मुखेल पुरावे आनी आंकडे
| वैशिष्ट्य | आवाजान अंक-व्याप्ती अभ्यास | पुराय संख्या दृश्य खेळ |
|---|---|---|
| माहिती | एकामागीर एक उच्चारिल्ले अंक | पडद्याचेर दिसपी अंक |
| गट करपाची संदी | आवाजाच्या वेळेचेर आनी वापरिल्ल्या युक्तीचेर आदारीत | दिसपी जागेच्या गटांत अंक मांडप शक्य |
| गुणांचो अर्थ | त्या अभ्यासांतल्या आठवणीच्या आनी थांबपाच्या नियमांची गरज | खेळाचे स्वताचे नियम लागू |
| थेट रूपांतर | प्रस्थापित ना | प्रस्थापित ना |
आवाजाच्या अभ्यासांत 18–65 वर्सां वयोगटांतले 763 समाजांतले प्रौढ आसले. पारंपरिक पुढल्या क्रमाची सरासरी 6.35 आशिल्ली, पूण पुराय चाचणींत मेळिल्ल्या चडांत चड गुणांची सरासरी 6.77 आशिल्ली. ह्या एकाच अभ्यासांतल्या फरकांतल्यान दिसता की प्रकाशित सरासरी वांगडा तिची गुण मोजपाची व्याख्या दिल्ली जाय. Woods et al., 2010
माहितीची मांडणी बदलल्यार काम कित्याक बदलता
कार्यरत याददास्तीच्या सिद्धांतांत शब्दांशी आनी दृश्य-जागेशीं निगडीत घटकांसयत माहिती साठोवपाचे आनी नियंत्रणाचे वेगवेगळे प्रक्रिया आसात. लिखित अंकांचें शब्दांत परत रूपांतर करूंकय शकता; देखून एका शुद्ध दृश्य याददास्तीचें आनी दुसऱ्या शुद्ध आवाजाच्या याददास्तीचें काम अशें म्हणप इतलें सोपें ना. माहिती कशी दिल्या आनी मनीस तिचेर कितें करता, ह्या दोनूय गजालींनी फरक पडटा. Baddeley, 2012
एक पुराय क्रम एकाच वेळार दिसल्यार ताची रचना गट करपाक मदत करूंक शकता. गटबांदणीच्या संशोधनांत क्रमांतल्या नियमितपणाक कशें संक्षिप्त करतात हाचो अभ्यास जाता; तातूंतलो फायदो फकत चिन्हांच्या कच्च्या संख्येचेर न्हय, तर मनांत साठयल्ल्या रचनेचेर आदारीत आसा. परिचित तारीख वा आकृतिबंध, एकमेकांशी संबंध नाशिल्ल्या अंकांपरस वेगळ्या तरेन हाताळूंक शकता. Mathy et al., 2012 Miller, 1956
दृश्य गुण चड आसल्यार याददास्त बरी आसता अशें दिसता काय?
फकत तपासिल्ल्या कामाक आनी परिस्थितींक लागू जाता. तुलना करतना माहिती कितलो वेळ दिसता, परत म्हणपाची संदी, उत्तर दिवपाची पद्धत आनी थांबपाचे नियमय बदलतात. व्याप्ती मोजपाच्या संशोधनांत ह्या तपशीलांचो मापाचेर परिणाम जाता अशें सांगलां. एका प्रकारांत बरो गुण मेळ्ळो म्हळ्यार सगळ्या कार्यरत याददास्तीच्या कामांतय बरो गुण मेळटलो अशें आपसूक म्हणूंक जायना. Conway et al., 2005
ताचेर कशाचो परिणाम जाता?
प्रकाशित याददास्त क्षमतांचे आकडे विसंगत कित्याक दिसूंक शकतात
Cowan हांचो मर्यादित क्षमतेचो विचार, परत म्हणप आनी दीर्घकालीन याददास्त हांचो वाटो कमी करपाक आखिल्ल्या परिस्थितींतल्या माहितीच्या गटांक लागू जाता. सामान्य अंक-व्याप्तींत ह्याच प्रक्रियांक फायदो जावंक शकता. देखून माहितीच्या गटांच्या अंदाजाची कच्च्या अंकगणनेशी तुलना केल्यार वेगवेगळी एककां आनी प्रयोगाच्या वेगवेगळ्या अटी एकठांय मेळटात. Cowan, 2001
खास याददास्त तंत्रांचो कसून सराव केल्यार काय जावंक शकता हाचें एक उठावदार उदाहरण मेळटा: प्रशिक्षण घेतिल्ल्या एका सहभागीने संघटित ज्ञान वापरून चड लांब अंकमाळो आठोवप शिकली, पूण असंबद्ध माहितींत तसोच फायदा जालो ना. हें शिकिल्ल्या कौशल्याचें प्रमाण; सगळ्यांची अल्पकालीन साठवणूक दाखयल्ल्या अंकसंख्येइतली वाडल्या हाचो पुरावो न्हय. Ericsson et al., 1980
वय आनी लिंगाचे मानक कितें?
