ၵူၼ်းလၢတ်ႈလႆႈသွင်ၽႃႇသႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထတ်း Stroop လႆႈလီလိူဝ်ႁိုဝ်?

ၵႃႈၶၼ်ၸၢမ်း Stroop ၼႆႉမီးၼႂ်း Table 3။ မၼ်းပဵၼ်ၵႃႈၽိတ်းၽႅၵ်ႇမၢတ်ႈထၢၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီလိူဝ် 12% ႁိုဝ် ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၶွင်ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ တေလႆႈလူႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၽွၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇၵႄႈၶႆ ဢၼ်ဢွၼ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ လႄႈၶေႃႈသုပ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဝၢႆးၵႄႈၶႆၽွၼ်းယွၼ်ႉၵၢၼ်ၽိမ်းၽႄႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵၢၼ်လိူၵ်ႈဢဝ်ၵႃႈၶၼ်ၽွၼ်းလီၼႂ်းၵွၵ်းလဵဝ်ၵူၺ်း တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႈသုပ်းၵၢၼ်လူၺ်ႈသုၼ်ႇၼႆႉၽိတ်းပိူင်ႈ။ Lehtonen et al., 2018

ၵွပ်ႈသင်ၸင်ႇယၢမ်ႈတင်ႈၶေႃႈဝႃႈ မီးၽွၼ်းလီ?

ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၽႃႇသႃႇလၢႆၽႃႇသႃႇ ပၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်ပဵၼ်လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလီတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်တၢင်းဝူၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇၶိုၼ်ႈတီႈမီးလွင်ႈတူၺ်းလီၼၼ်ႉ တေလႆႈမီးလၵ်းထၢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸၢမ်းတူၺ်းၶွင် Paap လႄႈ Greenberg ထၢမ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၽၢႆႇၽူၼ်ႉၽႅၼ်းတၢင်းဝူၼ်ႉလၢႆၸိူဝ်း ပၼ်လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ၵွင်ႉၵၼ်တႃႇၽွၼ်းလီၶွင်ၵူၼ်းသွင်ၽႃႇသႃႇတစ်ခု တႄႉႁိုဝ်၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸိုဝ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် ဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈၶေႃႈၵႃႈၶၼ်တင်းမူတ်းမိူၼ်ၵၼ်။ Paap et al., 2013

ၵၢၼ် Stroop ၵေႃႈမီးၶိူင်ႈပႃးလၢႆၸိူဝ်း။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း သီ ၵၢၼ်ၵွင်ႉပၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇ လႄႈတူဝ်တႅၼ်းဢၼ်လိူၵ်ႈၸႂ်ႉ ပႃးႁႂ်ႈၵႃႈၵၢၼ်ၶတ်းၵၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၽိုၼ်တူၺ်းၶိုၼ်းၶွင် MacLeod လႄႈၽိုၼ်တူၺ်းၶိုၼ်းၵၢၼ်တႅၵ်ႈတူၺ်းတၢင်းပၢႆးယူႇ ၼႄပၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႈယေႃႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၶိူင်ႈဝတ်းၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်တၢင်းဝူၼ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းၽႃႇသႃႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017

ၽႃႇသႃႇၶွင်ၵၢၼ်ထတ်းၼၼ်ႉမီးၽွၼ်းႁိုဝ်?

ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၸၢင်ႈၶတ်းၵၼ်လႆႈၵေႃႈ မီးတၢင်းၵၢၼ်ဢၼ်မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းလူဢၢၼ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵၢၼ်တူၵ်းတႄႇမူလ်းၼႄပၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈၶွင်ၶေႃႈတွပ်ႇၵႂၢမ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်း၊ ၽွၼ်းတူၺ်းၶိုၼ်းၵေႃႈလၢတ်ႈထိုင်ၵၢၼ်တႅၵ်ႈၵၼ်ၶွင်ပုံစံၵၢၼ်။ ၼႆႉၵမ်ႉထႅမ်ဝႃႈ ထုၵ်ႇလီႁၵ်ႉသႃၽႃႇသႃႇလႄႈပုံစံၶေႃႈတွပ်ႇဝႆႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၵႃႈၵႄႈၶႆတူဝ်လဵဝ်တႃႇၵူၼ်းသွင်ၽႃႇသႃႇ။ Stroop, 1935 MacLeod, 1991

ၽွၼ်းၽိတ်းၽႅၵ်ႇၸုမ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၼပ်ႉႁူႉၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်

