Bilembeteli mpe mituya ya ntina
| Motángo | Ndimbola ya semba | Makambo mosusu oyo esengeli koyeba |
|---|---|---|
| Motángo ya biyano ya solo | Elonga na mituna oyo epesami | Mokakatano ya mituna mpe mibeko ya ndenge ya kosala yango |
| Ntango oyo osaleli | Mbangu na kolanda malako yango | Bosolo ya biyano, ntango oyo epesami mpe lolenge ya komeka |
| Percentile | Esika na kati ya bato oyo basalelami lokola ndakisa | Ba-norme oyo ebongi mpe ezali komonisa bato ndenge na ndenge |
| Score ya échelle ya IQ | Ndimbola oyo ebongisami na ndenge moko | Mbongwana oyo endimami mpe ba-norme ya mbula |
Carpenter, Just mpe Shell batalelaki ndenge oyo bato basalelaka makanisi na ba-matrisi ya Raven, na kosalelaka ndenge oyo basalaka, maloba na bango mpe koningana ya miso. Ndimbola na bango etaleli komona ndenge oyo makambo ezongelaka mpe koyeba boyokani kati na yango. Ezali bolukiluki ya makanisi mpo na libota moko ya ba-mekano oyo esalelamaka banda kala, kasi ezali te kondimisa puzzle nyonso ya bililingi oyo ekokani na yango. Carpenter et al., 1990
Mpo na nini mbala mingi babengaka ba-matrisi ete ezangi maloba?
Makambo oyo ezali na mituna ekoki kokitisa ntina ya koyeba maloba mosusu, kasi yango elingi koloba te ete mekano ezali na boyokani te na malako, kelasi, makambo oyo moto ayebi to mimeseno. Botali ya Raven emonisi ete ba-norme ebongwanaka na kotalela esika mpe ntango. Lolenge oyo esaleli maloba te mpe kolimbola yango lokola oyo etaleli mimeseno te ezali makambo mibale ekeseni. Raven, 2000
Botali monene ya mayele mpe etalelaka ba-score ya ba-mekano lokola bimekeli oyo ezali na makambo oyo esalaka malamu mpe bandelo, kasi lokola ndimbola mobimba ya moto te. Misala ndenge na ndenge ya kososola ekoki kosɛnga mayele ndenge na ndenge ya kokanisa, ya kobosana te mpe makambo mosusu. Neisser et al., 1996 Hampshire et al., 2012
Kokokanisa na matrisi ezali ndenge moko na IQ ya mobimba?
Ezali te ndenge moko na yango kaka boye. Botali ya monene ekoki kosangisa mitindo mingi ya misala mpe kosalela score ya lisangani oyo buku ya malako emonisi. Buku ya mosali ya mekano moko ezali ndakisa ya ndenge ba-score oyo ebongisami mpe bitando ya bokeseni ya bondimi esalelamaka na système moko ya sikisiki ya botali. Mibeko ya motángo yango moko ekoki te kosala système ya ndenge wana mpo na lisano ya sika. Pearson, 2020
Nini ezali na bopusi na yango?
Nini ebongolaka mbano?
Ndenge oyo mituna eponami, mokakatano na yango, ndelo ya ntango mpe makambo oyo moto asalaki liboso nyonso ebongolaka oyo ezali komekama. Bolukiluki ya kozongela ba-mekano emonisi ete ba-score ekoki komata ntango moto azongeli ba-mekano ya makoki ya kososola; yango wana koyeba ba-matrisi liboso ekoki kobongisa ndenge ya kosala yango, kasi yango emonisi te ete matomba yango ekobima mpe na misala ya sika to ete makoki nyonso emati. Scharfen et al., 2018
Ba-norme ya mbula ezali mpe na ntina. IQ oyo esalelamaka mingi etalelaka 100 lokola mwayene na kati ya etuluku mokomoko ya mbula; motángo moko ya biyano ya solo ekoki kopesa te score moko oyo ebongisami na mbula. Score ya mobimba ya mwana to ya mokóló ekoki kozwa percentile te soki basaleli te ndenge ya kokokanisa oyo ebongi. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Momekano ya malamu esengaka nini?
