Nya siwo wòle be nànya kple nɔmba
| Dɔwɔwɔ le ŋutinyawo me | Dzidzeme ƒe average | Ɣeyiɣi si wòbia be woaɖe nya 1,000 |
|---|---|---|
| Nɔnɔmetata me nyawo xlẽ le dzi me | 238 WPM | Ɖe 4 min 12 sec |
| Nɔnɔmetata me nya ɖoɖo xlẽ le dzi me | 260 WPM | Ɖe 3 min 51 sec |
| Xlẽɖeɖe le ɕe me | 183 WPM | Ɖe 5 min 28 sec |
Xlẽɖeɖe le ɕe me ƒe nɔnɔmeɖoɖo la tso ŋutinyawo 77 kple ame 5,965 siwo de asi le eme. Xlẽɖeɖe le dzi me kple le ɕe me ƒe ameha siwo de asi le ŋutinyawo me la to gbalẽwo, ɖoɖowo kple ameawo ŋuti vovovo; eya ta 238 ƒe tsɔtsɔ ɖe 183 ŋu meɖe dzesi be ame sia ame ƒe xexlẽɖeɖe le dzi me ƒe dzidzeme ƒe 55 WPM wu le ɕe me o. Le ameha ƒe average me la, menye dzesi be nuɖeɖe ƒe ɕe ƒe nya nyo, xlẽɖeɖe ƒe nɔnɔmeɖoɖo, alo dɔwɔwɔ ƒe taɖeɖe o. Brysbaert, 2019
Nya ɖeɖe le ɕe me tsɔa dɔwɔwɔ bubu kpee
Xlẽɖeɖe le ɕe me bia be woaɖo ɖase siwo le ŋku me, gbegblɔɖeɖe kple ɖeɖe ƒe nuwɔwɔ ɖekae. Xlẽɖeɖe le dzi me hã doa gbegblɔɖeɖe dɔ, gake mele be wòalɔ̃ ɖase sia ɖesiaɖe ƒe gɔmeɖeɖe le ɕe me o. Ŋkuɖoɖo ƒe nɔnɔmeɖoɖo ƒe ŋutinyawo ɖe dzesi si le ŋku ƒe ɖasekpɔ kple gbegblɔɖeɖe dɔwɔwɔ dome; dɔwɔwɔ eve siawo mele ŋku ƒe zɔzɔ ko le line dzi o. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Esia mefia be xexlẽɖeɖe le dzi me menya ɖeɖe ƒe ŋutilã ƒe nɔnɔme o. Xexlẽɖeɖe ƒe dzidzeme ŋutinyawo ɖe gɔme be nuɖeɖe si le ame me ɖeɖe ƒe nuwɔwɔ me la menye mɔ si ŋu wòɖo kpeɖeŋu be woaɖo gɔmeɖeɖe ƒe dzidzeme vavã le ame sia ame ƒe xexlẽɖeɖe me o. Ɖeɖe si le to me le xexlẽɖeɖe me nɔa anyi, kple phonological processing si mele xexlẽɖeɖe me o, nye nya eve siwo vovovo. Rayner et al., 2016
Mɔ ka wɔa gɔmeɖeɖe nyo wu?
Dzidzeme ƒe average eve siawo ŋutɔ meɖo ŋu ƒo nya sia ŋu o. Gɔmeɖeɖe depend ɖe nu si wo xlẽ, taɖeɖe kple ame si le xlẽm ŋu. Dɔwɔwɔ ɖeka si me wòɖe asi ɖe nuwo ŋu be woagbe xexlẽɖeɖe gaɖeɖe la ɖe fia be nya si me woaɖo ta gɔme la ate ŋu akpe ɖe gɔmeɖeɖe ŋu; ɖoɖo si le kpeɖeɖe me be woakpɔ dzidzeme vevie la ate ŋu atsɔ gɔmeɖeɖe ƒe ɣeyiɣi si wòhiã la aɖe ame si le mɔ sia mɔ nu. Schotter et al., 2014
Nukae le edzi wɔwɔ me?