ထိုင်မႃးမီးၽွၼ်းၽိတ်းၽႅၵ်ႇဢွၼ်ႇၼႂ်းၸုမ်းၵေႃႈ မၼ်းယင်းမီးၶွပ်ႇတီႈၽွၼ်းၽိတ်းၽႅၵ်ႇၵၼ်ၼမ်၊ လႄႈဢမ်ႇလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်ၵႃႈၶၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶေႃႈၶတ်းၵၼ်ၽၢႆႇၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၼႄဝႃႈ ၽွၼ်းၽိတ်းၽႅၵ်ႇၶွင်ၵၢၼ်ထတ်းပၢႆးၸႂ်တူဝ်ထဵင်လၢႆၸိူဝ်း ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်လႆႈၽႂ်ႈၽူႈၸတ်းတႅၼ်းၵူၼ်းၵေႃႉၵေႃႉ ၼမ်တႃႇၵႃႈႁိုဝ် မိူဝ်ႈတႅၵ်ႈတူၺ်းၵၼ်တင်းၽွၼ်းၸၢမ်းဢၼ်ၶႅင်ႁႅင်းၼႂ်းလွင်ႈၸၢမ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ။ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈၽၢၼ်ႇ browser ၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းပွတ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ်လႆႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇသင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉပဵၼ်မႃး။ Hedge et al., 2017

ၶေႃႈသုပ်းၵူၼ်းလူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယိုၼ်ယၼ်ပၼ်ပုံစံၵႃႈၶၼ် Stroop တႃႇၵူၼ်းသွင်ၽႃႇသႃႇၵူႈဢႃႇယု ႁိုဝ်ၸႅၵ်ႇၸွမ်းၽိတ်းၸၢႆးယိင်း။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ်ၶေႃႈသုပ်းၼႆႉၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတေႃႇၵူၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵူႈၵူပ်ႇၽႃႇသႃႇ ႁိုဝ်ၵူႈပုံစံၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းသွင်ၽႃႇသႃႇ။ ၸုမ်းၵူၼ်းတၢင်ႇၸုမ်း လူဝ်ႇမီးလၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ၵိုင်ႇငမ်ႇၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ။ Lehtonen et al., 2018

ၵွပ်ႈသင်လွင်ႈဝတ်းတႅၵ်ႈလႄႈၵၢၼ်ၵႄႈၶႆၸင်ႇလမ်ႇလွင်ႈ?

ၶၢဝ်းယၢမ်းဝတ်းတႅၵ်ႈ browser လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းၶိူင်ႈ၊ လႄႈၵၢၼ်ၼပ်ႉၶေႃႈ Stroop လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းပုံစံၵၢၼ်ထတ်း။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃႇတႃႇၽၢႆႇပၢႆးယူႇ ၼႄပၼ်ဝႃႈ မၢႆထိုင်တၢင်းၶတ်းၵၼ်ၸိူဝ်ႉႁိုဝ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၼ်ၽွၼ်းၽိတ်းၽႅၵ်ႇၸုမ်း ဢၼ်ပေႃႇႁၼ်ၼၼ်ႉယႂ်ႇလႄႈဢွၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈၾၢင်ႉတူဝ်ႈၵႂၢင်ႈၵဵဝ်ႇတင်းၵၢၼ်ဝတ်းတႅၵ်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လၢတ်ႈသွင်ၽႃႇသႃႇပဵၼ်ရေႃးၵႃႇပၢႆးယူႇ။ Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007

ၸၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈၼပ်ႉႁူႉသင်လႆႈၸွမ်းတႄႉ?

ၸႂ်ႉၵၢၼ်ထတ်းၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်တူၺ်းၸၢမ်း လွင်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းလႄႈသီဢၼ်ၶတ်းၵၼ်။ သင်တႅၵ်ႈတူၺ်းၽွၼ်းၵၢၼ်ၸၢမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈႁၵ်ႉသႃၽႃႇသႃႇ၊ ၶိူင်ႈ၊ လၢႆးတွပ်ႇ လႄႈလၢႆးၼပ်ႉမၼ်းဝႆႉမိူၼ်ၵၼ်။ လူဢၢၼ်ႇဢတ်ႇတႃႇၽိတ်းႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၶၢဝ်းယၢမ်းတွပ်ႇ လႄႈလီႁူႉဝႆႉဝႃႈ ၽွၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၼိုင်ႈၵမ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းထၢၼ်ယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈၵူၼ်းလၢတ်ႈသွင်ၽႃႇသႃႇ မီးၽွၼ်းလီတူဝ်ႈၵႂၢင်ႈ။ Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017

လၵ်းထၢၼ်ဢမ်ႇၶတ်းၵၼ်တေႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇ၊ လႄႈဢမ်ႇပၼ်ၵတိဝႃႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶႅင်ႁႅင်း။ မၼ်းတွပ်ႇၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵႅပ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း: ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵူၼ်းလူင်ဢၼ်ဢၢင်ႈဢိင်ၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်လၵ်းထၢၼ်ၶႅင်ႁႅင်းတႃႇၽွၼ်းလီတူဝ်ႈၵႂၢင်ႈၽၢႆႇၽူၼ်ႉၽႅၼ်းတၢင်းဝူၼ်ႉ ဝၢႆးၼပ်ႉထိုင်ၽွၼ်းယွၼ်ႉၵၢၼ်ၽိမ်းၽႄႈ။ ၽၢႆႇၵၢၼ်ၸႅၼ်ႇၽႃႇသႃႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ လႄႈၽွၼ်းလီၶွင်ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ၽၢႆႇၽႃႇသႃႇတၢင်ႇဢၼ် ပဵၼ်ၽွၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း။ Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013