин. Шуңа күрә нормаль модель буенча исәпләү яшькә яраклаштырылмаган гомерлек нәтиҗәләр сызыгын тасвирламый. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Нормалар тестка, халык төркеменә һәм чорга да бәйле. Raven күзәтүендә матрицалар тесты нормаларының төрле шартларда һәм вакыт узу белән үзгәрүе күрсәтелә. Бер коралдан алынган баллны һәр тест һәм тарихи норма таблицасы үлчәүнең бер үк үзлекләренә ия дип кабул итәргә ярамый. Raven, 2000
Нәрсә йогынты ясый?
Бик югары нәтиҗәләр очрагында аеруча сак булырга кирәк
Норма өчен алынган кечкенә сайланмаларда бик сирәк баллар турында туры мәгълүмат аз була. Шуңа күрә сирәк очрый торган югары процентиль күзәтүләргә генә түгел, модель фаразларына да бәйле булырга мөмкин. Тестны куллану буенча күрсәтмәләр нәтиҗәдән ясалган фикергә туры килгән дәлилләрне таләп итә. Баллдагы билгесезлекне күрсәтү соңгы унлык урынын төгәл дип санаудан файдалырак. International Test Commission, 2001 Pearson, 2020
Матрица табышмагы баллы гомуми IQны билгелиме?
Carpenter һәм хезмәттәшләре Raven матрицаларындагы фикерләү процессларын анализлый. Бу мөһим биремнәр төркеме турында теоретик аңлатма бирә, ләкин өйдә ясалган теләсә нинди табышмакның гомуми баллын нормалаштырылган гомуми IQга әйләндерергә нигез бирми. Когнитив эшчәнлек төзелешен өйрәнгән хезмәтләр дә һәр бирем сәләтнең бер үк ягын үлчи дип фараз итмәскә кирәклеген күрсәтә. Carpenter et al., 1990 Hampshire et al., 2012
Кабат тест тапшыру һәм үлчәү хатасы турында нәрсә әйтергә?
Мета-анализ когнитив сәләт тестларын кабат тапшырганда нәтиҗәләрнең системалы рәвештә яхшыруын күрсәтә. Шуңа күрә кабат алынган нәтиҗә башка аермалар белән беррәттән тестка күнегүне дә чагылдырырга мөмкин. Ышанычлылык турындагы тикшеренүләр дә бирем балларын һәм аермаларны кешенең үзенчәлекләре дип кабул иткәнче, аларның тотрыклылыгын үлчәргә кирәклеген күрсәтә. Процентильдә күбрәк сан күрсәтү бу ике мәсьәләне дә хәл итми. Scharfen et al., 2018 Hedge et al., 2017
Рәсми бәяләү өчен шул тестның үз хисабын, яшь нормаларын һәм ышаныч интервалын кулланыгыз. Онлайн биремнең максаты тикшеренү булса, нәтиҗәне расланган дәлилләр күрсәткән дәрәҗәдә генә аңлатыгыз. Бу математик мисаллар киң таралган шкаланың ничек эшләвен аңлата; алар катнашучыга үзен кешеләрнең билгеле бер өлешеннән акыллырак дип әйтергә нигез бирми. International Test Commission, 2001 Pearson, 2020
Процентильнең ничек исәпләнүен аңлау белән конкрет баллның шул бүленешкә туры килүен раслаучы дәлилләр булуны аерырга кирәк. Кеше нәтиҗәсен башкаларныкы белән чагыштыру өчен икесе дә кирәк. Neisser et al., 1996 International Test Commission, 2001
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
IQ тесты
Биремнәр белән танышу өчен IQ тестын үтеп карагыз. Онлайн бәяне анда күрсәтелгән чикләүләрне исәпкә алып кабул итегез. Мондагы процентиль таблицасы гадәти идеаль шкаланы аңлата, ул Helibrain өчен вәкиллекле нормалар билгеләми.
Күп бирелә торган сораулар
130 балл дөрес җавапларның 130%ы дигәнне аңлатамы?
Юк. Күрсәтелгән шкалада бу уртача күрсәткечтән ике стандарт тайпылышка югарырак; процентильне исәпләү — аерым гамәл. Neisser et al., 1996
Һәр яшьтә IQ 100 уртача күрсәткечме?
Әйе, яшь нормаларына нигезләнгән шкала конвенциясе буенча. Чимал биремнәрнең нәтиҗәләре яшь белән үзгәрергә мөмкин. Pearson, 2020
Бу таблицаны теләсә кайсы онлайн баллга кулланып буламы?
Юк. Тест балларын бу бүленеш ярдәмендә аңлатыр алдыннан, тест тиешенчә нормалаштырылган һәм расланган булырга тиеш. International Test Commission, 2001
Чыганаклар
- Neisser et al. (1996). Интеллект: билгелеләр һәм билгесезләр..
- Pearson (2020). WISC-V аңлату хисабы: баллар турында.
- International Test Commission (2001). Тестларны куллану буенча халыкара күрсәтмәләр.
- Raven (2000). Raven прогрессив матрицалары: мәдәният һәм вакыт дәвамында үзгәреш һәм тотрыклылык.
- Carpenter et al. (1990). Интеллект тесты нәрсәне үлчи: Raven прогрессив матрицалары тестындагы эшкәртүгә теоретик аңлатма..
- Hampshire et al. (2012). Кеше интеллектын аерым өлешләргә бүлү.
- Scharfen et al. (2018). Когнитив сәләт тестларын кабат тапшыру нәтиҗәләре: мета-анализ.
- Hedge et al. (2017). Ышанычлылык парадоксы: ни өчен тотрыклы когнитив биремнәр индивидуаль аермаларны ышанычлы күрсәтми.