Malako ya mokili mobimba mpo na kosalela ba-mekano esɛngaka bilembeteli oyo esimbaka ndimbola oyo balingi kopesa, kosala yango na lolenge oyo ebongi mpe koyeba bandelo na yango. Bolukiluki ya bondimi emonisi mpo na nini mosala ya kososola oyo eyebani malamu ekoki kaka kopesa bimekeli ya moto moko oyo ezali na makelele. Etanda ya kitoko ekoki kozwa esika ya bizaleli yango te. International Test Commission, 2001 Hedge et al., 2017
Yango ezali na ntina mingi soki basaleli mosala mokuse mpo na kopesa moto nkombo. Mituna moke emonisaka makambo mingi te, mpe score moko ya mobimba ekoki kolimbola te soki libunga euti na kososola mobeko te, kosala na lombangu, makanisi kotungisama to ntina mosusu. Bolukiluki ya ndenge ya kosilisa mituna esimbaka kotya likebi na mikakatano ya kosilisa yango, na esika ya kolimbola moto na elembo moko. Carpenter et al., 1990
Nini ebongi komeka kosala malamu?
Kosala misala ya bililingi oyo ezongelaka ndenge moko ekoki kosalisa moto ayeba malamu lolenge ya mosala yango. Bilembeteli ya kozongela mekano esimbaka koloba ete matomba yango ezali mbongwana ya ndenge moto asali na mekano, wana tozali kozela bolukiluki ya kotinda makoki yango na misala mosusu liboso ya koloba makambo minene. Mokanda moko te awa emonisi ete lisano ya Helibrain ekomisaka moto mayele mingi to emonisaka mokakatano ya kososola. Scharfen et al., 2018 International Test Commission, 2001
Mpo na komitala, salelá lolenge moko mpe mibeko moko ya ntango, komá soki osilá kosala yango liboso mpe ndimá mbano lokola score ya mituna oyo emekamaki. Yango epesaka ndimbola mingi koleka kotalela pourcentage ya biyano ya solo lokola molɔngɔ ya mayele oyo esalelamaka mpo na bato nyonso. Raven, 2000 International Test Commission, 2001
Meká momekano ya ofele oyo etali yango
Mekano ya kokanisa na matrisi
Meká Mekano ya kokanisa na matrisi mpo na komona ndenge ya koyeba mibeko na kati ya bililingi. Tángá malako ya ntango mpe ya kopesa score. Score na yango ezali mbano ya mosala ya Internet; kokokana na ba-matrisi oyo esalelamaka banda kala epesi yango te ba-norme na yango to kondimama mpo na kosalela yango na minganga.
Mituna oyo batunaka mingi
Kokanisa na matrisi etalelaka mimeseno te?
Mituna oyo esaleli bililingi na esika ya maloba elongolaka te bopusi ya esika mpe ntango. Ba-norme ya ba-matrisi oyo ebimisami ekeseni na bisika mpe na ntango. Raven, 2000
Nakoki kobongola pourcentage ya biyano ya solo na IQ?
Bobongoli oyo endimami mpe ba-norme ya mbula oyo ebongi nde ekoki kondimisa ndimbola yango. Mibeko oyo esalelamaka mingi mpo na échelle ya IQ ezali bobongoli ya ndenge wana te. International Test Commission, 2001 Neisser et al., 1996
Komimesenisa ebongolaka ba-score ya matrisi?
Matomba emataka ntango bato bazongelaka ba-mekano ya makoki ya kososola; yango wana esengeli kotalela makambo oyo moto asalaki liboso ntango bazali kolimbola mbano oyo ezongelami. Scharfen et al., 2018
Mikanda oyo euti na yango
- Neisser et al. (1996). Mayele: makambo oyo eyebani mpe oyo eyebani te..
- Pearson (2020). WISC-V Rapport ya ndimbola: Mpo na ba-score.
- International Test Commission (2001). Malako ya mokili mobimba mpo na kosalela ba-mekano.
- Raven (2000). Ba-matrisi ya progresi ya Raven: Mbongwana mpe koumela na mimeseno mpe ntango.
- Carpenter et al. (1990). Mekano moko ya mayele emekaka nini: Ndimbola ya makanisi ya kosala na Mekano ya ba-matrisi ya progresi ya Raven..
- Hampshire et al. (2012). Kokabola makoki ya mayele ya moto na biteni.
- Scharfen et al. (2018). Matomba ya kozongela ba-mekano ya makoki ya kososola: Bolukiluki ya kosangisa makambo mingi.
- Hedge et al. (2017). Likambo ya bondimi: Mpo na nini misala ya kososola oyo esalaka malamu epesaka te bokeseni ya bato oyo ebongi kotyela motema.