သဵင်တၢင်းလင်ၸွႆႈႁႂ်ႈၸုၵ်းၸႂ်လႆႈလီၶိုၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁႃႉ?

သဵင်ၸွႆႈလႆႈၵူၼ်းၽွင်ႈ။ ၵၢၼ်ငိၼ်းတိတ်းၸွႆႈထႅင်ႈၵူၼ်းၽွင်ႈ။

ၵၢၼ်သုၼ်ႇထတ်းလိၵ်ႈလၢႆးၼႂ်းပီ 2024 ႁၼ်ဝႃႈ သဵင်ဝူၺ်ႈၶၢဝ် ဢမ်ႇၼၼ်သဵင်ဝူၺ်ႈၸိူဝ်းၽွင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်ၵိူၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵူၼ်းမီး ADHD ဢမ်ႇၼၼ်မီးလၵ်းၼၢၼ်းၽၢင်ႁၢင်ႈၼမ် (g ≈ 0.25)၊ လႄႈမီးၽွၼ်းတႅမ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸုမ်းတႅၵ်ႈၵၼ် (g ≈ −0.21)။ မၼ်းဢမ်ႇႁၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းသဵင်ဝူၺ်ႈၼမ်ႉတႃႇ။ ၼႆႉပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽွၼ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶေႃႈၼႄၼမ်းၵၢၼ်ယူတ်းယႃ။

ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပီ 2023 ႁၼ်ဝႃႈ ၵႂၢမ်းႁွင်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်တွင်းလႄႈလူလိၵ်ႈတႅမ်ႇလူင်းဢိတ်းၼိုင်ႈ (d ≈ −0.3)။ ၽဵင်းၵႂၢမ်းဢမ်ႇမီးၵႂၢမ်းႁွင်ႉ ဢမ်ႇၼႄၽွၼ်းၸွႆႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၽွၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉၸႅင်ႈလႅင်း။ ၵၢၼ်သုၼ်ႇထတ်းလိၵ်ႈလၢႆးပီ 2018 ၵေႃႈႁၼ်ဝႃႈ သဵင်တၢင်းလင်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူလိၵ်ႈယၢပ်ႇၶိုၼ်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ သဵင်ၵူၼ်းလၢတ်ႈလႄႈၵႂၢမ်းႁွင်ႉၼၼ်ႉမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၸုၵ်းၸႂ်ၼမ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။

ၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်ၸၢမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ထတ်းၸုၵ်းၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် ADHD ဢၼ်ၶေႃႈယိုၼ်ယၼ်ယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵႂႃႇၸႂ်ႉၵၼ်လႆႈတင်းၵၢၼ်လူလိၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဝၼ်းထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ။ သဵင်တူႇၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်ႁဝ်းသၢင်ႈၼႆႉဢမ်ႇမီးၵႂၢမ်းႁွင်ႉ။