Төп дәлилләр һәм саннар
| Күрсәткеч | Нәрсәгә кагыла | Мөһим чикләү |
|---|---|---|
| 1.5% | Тикшеренү критерийлары буенча тон биеклегенә бәйле тумыштан килгән амузия | Скрининг һәм классификация кагыйдәләренә бәйле |
| Якынча 20,000 катнашучы | Тикшеренүнең башлангыч онлайн үрнәге күләме | Һәр катнашучы да соңгы анализларның һәрберсенә кермәгән |
| Элекке 4% бәясе | Авторлар телгә алган, бер тестка нигезләнгән элекке бәя | Хәзерге вакытта универсаль диагностик ешлык түгел |
Таралышны өйрәнгән мәкалә берничә объектив бирем һәм сораштыру куллана. Андагы төп фикер: бер музыкаль биремдә начар нәтиҗә күрсәтүне автомат рәвештә тумыштан килгән амузия дип классификацияләргә ярамый. Катнашучыларны җыю, кайберләрен чыгару һәм аерым анализларда катнашкан төркемнәр төрле булганга, үрнәк күләме якынча гына бирелә. Peretz et al., 2017
Монда тумыштан килгән амузия нәрсәне аңлата?
Тикшеренү ишетү югалтуы яки гомуми танып-белү сәләте җитешмәү белән генә аңлатып булмый торган, музыканы эшкәртүнең кайбер якларындагы гомер буе дәвам итүче кыенлыкны өйрәнә. Беренче очрак тасвирламасы һәм төркемнәрне өйрәнүдә җентекле бәяләүләр бирелә; музыканы яратмау яки дөрес җырлый алмау бу халәт белән тәңгәлләштерелми. Peretz et al., 2002 Ayotte et al., 2002
Монреаль батареясы музыканың берничә компонентын бәяли. Аны төзүчеләр дә, соңрак эшләнгән Монреаль протоколы да тестларны аерым онлайн диагноз итеп түгел, ә скрининг һәм бәяләү барышының өлеше итеп кулланырга кирәклеген ассызыклый. Кулланучылар өчен ясалган тон биеклеге уены бу протоколга автомат рәвештә тиң түгел. Peretz et al., 2003 Vuvan et al., 2017
Үзен-үзе бәяләү ни өчен ялгыш фикергә китерергә мөмкин?
Кешеләр «музыканы ишетми» дигәнне төрле тәҗрибәләрне белдерү өчен куллана. Үзенә ышаныч, җырлау осталыгы һәм тоннарны аеру сәләте — бер үк нәрсәне үлчәми. Аерым тикшеренү билгеләмәсенә нигезләнгән таралыш бәясен җырлый алмыйм дигән һәр кешегә карата кулланып булмый. Таралышны өйрәнүдә берләштерелгән критерийлар кулланылуның сәбәбе дә шунда: көндәлек сөйләмдәге бу атама киң мәгънәле. Peretz et al., 2017 Vuvan et al., 2017
Нәрсә йогынты ясый?
Тон биеклеген һәм ритмны сизүдәге кыенлыклар бер үкме?
Һәрвакытта да түгел. Phillips-Silver һәм хезмәттәшләре ритмга иярүдә кыенлык булган бер очракны тасвирлыйлар; бу очракта ритмга кушылып хәрәкәт итү кыенлыгы көйдәге тоннарны эшкәртү бозылуына тиң түгел. Синхронлашуны тикшергән күзәтүдә дә ритмны сизү һәм хәрәкәтләрне координацияләү күп компонентлы сәләтләр буларак карала. Бер аерым биремне начар үтәү музыканың һәр өлкәсендә сәләтсезлекне расламый. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Яшь һәм җенес шәхси ихтималлыкны күрсәтәме?
