Төп дәлилләр һәм саннар
| Нәтиҗә | Нәрсә үлчәнә | Ни өчен аерыла |
|---|---|---|
| Биремгә кире кайтканчы узган вакыт | Арадагы эшләрне һәм сайлауларны да үз эченә ала | Игътибар туплый алмауның өзлексез вакыты түгел |
| Эшне яңадан башлау тоткарлыгы | Өзеклек тәмамланганнан соң эшне башлауга кадәрге вакыт | Биремгә һәм максатны хәтердә тотуга бәйле |
| Игътибар калдыгы | Элекке биремнән калган тәэсир | Билгеле вакыт чикләве булмаса да эш нәтиҗәсенә йогынты ясарга мөмкин |
Кыр тикшеренүе бөтен кешегә хас физиологик яңадан көйләнүне түгел, эшнең ничек оештырылуын өйрәнә. Кеше өзелгән биременә кире кайтканчы башка эшләрне башкарырга мөмкин. Үткән вакытны игътибарны туплый алмауның өзлексез чоры дип аңлау үлчәнгән күрсәткечне үзгәртә. Mark et al., 2005
Лабораториядә биремне яңадан башлау тикшеренүе нәрсә күрсәтә?
Trafton һәм хезмәттәшләре шунда ук бүлгән шартны, өзеклек башланганчы 8 секунд әзерләнергә мөмкинлек биргән кисәтүле шарт белән чагыштырган. Кисәтү алган катнашучылар күбрәк әзерләнгән һәм эшкә тизрәк кайткан. Бу алдан әзерләнү һәм башлангыч максатны хәтердә тотуның әһәмиятен күрсәтә, үзгәрмәс бер торгызылу вакытын түгел. Trafton et al., 2003
Altmann һәм Trafton моделе максатны активлаштыру һәм искә төшерүнең эшне яңадан башлауга ничек тәэсир итүен тасвирлый. Leroy тәҗрибәләре тәмамланмаган эштән күчкәндә игътибар калдыгын өйрәнә. Бу аңлатмалар үзара бәйле, ләкин төрле процессларга карый, шуңа күрә аларның үлчәүләрен бердәм универсаль минут санына берләштерергә ярамый. Altmann et al., 2002 Leroy, 2009
Кешеләр өзеклекләрнең тәэсирен каплый аламы?
Mark һәм хезмәттәшләренең тәҗрибәсендә өзелгән катнашучылар биремнәрне сыйфат аермасын күрсәтмичә тизрәк тәмамлаган, ләкин күбрәк стресс, кәеф төшү, вакыт кысанлыгы һәм көч кую турында хәбәр иткән. Димәк, тизрәк тәмамлау өзеклекләр зыянсыз дигәнне аңлатмый. Бу бер генә җитештерүчәнлек күрсәткеченең тулы мәгълүмат бирмәвенең тагын бер мисалы. Mark et al., 2008
Нәрсә йогынты ясый?
Барлык тәнәфесләр дә өзеклеккә тиңме?
Юк. Алдан планлаштырылган ял тәнәфесе һәм көтмәгәндә башка эшкә күчәргә кирәк булу төрле максатларга һәм таләпләргә ия булырга мөмкин. Кыска тәнәфесләр турындагы мета-анализ аларның энергия һәм арыганлыкка кечкенә уңай йогынтысын таба, ә эш нәтиҗәсенә уртача тәэсире төгәл билгеле түгел. Ул һәр өзеклек ял иттерә, яки һәр тәнәфес бер үк күчү чыгымын тудыра дип күрсәтми. Albulescu et al., 2022
Тотрыклы игътибар да вакыт узу белән үзгәреп тора. Бу үзгәрешләр турындагы тикшеренүләр кешене я тулысынча игътибарлы, я билгеле бер вакыт эчендә һәрвакыт эшкә яраксыз дип тасвирламый. Нинди бирем һәм нинди эш нәтиҗәсе үлчәнүе мөһим булып кала. Esterman et al., 2013
Чынбарлыкта нәрсәне үзгәртеп була?
