ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်းတူဝ်ၼပ်ႉငၢႆႈ။

လွင်ႈဢၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸၢင်ႈၸီႉၼႄ

ၸၢမ်းၸတ်းတူဝ်ၼပ်ႉပဵၼ်ၵေႃႉဢွၼ်ႇ။ ၼႂ်းလၢႆး Major System သဵင်သၼ်းၼႅၼ်းတၢင်တူဝ်ၼပ်ႉ၊ ၸႂ်ႉသဵင်သရၢႇသၢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ယဝ်ႉဝူၼ်ႉႁၼ်မၼ်းပဵၼ်ႁၢင်ႈ။ ပဵၼ်လၢႆးၸွႆႈတွင်းလၢႆးၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတႄႉတႃႇ၊ လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းႁင်းၵူၺ်းၸၢင်ႈႁူႉသိုဝ်ႈလိူဝ်။

Dresler လႄႈၸုမ်း (2017) ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းလၢႆးၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇတွင်း ၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းဝူင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်းၶိုၼ်းသဵၼ်ႈမၢႆၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃးလီၶိုၼ်ႈ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၸၢမ်းၽူႈၽိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၼၼ်ယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ IQ ႁိုဝ်တၢင်းတွင်းတူဝ်ႈၵႂၢင်ႈၶိုၼ်ႈ။

ၵၢၼ်သုပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၶွင် Simons လႄႈၸုမ်း (2016) ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ မီးလၵ်းထၢၼ်ၼမ်ၼႃႇတႃႇၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈၼႃႈၼိူဝ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၽိုၵ်းတေႃႇ၊ ၵႃႈတႃႇၵၢၼ်လႅၵ်ႈၸႂ်ႉလႆႈတူဝ်ႈၵႂၢင်ႈၼၼ်ႉမီးလၵ်းထၢၼ်ၼႄႈၵႂႃႇ။ ၶိူင်ႈမိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽိုၵ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းရေႃးၵႃႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၶေႃႈၸီႉၼႄပၢႆးယူႇလီ။