ၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇၵူၼ်း တေႇတႂ်ႈ 100 milliseconds လႆႈႁႃႉ?

Woods လႄႈၸုမ်းၶဝ် ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသဵင်ၸီႉဢၼ်ၸၢင်ႈပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလႆႈ၊ ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၽိုၵ်းသွၼ် လႄႈမၵ်းၶၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇ တႃႇတႅပ်းတတ်းဝႃႈ ပိူင်လႂ်ၼပ်ႉပဵၼ်ၽွၼ်း။ ၶေႃႈလိူၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၶွင်ၵၢၼ်ဝတ်းၶေႃႈတွပ်ႇတေႃႇသဵင်ၸီႉ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ႁဵတ်းၸွမ်းၵွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇၶၢဝ်း။ ၽိုၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မႄးၵႄႈၶေႃႈတွပ်ႇၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၵိူတ်ႇၽွၼ်းတီႈၶိူင်ႈ၊ ၼႄႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ် software တႅမ်ႈမၢႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၼပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၵိူတ်ႇၽွၼ်းတီႈတူဝ်ၵူၼ်းတႄႉတႄႉလႆႈ။ Woods et al., 2015

ၵၢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၶၢတ်ႈႁၼ် ၼၼ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းလႂ်ၵူၼ်းၼိုင်ႈ

သင်ဝႃႈ ႁူႉဝႆႉဝႃႈ ပိူင်တေၵိူတ်ႇၽွၼ်းမိူဝ်ႈလႂ်၊ ၵေႃႈၸၢင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်ၶၢႆႉတူဝ်ၵွၼ်ႇမၼ်းၵိူတ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၸမ်ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၶၢတ်ႈႁၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တေၸမ်ၽိတ်းထမ်းတေႃႇပိူင်ၵိူတ်ႇၽွၼ်းသေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈတႄႇတီႈၵၢၼ်ႁူႉႁၼ်မၼ်း။ ၼႆႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်းၶေႃႈထၢမ်လွင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇငၢႆႈ တေႃႇသဵင်ၸီႉမႂ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢတ်ႈႁၼ်။ ၶေႃႈၸီႉၼႄၵၢၼ် လႄႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ပၼ်သဵင်ၸီႉၼၼ်ႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇပွင်ႇၸႂ်ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်တူဝ်ဢေႇၼႃႇ။ Woods et al., 2015 Woods et al., 2015

ၵၢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇဢၼ်လႆႈလိူၵ်ႈၼၼ်ႉ ထႅမ်ပၼ်ၵၢၼ်လိူၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်။ ၽိုၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵဝ်ႇလွင်ႈတၢင်းလိူၵ်ႈၶေႃႈတွပ်ႇၼႄဝႃႈ ၶူင်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းတေႃႇၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇ။ ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁၢင်ႈႁၼ်ငၢႆႈဢၼ်ၼိုင်ႈ မီးၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇတႂ်ႈသုတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတေႃႇၵၢၼ်လဵၼ်ႈဢၼ်လူဝ်ႇတႅပ်းတတ်းလိူၵ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်လၢႆလၢႆပိူင်။ Hick, 1952

ၵွပ်ႈသင် ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်လႆႈၶေႃႈၶၼ်ႈလႆႈလီဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇဢွၼ်ႇ

ၶေႃႈတူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ၽႂ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵိူတ်ႇၽွၼ်းၽၢႆႇၶွပ်ႇ။ ၸႂ်ႉၵၢၼ်လၢႆၵမ်းၼႆႉ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလၢႆၵမ်းတႃႇၶေႃႈတူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ၊ ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၸွမ်းၵွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၽိတ်းပိူင်ၵၢၼ်ဝတ်း။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၼႄႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမၵ်းၶၼ်ဝႆႉလၢႆးၸတ်းၵၢၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢဝ်ၶေႃႈတူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ၼႄဝႆႉၵူႈဢၼ်မႃးၼပ်ႉဝႃႈ မီးၽွၼ်းမိူၼ်ၵၼ်။ Ratcliff, 1993

ၶိူင်ႈဝတ်းလႆႈလီ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ယိုၼ်ယၼ်ၽွၼ်းတူဝ်ၵူၼ်း

