Daliilu mawɗi e limooje
| Ɗowtorde | Ndeeɓal limoore | Haddinnde |
|---|---|---|
| Ƴeewndo haaɗaade ɗaanugol e yeeso | Sahaa 4, 6 walla 8 e leeso nder balɗe 14 | Duuɓi e ɗowtinoore e yimɓe celluɓe |
| Firoore ɗaɓɓitinde ƴeewndeeji haaɗaade ɗaanugol fuu e sahaa seeɗa | Artikiluuji 70, ƴeewndeeji hakkille 147 | Ko feere e haaɗaade ɗaanugol seeɗa e yeeso |
| Ɗaɓɓitaade e ƴeewndo ɗaɓɓitinde hakkille | Hedges' g = −0.776; 95% CI −0.96 to −0.60 | Caɗeele ɗe waɗiraaɗi e limoore, wonaa millisecond |
Ƴeewndo haaɗaade ɗaanugol ndee waɗi yimɓe celluɓe 48, duuɓi maɓɓe ko 21–38, e ɗowtinooje ɗe ƴeewndaaɗe. Sahaa e leeso ko fannu ɗaanugol, wonaa ɗaɓɓitannde nde ƴeewtaama ngam heftinde won kala neɗɗo ɗaanii sahaa nduu. Caɗeele ɗe ɓeydotooɗe ko seedeeji ɗi ɗaɓɓitinta hatojude wonde a heɓii ɗaanugol seeɗa haa a heɓii alaa caɗeele e golle maa. Van Dongen et al., 2003
Firoore ɗaɓɓitinde ndee ƴeewti haaɗaade ɗaanugol fuu e sahaa seeɗa, ko ko yaasi 48 sahaa, tee keewal hakkille kala ƴeewtaama e mum. Caɗeele mawɗe ɗe ɗaɓɓitinde ɗaɓɓitata e ƴeewndo hakkille waawaa firtireede haa teeŋtina e jokkondiral jiimol walla limoore IQ. Maana jooni ko golle ɓurɗe laaɓde e ɗaɓɓitinde ɗaanugol, wonaa limoore ɗaɓɓitaade ndee e nguurndam. Lim et al., 2010
Hol ko jaabawol ɓurɗo yaawde waawi suuɗde
Neɗɗo waawi jaabaade yaawde e ƴeewndeeji keewɗi, kono jaabawol mum goɗɗo waawi ɓurɗude juutde. Ƴeewndeeji ɗaɓɓitinde e ko hakkille ɗowtii ɗum e yeeso ɗaɓɓitinaama ngam yiyde ɗum. Basner e Dinges njiyii wonde cuɓagol ko ƴeewtata waɗi safaare mawnde e yiyde caɗeele ɗaanugol; ƴeewtagol yaawde jaabawol e ɗaɓɓitaade ɗaɓɓitaade ɓurti ballal ɓurɗum ko hokkude hakkille tan e waktu jaabawol ɓe waɗɗaama walla hakkunde mum. Basner et al., 2011
Jeyaaɗe yiyde seeɗa ndee ƴeewtata ko seeɗa tan e ɗowtinde ɗum. Laawol ƴeewtagol jaabawol laaɓɗo e fitinaajo ɗi Woods e worɓe laɓɓinii ko ƴeewndo goɗngo, e waktuuji e laawol limtugol goɗɗi. Hakkunde mum wonaa tabal firoore nde waɗata ɗaanugol no feewi e haaɗaade ɗaanugol e browser maa. Woods et al., 2015
Hol ko waɗata ɗum?
Duuɓi, ɗaanugol ɓennuɗo e ko waɗi e ɗowtorde ngoodi e nafde
Yimɓe mawɓe seeɗa e ƴeewndo haaɗaade ɗaanugol ndee hokkataa limɗe caɗeele ɗe feerndinɗe e duuɓi walla rewɓe e worɓe fof. Sahaa nde neɗɗo ɓadii ɗaanugol, ɗaanugol balɗe ɓennuɗe e golle hakkille ƴeewtaaɗe fof mbaɗi safaare e firoore ndee. Firoore ndee yiyii feere hakkunde keewal hakkille, ɗum kadi ko dalil goɗngol nde ƴeewndo gootal walla jaabawol yaawngol gootal waawaa tabbitinde wonde haaɗaade ɗaanugol alaa safaare. Van Dongen et al., 2003 Lim et al., 2010
Waktu masiŋka e topirɗe softweer ko fannu goɗɗi ɗe mbaɗata waylitagol. Waylude masiŋka kuutorteeɗo waawi waylude limoore, wonaa sabu ɗaanugol. So a njogii njiytagol ñalawmaaji e ɗowtorde nde e alaa ƴeewndo laaɓɗo, huutoro cuɓoraaɗe ɗe keewi e ɗowtinde gooto, tee hoto firtu waylude seeɗa nde ndeenii tan ko safaare ɗaanugol laaɓɗe. Anwyl-Irvine et al., 2020
Hol ko seedeeji ɗowtina e kuutoragol?
