တႃႇလူလိၵ်ႈႁႂ်ႈၽႂ်းၶိုၼ်ႈ လူဝ်ႇယႃႉပႅတ်ႈသဵင်ဝူၼ်ႉၼႂ်းၸႂ်ႁႃႉ?

ၶေႃႈဝႃႈ subvocalization ၼၼ်ႉၸႂ်ႉႁွမ်ႉၵၼ်လၢႆလၢႆတၢင်း။ မၼ်းဢၢင်ႈထိုင်သဵင်ၼႂ်းၸႂ်ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉသိုၵ်ႉလႆႈ၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ဢိတ်းဢွတ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လၢတ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇဢၼ်ၸႂ်ႉၽၢင်ႁၢင်ႈသဵင်။ သၢမ်လွင်ႈၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးတႅတ်ႈတေႃးဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်။ ၵၢၼ်သပ်းလႅင်းလွင်ႈလူလိၵ်ႈၽႂ်းၼၼ်ႉဢုပ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သဵင်ၽႃႇသႃႇ လႄႈသပ်းလႅင်းဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇထၢင်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးသဵင်ၼႂ်းၸႂ်ဢၼ်ႁူႉသိုၵ်ႉယဝ်ႉ တေဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်လူလိၵ်ႈ။ Rayner et al., 2016

ႁဵတ်းႁိုဝ်လွင်ႈတႃၶွၼ်းၽႂ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇပေႃး

တႃႁပ်ႉႁူႉၶေႃႈမုၼ်းတၢင်းႁၼ် လူၺ်ႈတႃတူၺ်းၸွတ်ႇလႄႈၶၢႆႉၽႂ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇပွင်ႇၸႂ်လူဝ်ႇႁူႉၸၵ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း လႄႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းတၢင်းပွင်ႇမၼ်းႁူမ်ႈၵၼ်။ ၵၢၼ်သပ်းလႅင်းလွင်ႈတႃၶွၼ်းၼၼ်ႉၼႄဝႃႈ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈႁပ်ႉၶေႃႈမုၼ်းလႄႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၵၼ်။ ၸႂ်ႉမိုဝ်းၸီႉၽႂ်းၶိုၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ႁႄႉတႃဢမ်ႇႁႂ်ႈတူၺ်းၶိုၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်းၵၼ်ၼၼ်ႉပွင်ႇၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်။ Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Schotter လႄႈၽူႈႁူမ်ႈၵၢၼ်ၶဝ်ၸၢမ်းလၢႆးၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လူယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူၶိုၼ်းတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလီ။ ၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၸွမ်းၼၼ်ႉလူတ်းယွမ်း။ ၶေႃႈႁၼ်ၼႆႉဢမ်ႇယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်တႃၶွၼ်းၶိုၼ်းၽၢႆႇလင်ၵူႈၵမ်းၼၼ်ႉလူဝ်ႇမီး၊ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းယွၼ်ႉပႅတ်ႈၶေႃႈထၢင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ၶွၼ်းၶိုၼ်းၽၢႆႇလင်ၵူႈၵမ်းပဵၼ်တၢင်းၽိတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇလူဝ်ႇယႃႉပႅတ်ႈတႃႇသေႇ။ Schotter et al., 2014

ယွၼ်ႉသင်ပွင်ႈလိၵ်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ႁူႉသိုၵ်ႉဝႃႈလူလႆႈၽႂ်းၼႃႇ

ၵၢၼ်ၸမ်တူဝ်ၵၼ်တင်းၶေႃႈၵႂၢမ်းလႄႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၼၢၼ်းၼႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉၼမ်ၼႂ်းၽႃႇသႃႇထီႉသွင် လႄႈၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵႂၢမ်းႁူႉၼၼ်ႉ သပ်းလႅင်းဝႃႈ ယွၼ်ႉသင်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸမ်တူဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၽႃႇသႃႇဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၽိုၵ်းၼမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ယၢပ်ႇလႄႈၽႂ်းလူတ်းယွမ်း။ ၶေႃႈၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ သဵင်ဝူၼ်ႉၼႂ်းၸႂ်ပဵၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽႂ်းလူတ်းယွမ်း၊ တင်းဝႃႈၽူႈလူဢၢင်ႈႁူႉသိုၵ်ႉဝႃႈမီးသဵင်ၼႂ်းၸႂ်ၼမ်ၶိုၼ်ႈ မိူဝ်ႈလူပွင်ႈလိၵ်ႈဢၼ်ယၢပ်ႇၵေႃႈယႃႇ။ Whitford et al., 2012 Brysbaert et al., 2016

လွင်ႈလူၶၢမ်ႈၵမ်းဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?

