Bilembeteli mpe mituya ya ntina
| Bosikisiki ya ndakisa na makomi ya nsuka | Bilembeteli ya mabe na bilembeteli 1,000 | Ndimbola |
|---|---|---|
| 99% | 10 | Ndakisa ya matematiki, ezali te motuya oyo tozali kopesa toli |
| 98% | 20 | Mabunga oyo etikali ezali mbala mibale koleka oyo ya 99% |
| 95% | 50 | Mabunga ezali mbala mitano koleka oyo ya 99% |
Bandakisa oyo esaleli ndimbola ya pɛtɛɛ ya bosikisiki ya bilembeteli na makomi ya nsuka. Bolukiluki ya solosolo ekoki kosalela ntaka ya moke ya nsinga mpo na kotala bilembeteli oyo ebakisami, elongolami to ebongwani; yango wana tosengeli te kokanisa ete bandakisa oyo ezali kolakisa ndenge oyo site nyonso etalelaka bosikisiki. Mikanda ya bolukiluki ya komeka elimboli ntina ya koyebisa makomi oyo ekanamaki mpe oyo ekomamaki. Soukoreff et al., 2003 Soukoreff et al., 2001
Mabunga oyo etikali mpe oyo ebongisami ezali ndenge moko te
Moto oyo asalaka mabunga mingi kasi abongisaka yango nyonso akoki kosilisa na makomi ya sikisiki, kasi kolekisa ntango mingi mpo na kobongisa yango. Moto oyo atikaka mabunga akoki komonana lokola akomaka noki, nzokande abimisi makomi oyo ekoki kosalelama mingi te. Na yango, motuya ya mabunga na nsuka, milende ya kobongisa mpe mbangu ya kokoma epesaka biyano na mituna ekeseni. Soukoreff et al., 2003
Mokanda ya makambo ya ordinatɛrɛ elobeli mabunga oyo ebongisamaki te mpe bamekoli mosusu oyo etali kobongisa. Mbala mingi, bato oyo bakomaki noki bazalaki na mabunga moke, kasi bolukiluki yango etalelaki kaka makambo ndenge ezalaki. Emonisi te ete kotinda moto nyonso akoma noki ekosala ete akoma na bosikisiki mingi, to ete kokoma malɛmbɛ na motuya moko ekobongisa bosikisiki na ndenge boyebani. Dhakal et al., 2018
Mpo na nini motuya moko ya malamu ebongi te mpo na bato nyonso
Ntalo ya libunga etaleli mosala mpe makambo oyo esalemaka nsima. Momekano ya kokoma makomi oyo epesami emekaka kokoma yango; kokoma to kobongisa makomi esɛngaka mpe kozwa bikateli mosusu. Bolukiluki ya ebandeli na kokoma na masini mpe kokotisa makomi emonisi bokeseni ya biteni yango ya mosala mpe elimboli ntina oyo mbangu oyo emekami na esika moko ekoki te kosalelama kaka bongo na misala nyonso. Salthouse, 1986 MacKenzie and Soukoreff, 2002
Bolukiluki moko ya laboratware emonaki mpe bokeseni monene kati na kokoma makomi ya mokolo na mokolo mpe kokoma molongo ya bilembo oyo eponami na mbalakaka, ata epai ya bato oyo bayebi mosala yango malamu. Koyeba liboso makomi ezali na kati ya makambo oyo motuya ya momekano emekaka. Kozwa mbala moko motuya ya likoló na liste ya maloba ya pɛtɛɛ elimboli te ete okosala ndenge moko na makomi oyo ezali na bilembo mingi ya kokata fraze. Feit et al., 2016
Nini ezali na bopusi na yango?
Lisalisi ya aparɛyi ebongolaka ndimbola ya motuya
Bobongisi ya maloba na masini ekoki kobongola makomi kozanga ete bilembeteli oyo ekomami elanda moko na moko; kosakola maloba ekoki kokotisa liloba mobimba. Bolukiluki ya telefone elobeli polele bandelo oyo yango ebimisaka mpo na bomekoli ya mabunga na nivo ya kofina bapaya. Kokokanisa kokoma na telefone na lisalisi mpe kokoma na ordinatɛrɛ kozanga lisalisi lokola nde motuya ya bosikisiki na yango ezali ndenge moko ekoki kobomba bokeseni ya ntina. Palin et al., 2019
Ndenge nini okoki kosala ngalasisi ya kokoma?