Таралышны өйрәнгән тикшеренүдә кулланылган критерийлар буенча хатын-кызлар өлеше бераз югарырак дип күрсәтелә, ләкин бу аерым кеше өчен диагностик кагыйдә тудырмый. Бәя һаман да катнашучыларны җыю һәм классификацияләү тәртибенә бәйле. Бер процентны башка яшь төркеменә яки очраклы онлайн аудиториягә куллану өчен өстәмә дәлилләр кирәк. Peretz et al., 2017
Тесттан нәрсә белеп була?
Сез кулланылган авазлар, җавап бирү кагыйдәләре һәм җайланма шартларында ничек эшләвегезне күрә аласыз. Кыенлыклар кабатланса, аларны киңрәк контекстта аңларга тырышырга мөмкин, ләкин кыска тест нәтиҗәсе хатаның барлык сәбәпләрен аера алмый һәм гомер буе дәвам итә торган халәтне билгели алмый. Монреаль протоколы хәтта киң кулланыла торган музыкаль тест батареяларын да скрининг барышының этаплары итеп карый. Vuvan et al., 2017
Нәтиҗәнең ышанычлылыгы эксперименталь биремнең чынбарлыкта булуыннан аерыла. Психометрика буенча киңрәк әдәбият шуны күрсәтә: төркем дәрәҗәсендәге эффект кыска тест баллы буенча кешеләрнең тотрыклы рәвештә бер үк урында калуын гарантияләми. Бу принцип музыканы аңлау кыенлыгын кичерүне кире какмыйча, сак булырга кирәклеген күрсәтә. Hedge et al., 2017
Китерелгән тикшеренүләрнең берсе дә бу уенның тумыштан килгән амузияне дәвалаганын яки кыска күнегү программасы аны бетерәчәген расламый. Файдалы нәтиҗә — таралышның төгәл билгеләнгән бәясен һәм төрле музыкаль биремнәрнең нәрсәне үлчәвен аңлау. Peretz et al., 2017 Vuvan et al., 2017
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
Музыкаль ишетү тесты
Тоннарны аеру һәм ритмны кабатлау сәләтен тикшерү өчен музыкаль ишетү тестын үтеп карагыз. Нәтиҗәне аңлатканда, аерым биремнәрне бер-берсеннән аерыгыз. Бу Монреаль диагностик протоколы түгел; түбән балл тумыштан килгән амузияне дә, ишетү югалтуын да расламый.
Күп бирелә торган сораулар
Начар җырлау минем музыканы ишетмәвемне аңлатамы?
Тикшеренүдәге билгеләмә мондый тәңгәллекне расламый. Җырлау һәм музыканы кабул итү төрле бәяләүләр таләп итә. Vuvan et al., 2017
Дөрес күрсәткеч 1.5% мы, әллә 4% мы?
Бу саннар төрле ысулларга һәм дәлилләргә карый. Зур тикшеренү берләштерелгән критерийлары буенча 1.5% күрсәткечен бирә һәм элекке 4% бәясен дә тикшерә. Peretz et al., 2017
Ритмны начар сизү тоннарны да начар кабул итүне раслыймы?
Юк. Ритмга иярү сәләте бозылган очрак һәм синхронлашу турындагы тикшеренүләр музыкаль эшчәнлекнең төрле компонентларын аера. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Чыганаклар
- Peretz et al. (2017). Тумыштан килгән амузиянең таралышы.
- Vuvan et al. (2017). Амузияне ачыклау өчен Монреаль протоколы.
- Peretz et al. (2002). Тумыштан килгән амузия.
- Peretz et al. (2003). Музыкаль тайпылышларның төрләре.
- Ayotte et al. (2002). Тумыштан килгән амузия.
- Phillips-Silver et al. (2011). Бию өчен туган, ләкин ритмга иярә алмаучы: тумыштан килгән амузиянең яңа төре.
- Repp et al. (2013). Сенсомотор синхронлашу: соңгы тикшеренүләргә күзәтү (2006–2012).
- Hedge et al. (2017). Ышанычлылык парадоксы: ни өчен тотрыклы когнитив биремнәр шәхси аермаларны ышанычлы күрсәтми.