ၵၢၼ်လူၶၢမ်ႈၵမ်းၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းလီ မိူဝ်ႈယိူင်းဢၢၼ်းပဵၼ်ႁႃႁူဝ်ၶေႃႈ ဢမ်ႇၼၼ်ႁႂ်ႈႁၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈၵႂၢင်ႈ။ မၼ်းလိူၵ်ႈႁပ်ႉၶေႃႈမုၼ်းဢေႇလူင်း လႄႈထုၵ်ႇလူဝ်ႇထတ်းတူၺ်းၸွမ်းယိူင်းဢၢၼ်းၼၼ်ႉ။ ၵၢၼ်သပ်းလႅင်းလွင်ႈလူလိၵ်ႈၽႂ်း ၸႅၵ်ႇၵၢၼ်ၼႆႉဢွၵ်ႇတင်းၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ်တင်းမူတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၽႂ်းၽိတ်းပၵတိၼၼ်ႉ။ လူၶၢမ်ႈၵမ်းၽႂ်းၶိုၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၶေႃႈမုၼ်းလီလီယင်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ။ Rayner et al., 2016

ၵႃႈပျမ်းမျှၵူၼ်းယႂ်ႇဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈမီးၶွပ်ႇၶႅၼ်။ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်သပ်းလႅင်းၶေႃႈမုၼ်းၵၢၼ်ၸၢမ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ၊ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵမ်ႈၼမ်မီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းသုင်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢတ်ႇထၢၼ်ဢၼ်ၸႅၵ်ႇၸွမ်းဢႃယုတႃႇၵူႈၽႃႇသႃႇ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ လႄႈၽူႈလူၽႃႇသႃႇထီႉသွင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇတႅတ်ႈၶဝ်လူၺ်ႈၵႃႈပျမ်းမျှဢၼ်လဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၸွမ်းဝႃႈသဵင်ဝူၼ်ႉၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်ယဵၼ်ႁႃႉ။ Brysbaert, 2019

သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႉလၢႆးၵူတ်ႉၶတ်းသဵင်ဝူၼ်ႉၼႂ်းၸႂ် ၸွင်ႇမီးသင်ဢၼ်မီးလၵ်းထၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်?

လိူၵ်ႈလိၵ်ႈဢၼ်မႅၼ်ႈၸွမ်းယိူင်းဢၢၼ်း၊ ထတ်းတူၺ်းလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸမ်တူဝ်ၵၼ်တင်းၽႃႇသႃႇလႄႈႁူဝ်ၶေႃႈ။ ၵၢၼ်သပ်းလႅင်းလွင်ႈလူလိၵ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၼၢၼ်းၼႃးလႄႈၸၢမ်းတူၺ်းၼမ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ပိူင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းဢမ်ႇယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ မီးၶၢဝ်းယၢမ်းၽိုၵ်းၸႅင်ႈၸႅင်ႈၵူႈၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်တေလႆႈၽႂ်းၶိုၼ်ႈတႅတ်ႈတေႃး။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵႂၢမ်းႁူႉၶေႃႈၵႂၢမ်းၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းဝႃႈ ႁူႉၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉၼမ်တၢၼ်ႇႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးၽႂ်းၶိုၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ Rayner et al., 2016 Nation, 2006

ပေႃးၶႂ်ႈၼိူင်းတူၺ်းတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၸႂ်ႉပွင်ႈလိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်မႃးယဝ်ႉသေ ၼိူင်းတူၺ်းပၢႆးပွင်ႇၸႂ်ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း။ သင်လၢႆးၼိုင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ WPM သုင်ၶိုၼ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈလူတ်းယွမ်းၼမ်ႉၵတ်ႉဢၼ်တေသပ်းလႅင်းလိၵ်ႈလႆႈ၊ ႁွင်ႉဝႃႈလွင်ႈလႅၵ်ႈတႅၼ်းၵၼ်။ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉသိုၵ်ႉဝႃႈသဵင်ၼႂ်းၸႂ်လူတ်းယွမ်းၵူၺ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈလူလိၵ်ႈလီၶိုၼ်ႈ။ Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ်လႆႈပဵၼ် ႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်လိၵ်ႈဢၼ်မႅၼ်ႈၸွမ်းတူဝ်ၼၼ်ႉလႆႈလီၶိုၼ်ႈ။ ဢမ်ႇမီးငဝ်ႈငႃႇဢၼ်ဢၢင်ႈဢိင်မႃးၼႄဝႃႈ ၵၢၼ်ၵူတ်ႉၶတ်း subvocalization ၼႂ်းၵၢၼ်ၸၢမ်းၼိူဝ် browser ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉဢွၵ်းသုင်ၶိုၼ်ႈတႃႇၵူႈလွင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ယႃႉပႅတ်ႈၶွပ်ႇၶႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇၼႂ်းၵၢၼ်လူလိၵ်ႈတႃႇသေႇ။ Rayner et al., 2016 CLIFTON et al., 2015