Төп дәлилләр һәм саннар
| Өлкәннәр мета-анализындагы нәтиҗә | Бәя | Искәрмә |
|---|---|---|
| Струпның тыю биреме төркеме | Hedges' g = 0.12 | Басмага сайлап алуны төзәткәнче |
| Аның 95% ышаныч аралыгы | 0.03 to 0.20 | Төркемнәр арасында бергә исәпләнгән кечкенә аерма |
| Хатаны төзәткәннән соң гомуми нәтиҗә | Даими өстенлек расланмый | Барлык кешеләр дә бертөрле дигәнне аңлатмый |
Струпка кагылышлы бәя 3 нче таблицада бирелгән. Бу — стандартлаштырылган аерма; ул 12% яхшырак нәтиҗә дә, аерым кешенең ихтималы да түгел. Таблицаның төзәтелмәгән кечкенә нәтиҗәсен мәкаләнең басмага сайлап алуны исәпкә алган нәтиҗәсе белән бергә карарга кирәк; уңай күрсәткечне генә сайлап алу тикшеренү күзәтүен дөрес күрсәтмәс иде. Lehtonen et al., 2018
Ни өчен өстенлек булырга мөмкин дигән фикер чыккан?
Берничә тел белән эш итү танып белүне контрольдә тотуны өйрәнү өчен интуитив яктан нигезле сәбәп бирә. Ләкин мөмкин механизмнарны турыдан-туры дәлилләр белән тикшерергә кирәк. Paap һәм Greenberg эмпирик тикшеренүләрендә берничә башкару функциясе биреме бердәм ике теллелек өстенлегенә эзлекле дәлил бирәме дигән сорау куялар; биремнәрнең бер үк исем белән аталуы аларның нәтиҗәләре бер үк мәгънәдә дигәнне аңлатмый. Paap et al., 2013
Струп биременең дә берничә өлеше бар. Сүзләр, төсләр, җавапларның туры килүе һәм сайланган чагыштыру шарты аның «бәясенә» йогынты ясый. MacLeod карап чыккан тикшеренүләр һәм клиник үлчәүгә багышланган күзәтү бу биремне телгә бәйсез саф контроль үлчәвенә кайтарып булмавын күрсәтә. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Тест теле мөһимме?
Язылган сүз укучыда җәлеп иткән процесслар аша гына комачаулый ала. Башлангыч биремдә таныш сүз белән җавап бирүнең мөһимлеге күрсәтелә, ә тикшеренү күзәтүләрендә бирем төрләренең аермасы тасвирлана. Бу телне һәм җавап шартларын бертөрле тотарга нигез бирә; ләкин ике телле кешеләр өчен бер генә төзәтү коэффициенты тәкъдим итми. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Нәрсә йогынты ясый?
Төркемнәрдәге аерма аерым кеше турында мәгълүмат бирми
Төркемнәр арасында кечкенә аерма күзәтелсә дә, нәтиҗәләр шактый дәрәҗәдә бер-берсе белән тәңгәл килер һәм ул бер кешенең нәтиҗәсе ни өчен үзгәрүен аңлатмас иде. Ышанычлылык парадоксы турында тикшеренү дә күрсәткәнчә, күп классик биремнәрдәге аерым кешеләрне рейтинглау ышанычлылыгы экспериментлардагы тотрыклы аермалар күрсәткәннән түбәнрәк булырга мөмкин. Браузерда кыскача тест үтәү кайсы тел тәҗрибәсе нәтиҗәгә сәбәп булганын ачыклый алмый. Hedge et al., 2017
Өлкәннәр турындагы гомумиләштерелгән тикшеренү ике телле кешеләр өчен һәр яшь һәм җенес төркеменә аерым Струп нормаларын билгеләми. Аның нәтиҗәсен балаларга, телләрнең һәрбер парлыгына яки ике телле булуның һәр төрле билгеләмәсенә автоматик рәвештә күчерергә ярамый. Башка төркем өчен үзенә туры килгән дәлилләр кирәк. Lehtonen et al., 2018
Ни өчен үлчәү һәм төзәтү мөһим?