मानकांची तुलना करतना माहितीचो प्रकार, वेळ, भास, उत्तराचो क्रम आनी गुण मोजपाची पद्धत जुळपाक जाय. प्रौढांच्या आवाजाच्या नमुन्यांतल्यान दृश्य ब्राउझर खेळाखातीर वय वा लिंगाप्रमाणें समायोजित रूपांतर मेळना. ताची सरासरी दर एका ऑनलाइन खेळाक लागू केली, जाल्यार उपयुक्त संशोधन संदर्भाचें दिशाभूल करपी वैयक्तिक क्रमवारींत रूपांतर जातलें. Woods et al., 2010 Conway et al., 2005
हीच खबरदारी अंकांच्या कामांपलिकडेनय लागू जाता: एका मेटा-विश्लेषणांत व्याप्ती आनी n-back मापांमदीं थोडोच सामायिक संबंध दिसता, आनी तांकां एकामेकांच्या जाग्यार वापरूंक मेळना. देखून दृश्य अंक-याददास्तीचो चड गुण म्हळ्यार प्रस्थापित n-back गुण वा IQ चो अंदाज न्हय. Redick et al., 2013
स्वतःची निरीक्षणां करपाखातीर, दर एका पद्धतीचे निकाल वेगळे दवरात, माहिती दिसपाचो आनी उत्तर दिवपाचो तोच नियम वापरात, आनी क्रम परत म्हणटा वा गट करता काय तें नोंद करात. ह्या निवडींनी स्वताच्या तुलनांचो अर्थ चड स्पष्ट जाता; पूण तांकां प्रतिनिधिक मानक वा वैद्यकीय मान्यता मेळना. Woods et al., 2010 Mathy et al., 2012
संबंदीत फुकट चाचणी करून पळयात
आंकड्यांची याददास्त चाचणी
दृश्य अंक-याददास्त चाचणी करून पळय आनी निकालाक त्या कामाचो गुण अशेंच म्हळयात. आवाजाच्या व्याप्तीची चाचणी वापरली जाल्यार तिचो निकाल वेगळो नोंद करात. एका प्रकारांतली सगळ्यांत लांब यशस्वी माळ दुसऱ्या प्रकारांतल्या सरासरी वा थांबपाच्या नियमाच्या निकालाशी तुलना करूंक नाका.
सामान्य प्रश्न
आवाज आनी दृश्य पद्धतींचे गुण सारखे आसपाक जाय काय?
ह्या स्रोतांनी तशी अपेक्षा प्रस्थापित केल्या ना. माहितीची मांडणी, वापरिल्ली युक्ती आनी गुण मोजपाची पद्धत वेगळी आसूंक शकता. Woods et al., 2010 Baddeley, 2012
दृश्य अंक वापरतना शब्दांची याददास्तय वापरूंक शकता काय?
हय. लोक लिखित माहितीचें शब्दांत परत रूपांतर करूंक शकतात; माहिती कशी दिल्या हाचेरून फकत एकच याददास्त प्रणाली वापरली जाता अशी खात्री मेळना. Baddeley, 2012
एक पद्धत बरी IQ चाचणी आसा काय?
तें सांगपाखातीर योग्य मान्यतेची गरज आसा. एका खास पद्धतींत चड गुण मेळ्ळे म्हळ्यार सामान्य बुद्धिमत्तेंत श्रेष्ठत्व प्रस्थापित जावना. Conway et al., 2005
स्रोत
- Woods et al. (2010). अल्पकालीन शाब्दिक याददास्तीचें अंक-व्याप्ती मापन सुदारप.
- Cowan (2001). अल्पकालीन याददास्तींतला जादूई आकडो 4: मानसिक साठवणूक क्षमतेचो फेरविचार.
- Miller (1956). जादूई आकडो सात, वजा वा जमा दोन: माहिती प्रक्रिया करपाच्या आपल्या क्षमतेच्या कांय मर्यादा.
- Baddeley (2012). कार्यरत याददास्त: सिद्धांत, नमुने आनी वादविवाद.
- Conway et al. (2005). कार्यरत याददास्त व्याप्तीचीं कामां: पद्धतीशास्त्राचो आढावो आनी वापरप्यांखातीर मार्गदर्शक.
- Redick et al. (2013). कार्यरत याददास्तीचीं complex span आनी n-back मापां: मेटा-विश्लेषण.
- Ericsson et al. (1980). याददास्तीचें कौशल्य संपादन.
- Mathy et al. (2012). जादूई अंकांत काय खास आसा? अल्पकालीन याददास्तींत गटबांदणी आनी माहिती संक्षिप्त करप.