Nu ka ta age kple gbea trɔa nya sia?
Ŋutinyawo kpɔ dzidzeme vovovo le viwo, ame tsitsiwo kple ame siwo srɔ̃ gbe bubuwo ŋu. Nya ƒe sidzedze kple gbea ŋuti nɔnɔme kpe ɖe nya ƒe ŋkuɖoɖo ŋu, eye gbe bubuwo srɔ̃ ƒe dɔwɔwɔwo ɖe fia be nya ƒe xɔse ƒe asixɔxɔ depend ɖe ame ƒe nɔnɔme kple gbe sia gbe ŋu. Eya ta, gbe bubu srɔ̃la ƒe xexlẽɖeɖe le ɕe me kple le dzi me ate ŋu mavɔ̃ mɔ ɖeka abe English-gbe ƒe ame tsitsiwo ƒe average siwo de ƒe ɖoɖo me ene o. Brysbaert, 2019 Whitford et al., 2012
Nya ƒe ŋkuɖoɖo hã menye nya siwo wòate ŋu aɖe le ɕe me la ƒe nɔnɔme ɖeka o. Nya siwo ame nya la ƒe nɔnɔmeɖoɖo depend ɖe mɔ si wo zã le nya ƒe kɔkɔeƒe siwo wònya ŋu, eye gbalẽ me nya siwo wòhiã be woaɖo gɔme depend ɖe nya siwo le gbalẽ sia me. Esiawo nye taɖeɖe siwo ta mele be woazã xexlẽɖeɖe le ɕe me ƒe WPM ɖeka abe gbe ƒe nunya ƒe ŋuɖoɖo le eme katã ene o. Brysbaert et al., 2016 Nation, 2006
Nu kae nye nudzɔdzɔ si woate ŋu asrɔ̃?
Tia mɔ si sɔ ɖe dɔa ŋu: nya ɖeɖe le ɕe me kple xlẽɖeɖe si ame wɔ le eɖokui ƒe gɔmeɖeɖe ta bia nunya siwo ɖeka vɔ̃, gake vovototo le eme. Tsɔ nu siwo sɔ le nya ƒe nɔnɔme me kpe ɖe nu siwo sɔ ŋu, eye kpɔ gɔmeɖeɖe. Xlẽɖeɖe ƒe ŋutinyawo kpe ɖe dɔwɔwɔ ƒe gɔmeɖeɖe ŋu, menye ɖoɖo si ɖe fia be ame sia ame naxlẽ le mɔ ɖeka dzi ɣesiaɣi o. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016
Ne èdi be yeaƒo dɔwɔwɔ eve siwo le mɔ vovovo ŋu la, zã gbalẽ siwo me nyawo medze ŋku na wò o, eye woƒe nɔvi-nɔnɔme sɔ; mèga xlẽ gbalẽ ɖeka le dzi me eye le ɕe me enumake o. Nya si wònya xɔse atsrɔ̃ ɖe nudzɔdzɔ ƒe nɔnɔme me. Bu nudzɔdzɔa abe dzesi si ɖe gbalẽ siawo ŋu ene, menye kpɔɖeŋu si woɖo kpeɖeŋu be wòƒe susu ƒe ŋusẽ ŋu, alo ŋugbedodo be gbalẽ katã awɔ nu sia ene o. CLIFTON et al., 2015 Rayner, 1998
Ne dzidzeme trɔ la, ɖe gɔmeɖeɖe me ŋudɔ: xexlẽɖeɖe si dze edzi kple gɔmeɖeɖe si dze anyi nye nudzɔdzɔ bubu tso xexlẽɖeɖe si dze edzi kple gɔmeɖeɖe si susɔ abe ale ene. Dzidzeme ƒe nɔmba ɖeka mekpɔa vovototo siawo o. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Da kpɔɖeŋu bɔbɔe si sɔ kple esia
Xlẽɖeɖe ƒe dzidzeme kpɔɖeŋu
Te xexlẽɖeɖe ƒe dzidzeme kpɔɖeŋu la abe dɔwɔwɔ si wòle xexlẽm le dzi me ene, eye zã gɔmeɖeɖe ƒe biabia siwo le eme. Mele xexlẽɖeɖe le ɕe me ƒe fluent production kpɔm o. Ne èkpɔ ɣeyiɣi le ɕe me la, na dzesi be esia nye dɔwɔwɔ bubu.