Salelá mosala moko mpe koma mbangu elongo na motuya ya mabunga oyo etali yango. Mpo na kolandela bokoli na yo moko, kokokanisa biteni mingi ya makomi oyo oyebi liboso te mpe oyo ekokani, na esika ya kopona mbala moko kaka. Yango ezali toli ya ndenge ya komeka; ezali te motuya oyo elobami ete ezali ngalasisi ya malamu koleka. Bolukiluki ya makambo oyo bato oyo bakomaka mokolo na mokolo basalaki liboso ezali kolakisa ete mayele etalelaka mosala moko, kasi emonisi te motuya ya ngalasisi oyo ebongi mpo na kokokanisa mbangu mpe bosikisiki. Keith et al., 2007 MacKenzie and Soukoreff, 2002
Soki mbala moko ya kokoma noki etiki mabunga mingi, lobá ete ezali komipesa na moko na ntalo ya mosusu, kasi te ete bobongisi esalemi mpenza. Soki bosikisiki na nsuka etikali ndenge moko nzokande milende ya kobongisa ekiti, yango mpe ezali nsango ya ntina. Momekano mingi esalisaka ete mbongwana emonana, na esika ya kosangisa matomba nyonso na motuya moko oyo esepelisi kaka. Soukoreff et al., 2003 Soukoreff et al., 2001
Esengeli mpe kolimbola bobongisi na nivo oyo bamekaki. Koyeba kokoma malamu ezali mayele ya ntina; bolukiluki ya klavye oyo totangi ebongoli te WPM to bosikisiki mpo na komeka mayele ya kokanisa, maladi ya likebi to bokóli ya mayele nyonso ya bɔɔngɔ. Mikano ya bolukiluki yango etali kokotisa makomi na makambo oyo bayebisaki. Dhakal et al., 2018 Feit et al., 2016
Meká momekano ya ofele oyo etali yango
Mekano ya mbangu ya kokoma na masini
Meká momekano ya mbangu ya kokoma na masini mpe talá mbangu, bosikisiki mpe lolenge ya kokotisa makomi elongo. Mpo na kolandela bokoli na yo moko, batelá ndenge ya lisalisi mpe lolenge ya makomi ndenge moko. Motuya oyo okoki kolimbola, ata mpe mabunga na yango, ezali na ntina mingi.
Mituna oyo batunaka mingi
Bosikisiki ya 100% ezali ntango nyonso malamu koleka?
Ezali malamu ete makomi ya nsuka ezala ya sikisiki, kasi bolukiluki oyo emonisi te ete ezali na motuya moko ya ngalasisi oyo ebongi, kozanga kotalela mbangu, milende ya kobongisa mpe masɛngami ya mosala. Soukoreff et al., 2003
Kobongisa libunga ya kokoma elongolaka ntalo na yango?
Ekoki kolongola libunga na makomi ya nsuka, kasi kaka bongo esɛngaka kofina bapaya mpe ntango. Yango wana milende ya kobongisa ezali motuya mosusu. Soukoreff et al., 2001
Nakoki kokokanisa bosikisiki kati na basite ndenge na ndenge?
Kaka soki otali liboso ndenge oyo site mokomoko elimbolaka mabunga, etalelaka makomi mpe etalelaka kobongisa. Motuya ya ndenge moko ekoki kozala ete bamekaki yango na ndenge ekeseni. Soukoreff et al., 2003
Mikanda oyo euti na yango
- Dhakal et al. (2018). Makambo oyo bamonaki na kofina bapaya ya kokoma 136 millions.
- Palin et al. (2019). Bato bakomaka ndenge nini na aparɛyi ya telefone?.
- Feit et al. (2016). Ndenge tokomaka.
- Soukoreff et al. (2003). Bomekoli mpo na bolukiluki ya kokotisa makomi.
- Soukoreff et al. (2001). Komeka mabunga na misala ya kokotisa makomi.
- MacKenzie and Soukoreff (2002). Kokotisa makomi na aparɛyi ya telefone: bamodele, mayele, liteya mpe misala.
- Salthouse (1986). Biteni ya komona, kokanisa mpe kotambwisa nzoto na kokoma makomi oyo epesami..
- Keith et al. (2007). Ndimbola ya ngalasisi oyo esalemaka na mokano mpo na mayele ya kokoma ya bato oyo bakomaka mokolo na mokolo..