Шартлар мөмкинлек биргәндә, киләсе адымны ачык итеп билгеләү биремгә кире кайту тикшеренүләренә туры килә. Тәҗрибәдәге дәлил өзеклек алдыннан әзерләнүгә кагыла; бер генә искәрмә язу көндәлек тормыштагы барлык күчү чыгымнарын бетерәчәк дигән гарантия юк. Бу нәтиҗәне артык көчәйтмәскә кирәк. Trafton et al., 2003 Altmann et al., 2002
Үзегезне күзәткәндә, биремнән читтә узган вакытны аны яңадан башлау өчен кирәкле вакыттан аерыгыз. Өзеклекнең төрен, баштагы биремнең тәмамланмаган булу-булмавын һәм сезне кызыксындырган нәтиҗәне язып барыгыз. Югыйсә, башка эшләр башкарылган булса да, озак араны танып-белү сәләте озак вакыт игътибарның кире кайтмавы дип ялгыш аңларга мөмкин. Mark et al., 2005 Leroy, 2009
Биремнәр арасында күчү уены нәрсә күрсәтә ала?
Контрольдә тотылган күчү биреме кагыйдәләрне алыштыру бәясен күрсәтә ала. Ул лабораториядәге кыска аерманы эш урынындагы югалган минутларга әйләндерә алмый. Ышанычлылык турындагы тикшеренүләр дә кыска вакытлы аерма күрсәткечен кешенең үзгәрмәс шәхси сыйфаты дип кабул итүдән кисәтә. Hedge et al., 2017
Дәлилләр өзеклекнең шартларын исәпкә алу кирәклеген күрсәтә. Алар кеше аннан соң чынлыкта нәрсә эшләгәненә карамастан, һәр белдерү, сөйләшү яки планлы тәнәфес өчен автомат рәвештә 23 минут югалту исәпләргә нигез бирми. Mark et al., 2005 Trafton et al., 2003
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
Биремнәр арасында күчү тесты
Кагыйдәләр арасында чиратлашып эшләүне үз тәҗрибәгездә сынап карау өчен биремнәр арасында күчү тестын үтегез. Ул үз биремендәге эш нәтиҗәсен үлчи, эштәге өзеклектән соң ничә минут югалтуыгызны түгел. Уенны көндәлек эшегез белән чагыштырганда бу аерманы истә тотыгыз.
Күп бирелә торган сораулар
23 минут дигән сан һәркемгә һәм һәр очракка туры киләме?
Юк. Биремгә кире кайту, аны яңадан башлау һәм билгеле бер эш нәтиҗәсен торгызу — төрле күрсәткечләр. Mark et al., 2005 Trafton et al., 2003
Өзеклек алдыннан әзерләнү ярдәм итә аламы?
Контрольдә тотылган тикшеренүдә әзерләнергә мөмкинлек биргән 8 секундлык кисәтүдән соң биремне яңадан башлау тизрәк булган. Көндәлек тормыштагы файда күләме гарантияләнмәгән. Trafton et al., 2003
Планлы тәнәфесләр игътибарга зыянлымы?
Кыска тәнәфесләр турындагы дәлилләр арыганлыкны киметүгә һәм энергияне арттыруга аз гына уңай йогынты таба; гомуми эш нәтиҗәсенә файдасы азрак билгеле. Планлы тәнәфесләрне һәр төрле өзеклеккә тиңләргә ярамый. Albulescu et al., 2022
Чыганаклар
- Mark et al. (2005). Бер бирем дә читтә калмасынмы?.
- Trafton et al. (2003). Өзелгән биремне яңадан башларга әзерләнү: алдан максатны кодлау һәм үткәнне кабатлау тәэсире.
- Altmann et al. (2002). Максатларны хәтердә тоту: активлашуга нигезләнгән модель.
- Leroy (2009). Эшемне башкару нигә шулкадәр авыр? Эш биремнәре арасында күчкәндә игътибар калдыгы тудырган кыенлык.
- Mark et al. (2008). Өзелгән эшнең бәясе: күбрәк тизлек һәм стресс.
- Albulescu et al. (2022). «Тәнәфес ясарга рөхсәт итегез!» Хәл-әхвәлне һәм эш нәтиҗәсен яхшыртуда кыска тәнәфесләрнең нәтиҗәлелеге турында системалы күзәтү һәм мета-анализ.
- Esterman et al. (2013). Игътибар үзәгендәме яки уйлар таралганмы? Тотрыклы игътибар вакытында үз-үзеңне тоту һәм ми эшчәнлеге үзгәрешләрен күзәтү.
- Hedge et al. (2017). Ышанычлылык парадоксы: ни өчен нык когнитив биремнәр шәхси аермаларны ышанычлы үлчәми.