Biabia siwo gbɔna zi geɖe
Xlẽɖeɖe le ɕe me le 183 WPM akpae?
Esia nye average ƒe nɔnɔmeɖoɖo, menye ɖoɖo si wòhiã be woawɔ o. Gbalẽ, ɖoɖo, ame siwo le eme kple taɖeɖe ƒe nɔnɔme kpe ɖe nudzɔdzɔ ŋu. Brysbaert, 2019
Xexlẽɖeɖe le dzi me ɖea nuɖeɖe si le ame me ɖa?
Ao. Xexlẽɖeɖe ƒe dzidzeme ŋutinyawo ma gbea si le ame me le gbegblɔɖeɖe dɔwo ŋu kple nya ɖesiaɖe ƒe ɕe ƒe ɖeɖe. Rayner et al., 2016
Kpɔɖeŋu si me wòle xexlẽm le dzi me ate ŋu akpɔ wò ɕe ƒe ŋusẽ?
Mete ŋu aɖo esia dzesi tso xexlẽɖeɖe ƒe dzidzeme ko me o. Nya si wòle ɕe me ɖem tsɔa dɔ bubuwo kpe ɖe xexlẽɖeɖe ƒe ɣeyiɣi si ame le dzi me me kpɔa o. CLIFTON et al., 2015
Dzɔtsoƒewo
- Brysbaert (2019). Nya geɖe kae míexlẽ le dakika ɖeka me? Xlẽɖeɖe ƒe dzidzeme ŋutinyawo ƒe ŋutinyanyawo kple nɔnɔmeɖoɖo.
- Rayner et al. (2016). Xlẽɖeɖe geɖe, ɣeyiɣi sue.
- Rayner (1998). Ŋku ƒe zɔzɔ le xexlẽɖeɖe kple nyatakaka ƒe dɔwɔwɔ me: ŋutinyawo ƒe ƒe 20 siwo va yi.
- CLIFTON et al. (2015). Ŋku ƒe zɔzɔ le xexlẽɖeɖe kple nyatakaka ƒe dɔwɔwɔ me: Keith Rayner ƒe dɔwɔwɔ ƒe ƒe 40.
- Whitford et al. (2012). Gbe bubu ƒe nɔnɔme ɖea gbe gbãtɔ kple gbe evelia me nya ƒe xɔse ƒe dzidzeme trɔ: Ŋku ƒe kpɔɖeŋuwo tso paragraph ƒe xexlẽɖeɖe me.
- Nation (2006). Nya geɖe kae wòhiã be woanya na xexlẽɖeɖe kple toɖoɖo?.
- Schotter et al. (2014). Mègaxɔ nu si nèxlẽ zi ɖeka ko la se.
- Brysbaert et al. (2016). Nya geɖe kae míenya? Nya ƒe ŋuɖoɖo siwo le nyagbe ƒe xexlẽme, gbe ƒe xɔse ƒe nɔnɔme kple ame ƒe age ŋu.
Dɔ axa sia ƒe ŋkɔ abe tsoƒe ene: Nu ka taɖeɖe le dzi me le dɔwɔwɔ ƒe taɖeɖe dzi?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ee/answers/reading-aloud-vs-silent-reading. CC BY 4.0.
← Kpɔ ŋuɖoɖo bubuwo