Браузерда вакытны үлчәү системага карап үзгәрә, ә Струп нәтиҗәләрен исәпләү тестның төренә бәйле. Клиник мета-анализ тикшеренүләре комачаулыкны исәпләү ысулы төркемнәр аермасының күзгә күренгән күләмен үзгәртә алуын күрсәтә. Бу — үлчәүгә кагылышлы гомуми кисәтү; ике телле булу клиник халәт дигән дәлил түгел. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007
Тестны үтеп карагач, нәрсә турында нәтиҗә ясап була?
Тестны бер-берсенә каршы килгән сүз һәм төс мәгълүматын кичерү мөмкинлеге итеп кулланыгыз. Үз нәтиҗәләрегезне чагыштырсагыз, телне, җайланманы, җавап бирү ысулын һәм исәпләү тәртибен бертөрле саклагыз. Хаталар өлешен җавап вакыты белән бергә карагыз һәм нәтиҗәнең үзгәрүен гомуми ике теллелек өстенлегенең дәлиле дип аңлатмагыз. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Дәлилләр тел өйрәнүгә каршы түгел һәм аны танып белүне яхшырту вәгъдәсе итеп күрсәтми. Алар таррак сорауга җавап бирә: басмага сайлап алу хатасын исәпкә алгач, китерелгән өлкәннәр тикшеренүләре башкару функцияләрендә гомуми өстенлек булуын ышанычлы расламый. Аерым тел күнекмәләре һәм башка телдә аралашуның кыйммәте — башка нәтиҗәләр. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013
Бәйле бушлай тестны үтеп карагыз
Струп тесты
Струп тестын үзегез аңлый торган телдә үтегез һәм нәтиҗәләрне күзәткәндә шул телне үзгәртмәгез. Тест тел тарихыгыз нәтиҗәгезгә сәбәп булганмы-юкмы икәнен ачыклый алмый һәм ике телле булуның танып белү өстенлеген дә билгеләми.
Күп бирелә торган сораулар
g = 0.12 дигән сүз 12% яхшыракмы?
Юк. Бу — уртачаларның стандартлаштырылган аермасы, һәм әлеге конкрет бәя хатаны төзәткәнче исәпләнгән. Lehtonen et al., 2018
Тикшеренү күзәтүе ике телле беркемгә дә файда юклыгын исбатлыймы?
Юк. Уртача нәтиҗәгә кагылышлы ышанычлы дәлилләр булмау һәр кеше һәм һәр шарт бертөрле дигәнне аңлатмый. Lehtonen et al., 2018
Нәтиҗәм минем чыннан да ике телле булуымны күрсәтә аламы?
Юк. Струп нәтиҗәсе тел тарихын билгеләү чарасы да, ике теллелекне тикшерү өчен расланган тест та түгел. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Чыганаклар
- Lehtonen et al. (2018). Өлкәннәрдә ике теллелек башкару функцияләренең яхшыруы белән бәйлеме? Мета-анализга нигезләнгән күзәтү..
- Paap et al. (2013). Башкару эшкәртүендә ике теллелек өстенлеге барлыгын раслаучы эзлекле дәлилләр юк.
- MacLeod (1991). Струп эффекты буенча ярты гасырлык тикшеренүләр: берләштерелгән күзәтү..
- Scarpina et al. (2017). Струпның төс һәм сүз тесты.
- Stroop (1935). Сүзләрне эзлекле әйткәндә комачаулыкны өйрәнү..
- Hedge et al. (2017). Ышанычлылык парадоксы: нигә тотрыклы танып белү биремнәре аерым кешеләр арасындагы ышанычлы аермаларны күрсәтми.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Онлайн эксперимент платформалары, веб-браузерлар һәм җайланмаларның төгәллеге һәм үлчәү хатасы.
- Lansbergen et al. (2007). Струп комачаулыгы һәм игътибар дефициты/гиперактивлык бозылышы: күзәтү һәм мета-анализ..