Browser ၸၢင်ႈတႅမ်ႈမၢႆၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လႅတ်ႈၵႂၢင်ႈလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶၼ်ႈတႃႇၸႅၵ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်း တၢင်းမႅၼ်ႈယမ်လွင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းသဵင်ၸီႉၵိူတ်ႇၽွၼ်းလႄႈၵၢၼ်တဵၵ်း။ ၵၢၼ်တႅၵ်ႈၵၼ်ၼႂ်း platform ၼႄပၼ်တင်းၶၢဝ်းယၢမ်းယၢင်ႈယႅၵ်ႈလႄႈၵၢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ။ ၶေႃႈၶၼ်ႈဢၼ်မီးတူဝ်ၼပ်ႉၸုၵ်းတၢင်းၼႃႈလၢႆတူဝ် ဢမ်ႇလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၼပ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇတေႃႇသဵင်ၸီႉဢၼ်ႁၼ်လႆႈမႅၼ်ႈယမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020

ၵေႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ်ၶေႃႈမႄးၶၢဝ်းယၢမ်းတီႈၶိူင်ႈတၢင်ႇၸုမ်း ၸွမ်းၵၢၼ်ၸတ်းတၢင်ႇပိူင် မႃးၸႂ်ႉတႃႇၵမ်ႉထႅမ် ဢမ်ႇၼၼ် ပႅတ်ႈၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇၸႅတ်ႈၶိူင်ႈ ၸႂ်ႉလႆႈတေႃႇၶိူင်ႈဝတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၵူတ်ႇၸႅတ်ႈၶိူင်ႈ၊ ၽၢႆႇၶၢဝ်းယၢမ်းၽိတ်းပိူင်လႄႈတၢင်းယႂ်ႇၶွင်မၼ်း ၼႂ်းၶိူင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇႁူႉလႆႈ။ Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

ၸွမ်းႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် မိူဝ်ႈလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇၽႂ်းၽိတ်းထမ်းတေႃႇ

တူၺ်းၵၢၼ်လဵၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ လႄႈၶေႃႈၵၢၼ်မၼ်း: မီးၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်တႄႇၵွၼ်ႇႁႃႉ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းၼၼ်ႉၸၢင်ႈၶၢတ်ႈႁၼ်လႆႈႁႃႉ၊ လႄႈတူဝ်ၼပ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵႃႈတႂ်ႈသုတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵႃႈၵၢင်? တႅၵ်ႈၵၼ်ၵႃႈၼပ်ႉပိူင်လဵဝ်ၼႂ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းတူဝ်ၼပ်ႉၵမ်းၼပ်ႉဢၼ်မၵ်းၶၼ်ဝႆႉ။ ယႃႇၽိူမ်ႉၼမ်ၵမ်းလဵၼ်ႈသေ တႅၵ်ႈၵႃႈတႂ်ႈသုတ်းဢၼ်မႂ်ႇ မိူၼ်ၸိူင်ႉၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပိၼ်ႇလႅၵ်ႈ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၼမ်ၵမ်းလဵၼ်ႈၼႄဝႃႈ လၵ်းၶေႃႈဝတ်းမၼ်းၶိုၼ်ႈတေႃႇၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းလႆႈလႄႈၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ထၢမ်။ Miller, 2023 Ratcliff, 1993

ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၵိူတ်ႇလႆႈၵမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၼႄတၢင်းၼမ် လွင်ႈလၵ်းၶေႃႈတူဝ်ၵူၼ်းဢၼ်ၼိမ်ၼႃ။ လူဝ်ႇယိုၼ်ယၼ်လွင်ႈယုမ်ႇယမ်လႆႈ၊ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်တႃႇၸတ်းၸၼ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈယိင်ႈလူဝ်ႇ။ ၶေႃႈလူင်းတၢင်းဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇပဵၼ်ဝႃႈ ၽွၼ်းဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်လဵၼ်ႈၼႆႉ။ တႃႇယိုၼ်ယၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇၵူၼ်းဢၼ်ထူးၵူႈၵေႃႉ လူဝ်ႇမီးၵၢၼ်ဝတ်းဢၼ်ၵုမ်းၵမ်လႆႈ။ Hedge et al., 2017

တီႈၼႆႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တႃႇႁွင်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ မၼ်းလၢတ်ႈဢမ်ႇမၢၼ်ႇ၊ တႅပ်းတတ်းဝႃႈမီးပၼ်ႁႃ ဢမ်ႇၼၼ် မၵ်းၶၼ်ႈၶဵင်ႈတႂ်ႈသုတ်းတႃႇၵူႈၵေႃႉ။ လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈပဵၼ် ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇၵၼ်ႁႂ်ႈလႆႈဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၼႄဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼိုင်ႈၵမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မီးသၢၵ်ႈသေႇဝႃႈ ၽွၼ်းႁူႉႁၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇတႄႉတႄႉ။ Woods et al., 2015 Bridges et al., 2020