Toppitagol ɗaanugol yimɓe mawɓe ɗowtinta ɗaanugol balɗe fof ko sahaa 7 walla ɓurɗum e yimɓe duuɓi 18–60, tawi ɗum anndii wonde yimɓe mbaɗi feere. Ɗum ko ɗowtorde kisal yimɓe keewɓe, wonaa limoore sahaa nde ƴeewtaama ngam anndude sahaa ɗaanugol sokli ngam ɓurude record sahaa jaabawol. Jeyaaɗe yiyde seeɗa waawaa tabbitinde wonde a hebii heɓaade yahde e oto walla golle ɗe kisal keewi e mum. Watson et al., 2015 Basner et al., 2011
Kafeen waawi waylude hakkillitaare tee caggal ɗum ɗaanugol. Firoore artikiluuji e ƴeewndeeji yiytii ko e hakkunde, kafeen ustata sahaa ɗaanugol heɓotoongol caggal ɗum; ƴeewndo ɗowtinoowo laawol e jemma kadi yiytii caɗeele ɗaanugol tawi kafeen heewɗo nyaama sahaaaji caggal ɗaanugol. Alaa gooto e ɗee ɗowtina hatojude ɗaanugol e kafeen ngam heɓde limoore browser nde ɓeydata jakkude. Gardiner et al., 2023 Drake et al., 2013
Ngam njiytagol maa e hoore, winndu sahaa nde a waawaa ɗaanude e ɗowtorde e goɗɗi njiytagol kadi, tee firtu jokkondiral kala ko ƴeewndotoongal. Hoto ɗaɓɓit ɗaanugol e nder anniya ngam waɗde ƴeewndo ko adii e caggal. Ɗowtinoore ganndal ɓurnde nafde ko ɗowtinooje ɗe ƴeewtaama e ɗowtinde, wonaa firtude jeyaaɗe gootal ɗe ɓuri moƴƴude walla ɓuri bonde ko anndinde ɗaɗi. Lim et al., 2010 Van Dongen et al., 2003
Ƴeewto ƴeewtagol enaado jokkondirngal e ɗum
Ƴeewtagol sahaa jaabawol
Huutoro ƴeewtagol sahaa jaabawol ngam ƴeewtaade ɗowtinde e yaawde kadi, e ɗowtorde maa kisnde no feewi. Hoto waylu masiŋka e laawol njuɓɓudi. Ɗum wonaa ƴeewtagol laboratorii e hakkille ɗowtii ɗum e yeeso, tee alaa tabbital wonaa a waawi yahde e oto, golle waktuuji walla golle goɗɗe ɗe kisal keewi e mum.
Naamne keewɗe
A waawi heende ko moƴƴi tawi golle hakkille maa boni?
Eey. E ƴeewndo haaɗaade ɗaanugol, hakkillitaade ɗaanugol nde yimɓe njiɗi tawataa ɗowtindii caɗeele golle ɗe ɓeydotooɗe no laaɓiri. Van Dongen et al., 2003
Hol ko sahaa millisecond ɓeydata e jemma bonɗo gooto?
Seedeeji ɗi limɗe ɗe noddii ɗum mbaawataa hokkude limoore gootal nde foti e yimɓe fof. Golle, ɗaanugol ɓennuɗo, e ƴeewtagol ɗaɓɓitaade walla sahaa jaabawol hakkunde ɗum waylata jaabawol. Lim et al., 2010 Basner et al., 2011
Limoore yaawnde firti ko mi ɗaanii no haanirta?
Alaa. Jaabawol yaawngol seeɗa alaa ɗowtinde fof e caɗeele ɗaɓɓitinde hakkille walla ƴeewtagol ɗaanugol no haanirta. Basner et al., 2011
Daliilu
- Van Dongen et al. (2003). Kostu ɗowtotooɗo e ɗowtinde yahaade: Saamtagol doseeji e golle hakkille e ɗaanugol e haaɗaade ɗaanugol e ɗaanugol fuu.
- Basner et al. (2011). Ɓeyditinde no ƴeewtagol PVT e hakkille ɗowtii ɗum e yeeso yiyirta haaɗaade ɗaanugol.
- Lim et al. (2010). Firoore artikiluuji e ɗowtinde safaare haaɗaade ɗaanugol e sahaa seeɗa e keewal hakkille..
- Woods et al. (2015). Fannu ɗowtotooɗi e sahaa jaabawol laaɓngol.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Laɓɓinaade laaɓde e hokkugol laaɓɗo e topirɗe ƴeewndo e internet, browsers e masiŋkaaji.
- Watson et al. (2015). Sahaa ɗaanugol ɗowtinaaɗo ngam neɗɗo mawɗo celluɗo: Baɗte ɗowtinooje goote e ko American Academy of Sleep Medicine e Sleep Research Society ɗowtinii.
- Gardiner et al. (2023). Safaare kafeen e ɗaanugol caggal ɗum: Ƴeewndo laabi e firoore artikiluuji.
- Drake et al. (2013). Safaare kafeen e ɗaanugol tuma sahaa 0, 3, walla 6 yeeso ɗaanugol.
Hollit hello ngoo iwdi: Haaɗaade ɗaanugol ɓeydata sahaa jaabawol haa no feewi?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ff/answers/sleep-deprivation-and-reaction-time. CC BY 4.0.
← Ƴeewto jaabawuuji goɗɗi